TERUG NAAR OVERZICHT

Werken na je 50ste, is het nog plezant?

"4 op de 10 vijftigplussers willen liefst volgende maand al op pensioen"

De regering wil mensen langer aan het werk houden, want anders dreigen onze pensioenen onbetaalbaar te worden. Maar wat vinden de werknemers die bijna mogen afzwaaien daar eigenlijk van? Zien vijftigplussers het überhaupt zitten om er nog eens tien of zelfs vijftien jaar bij te lappen? Wij vroegen het hen.

Uiteraard is de situatie van elke vijftigplusser verschillend. Terwijl de ene volop aan zijn carrière bouwt, telt de andere uitgeblust de dagen af tot hij eindelijk zijn werktenue aan de haak mag hangen. Maar hoe zit het met de algemene tendens? Is de gemiddelde vijftigplusser gelukkig op de werkvloer? Gaat hij met plezier naar het werk? Wil hij nog promotie maken of liever uitbollen? In welke mate kijkt hij uit naar zijn pensioen? 

Om een antwoord te geven op die vragen, organiseerde vacature.com een enquête bij 813 werkende vijftigplussers, representatief voor Vlaanderen. Daaruit blijkt dat maar liefst 41% van de vijftigplussers volgende maand al op pensioen zou willen. 30% zegt heel sterk uit te kijken naar het pensioen (minstens 9 op een schaal tot 10).

Band met collega’s

“Minder of niet werken en toch betaald worden, dat wil misschien wel iedereen,” nuanceert Luc Van Ootegem, professor sociale economie aan de Universiteit Gent. “Maar het valt wel op dat niet alle respondenten hun pensioen met evenveel enthousiasme tegemoet zien.”

Zo zijn het vooral lager opgeleiden die er op die manier over denken, namelijk 33%, tegenover 22% van de hooggeschoolden. Deeltijdse werknemers tellen feller af dan voltijdse (35% versus 27%). Hetzelfde geldt voor arbeiders (36%) in vergelijking met bedienden (31%) en ambtenaren (23%). Ook de bedrijfsgrootte speelt een rol. 33% van de medewerkers in grote bedrijven (> 500 werknemers) verlangt erg naar hun pensionering, tegenover 22% van de respondenten die in kleine organisaties werkt (1 tot 49 werknemers).

De band met de collega’s is bepalend om wel of niet langer aan het werk te willen blijven. 44% van de vijftigplussers die geen goede relaties heeft op de werkvloer wil sneller op pensioen, tegenover 28% die wel een goede band heeft met de collega’s. 

Leidinggevenden zijn dan weer een stuk minder happig om ermee te stoppen. 22% kijkt erg uit naar zijn pensioen, in vergelijking met 32% bij werknemers met een niet-leidinggevende functie. Opvallend: 8% van de bazen wil nog absoluut niét op pensioen en geeft dat vooruitzicht een 0 op 10. Ook wie een goede band heeft met zijn collega’s blijft graag wat langer werken. Maar liefst 44% van de vijftigplussers die geen goede relatie heeft met hun ambtgenoten droomt er al van om thuis te mogen blijven, tegenover 28% van degenen bij wie de sfeer wél goed zit. 

Is de 50+’er nog gelukkig op het werk?

Hoewel sommige vijftigplussers al dromen van hun pensionering, lijkt de grote meerderheid wel tevreden met zijn job. 85% haalt voldoening uit zijn taken en 75% vertrekt ’s morgens met plezier naar het werk, blijkt uit de enquête van vacature.com. Uit de antwoorden blijkt verder dat, ondanks het feit dat de meeste vijftigplussers (68%) zich minder fris voelen dan pakweg twintig jaar geleden wanneer ze thuiskomen van het werk, 73% zijn werk nog even graag doet als toen. Vooral wie veel ervaring heeft in zijn huidige functie en dus een goede expertise heeft opgebouwd, gaat akkoord met die stelling. 66% van de respondenten geeft aan vaker om advies te worden gevraagd dan vroeger en 70% van de vijftigplussers neemt regelmatig een coachende rol op naar jongere collega’s toe.

“Zulke zaken scheppen zin en voldoening en hebben natuurlijk een positieve invloed op de jobtevredenheid,” licht professor Van Ootegem toe.

Verwachtingen niet ingelost

Uit ons onderzoek blijkt dus dat al dan niet tevreden zijn met je job nauw samenhangt met uitkijken naar het pensioen. Hr-dienstverlener Securex kwam onlangs tot een vergelijkbare conclusie. Uit hun studie bij werknemers van alle leeftijden blijkt dat mensen die hun werk leuk, interessant, zinvol en waardevol vinden vier jaar langer aan de slag willen blijven dan mensen die werken ‘omdat het moet’.

"Als je al dertig jaar werkt met het idee dat de eindmeet op je 65ste ligt en die wordt plots verlegd wanneer je er bijna bent… Dan ben je vanzelfsprekend niet blij." Professor Van Ootegem

Wil dat zeggen dat alle problemen rond langer werken van de baan zijn als we een manier vinden om de jobtevredenheid nog meer op te krikken?

“Helaas, tevredenheid is een heel subjectief en moeilijk te doorgronden begrip,” weet professor Van Ootegem. “Als iemand met een bepaalde ziekte bijvoorbeeld zegt tevreden te zijn met zijn leven, spreken we in de literatuur van physical condition neglect. Die persoon moet zich tenslotte wel bij zijn ziekte neerleggen, hij kan er toch niets aan veranderen. Dat kan je doortrekken naar onze arbeidssituatie. Je hebt soms geen alternatief, je moet wel gaan werken. Dus mensen passen zich aan en proberen zichzelf tevreden te stellen.”

Uiteraard zijn er ook werknemers die echt gepassioneerd zijn door hun vak en er veel plezier uit halen. Maar zelfs zij hebben bepaalde verwachtingen. “Als je al dertig jaar werkt met het idee dat de eindmeet op je 65ste ligt en die wordt plots verlegd wanneer je er bijna bent… Dan zal je vanzelfsprekend niet blij zijn. Daarom worden pensioenhervormingen altijd gradueel ingevoerd. Maar nu blijven de spelregels steeds veranderen tijdens het spel. Er is ook veel onduidelijkheid, angst en onzekerheid over de voorwaarden en de hoogte van het wettelijk pensioen. Dat is een belangrijke bijkomende reden voor gemor.”

Partner-pensioenwissel

80% van onze respondenten gelooft dat de regering de wettelijke pensioenleeftijd nog omhoog zal trekken. 58% vreest door die maatregelen langer aan de slag te moeten blijven dan gepland.

“Volgens mij zou er meer vrijwilligheid moeten zijn in de pensioenbeslissing,” vindt professor Van Ootegem. De enquête van vacature.com toont dat werknemers met een hoge jobtevredenheid, onder wie vooral bedienden, hoger opgeleiden, leidinggevenden en werknemers in kleine bedrijven, minder uitkijken naar hun pensioen én ook van plan zijn om later te stoppen met werken dan werknemers met een lage jobtevredenheid (gemiddeld op 62,2 versus 63,8 jarige leeftijd). 

“Je mag echter niet vergeten dat vroeger stoppen met werken een lager pensioenbedrag moet impliceren. Wil je dus eerder op pensioen, dan zal je er altijd de financiële gevolgen moeten bijnemen.” Op dit moment loop je inderdaad een flinke som geld mis als je op vervroegd pensioen gaat, maar zijn er ook strenge regels aan verbonden. Meer flexibiliteit lijkt dus aan de orde, in plaats van de geplande verstrenging.

Een belangrijke kanttekening is wel dat pensioen inleveren niet voor iedereen haalbaar is. Maar liefst 49% van de respondenten vreest nu al financiële problemen te krijgen wanneer ze op pensioen gaan.   

“Een ander idee is om partners pensioenjaren te laten uitwisselen,” vervolgt de professor. “Wij stelden in een onderzoek vast dat werk- en levenstevredenheid daalt als slechts één van de partners nog werkt. Voor koppels met een leeftijdsverschil of in verschillende pensioenstelsels, kan het dus interessant zijn dat de ene partner een beetje langer blijft werken, niettegenstaande dat hij al op pensioen zou kunnen, zodat de andere wat vroeger dan voorzien kan stoppen. Zo kunnen de partners samen genieten van hun vrije tijd en bepaalde plannen zoals reizen of zorg voor de kleinkinderen samen realiseren.”

Een pensioentje van… 772 euro per maand

Dat is het gemiddelde bruto rustpensioen dat een gepensioneerde Vlaamse vrouw uitgekeerd krijgt van de Federale Pensioendienst*, na een carrière als werkneemster. Een man die zijn hele leven in de privésector heeft gewerkt, krijgt gemiddeld 1.627 euro per maand. In de publieke sector liggen de wettelijke pensioenen hoger, op respectievelijk 2.400 en 2.728 euro bruto. Maar ook hier blijft het verschil met het gemiddeld bruto maandloon van de actieve Vlaming groot, want dat bedraagt maar liefst 3.445 euro.

Het is dus niet verbazingwekkend dat 49% van de respondenten vrezen financiële problemen te krijgen na hun pensionering. “Meer nog, 65% van de vijftigplussers beschouwt hun inkomen als een van de belangrijkste redenen om te blijven werken,” weet Lieze Sohier, doctoraatsstudente sociale economie aan de Universiteit Gent. “Dat blijkt uit een enquête waarbij we aan werknemers vroegen om maximaal twee redenen te selecteren waarom zij aan het werk blijven. Daarnaast geeft 34% aan te werken omdat ze het graag doen, 19% vermeldt het contact met collega’s en klanten, 13% doet het om actief te blijven of omdat ze niet weten wat anders te doen.”

*Federale Pensioendienst, bedragen voor januari 2017 (wettelijk pensioen, bedragen uit tweede en derde pensioenpijler niet meegerekend).

 


Lees ook:

Wat verandert er praktisch op werkvlak voor jou in 2018?

In de loop van 2018 treden er heel wat maatregelen in werking die jouw (zoektocht naar een) job in m...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Dit was 2017 in cijfers

Meer vacatures, minder werklozen. Als we één ding uit 2017 onthouden, dan is het wel dat. Maar er zi...

 

 

Tijd voor de ideale job

Zoek jobs op jouw maat en maak een job alert aan.

 

 

 

De arbeidsmarkt in 2018: dit zijn de uitdagingen

Meer vacatures, minder werklozen. Als we één ding uit 2017 onthouden, dan is het wel dat. Na jaren v...

Mis geen enkele tip voor je carrière!

Schrijf je nu in op onze nieuwsbrief.

Waarom je je vakantiedagen echt niet mag vergeten opnemen

Wie voltijds werkt heeft ieder jaar recht op 20 wettelijke vakantiedagen. De wetgever stelt echter d...

5 vormen van seksuele intimidatie op het werk

Als je collega je een kneepje in je billen geeft of voortdurend voorstelt eens samen in bed te duike...

50+’ers hebben meer vertrouwen in jongere leidinggevende

Werken voor een jongere baas, vreemd? Integendeel! Slechts 28% van de werkende vijftigplussers heeft...