TERUG NAAR OVERZICHT

Waarom de loonkloof zo hardnekkig is

Hoewel we het ten opzichte van onze buurlanden goed doen, blijft er ook in ons land een loonkloof bestaan. Per uur verdienen vrouwen nog altijd gemiddeld 10% minder dan mannen. Hoe komt dat eigenlijk? En wat kunnen we eraan doen?

 

Mannen en vrouwen worden gelukkig steeds gelijker in onze maatschappij, maar op het gebied van de arbeidsmarkt is er nog wel wat winst te halen. Vrouwen doen het beter op school dan mannen: 2 op de 3 universitair afgestudeerden in de EU is vrouw. Toch vertaalt zich dat niet in hogere functies en gelijke beloning. 

 

Wel doet België het relatief goed: bij ons is de loonkloof 10%, tegenover een Europees gemiddelde van 16%. Deze percentages zijn gebaseerd op het uurloon. Kijken we naar het jaarloon, dan wordt ook het verschil tussen deeltijds en voltijds werken meegenomen. In dat geval stijgt de loonkloof tot 22%, ongeveer gelijk aan het gemiddelde in Europa. Waarom lukt het maar niet om de loonkloof helemaal weg te werken, en waarom doet België het eigenlijk zoveel beter dan pakweg Nederland?

 

 

Oorzaken van de loonkloof

De loonkloof bestaat dankzij een ingewikkeld samenspel van onderling afhankelijke factoren. Ongeveer de helft van de loonkloof kan verklaard worden. Volgens Ilse de Vooght, beleidsmedewerker bij Femma, bestaat de andere helft uit discriminatie. “Deels is dat pure discriminatie, want dat bestaat nog. Deels is het ook onbewust, op basis van stereotypen, dat vrouwen minder verdienen voor hetzelfde werk. Een universitair diploma bijvoorbeeld levert minder loonvoordeel op voor vrouwen.”

 

 

Het deel dat wel verklaard kan worden heeft te maken met de volgende factoren:

Beroep en sector

Een deel van de loonkloof is er omdat vrouwen vaker in minder gewaardeerde en minder goed betaalde sectoren en beroepen werken dan mannen, zoals de zorg. Andersom geldt dat ook: mannen werken vaker in hooggewaardeerde en -betaalde banen, zoals bij banken en verzekeraars en in de chemie.

 

Gezinssamenstelling
Kinderen en burgerlijke staat hebben ook invloed op de loonkloof. Bij alleenstaanden is de loonkloof zo’n 6%, bij alleenstaanden met kinderen stijgt hij naar bijna 9%, bij stellen zonder kinderen is het al 14% en bij koppels met kinderen bijna 17%.

 

Dat heeft te maken met de ongelijke verdeling van de huishoudelijke taken: zo'n 80% van de vrouwen is hoofdverantwoordelijke voor het huishouden. Door deze taakverdeling kiezen vrouwen eerder voor deeltijdwerk en loopbaanonderbreking.

 

Deeltijdwerk en loopbaanonderbreking
Vrouwen werken vaker deeltijds (40% van de werkende vrouwen tegenover 10% van de mannen) en verdienen daardoor ook minder. En dat is niet het enige nadeel. Deeltijdse banen betalen gemiddeld ook slechter dan voltijdse banen, omdat voltijds werkenden meer kans hebben op promoties en hogere functies. Daarnaast heeft deeltijdwerk een negatieve impact op de loonopbouw door de jaren heen: minder loonsverhoging dan voltijdse collega’s en minder extralegale voordelen, zoals aanvullend pensioen, opleidingsmogelijkheden en vergoeding voor woon-werkverkeer.

 

Ook loopbaanonderbreking heeft een negatieve impact op het loon: na herintrede verdien je gemiddeld 13,5% minder.

 

Glazen plafond
Tot slot werken er veel minder vrouwen dan mannen in hogere functies. Meer dan 40% van de mannen heeft promotie gemaakt, tegenover 30% van de vrouwen. Tegelijkertijd blijkt dat slechts 5% meer mannen dan vrouwen promotie wil maken. Het is dus niet zo dat vrouwen niet wíllen. Dat vrouwen minder makkelijk doorgroeien lijkt voornamelijk te wijten aan discriminatie.

 

Waarom doen wij het beter dan de noorderburen?

Hildegard Van Hove, coördinator genderstatistieken bij het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen schetst drie redenen: “In Nederland is de loonkloof 16%, dat komt vooral doordat in Nederland driekwart van de werkende vrouwen deeltijds werkt. Bovendien maken deeltijds werkende vrouwen in België meer uren dan hun Nederlandse collega’s.”

 

Maar de Hollandse liefde voor deeltijdse jobs is niet het enige. “Ook bestaan er in België flexibele verlofsystemen die toelaten dat een moeder een voltijds arbeidsstatuut bewaart en slechts tijdelijk niet, of minder gaat werken. In Nederland gaat liefst 1 op de 3 moeders minder werken of stopt ze er helemaal mee. Tot slot worden de lonen hier voor een groot stuk collectief onderhandeld tussen vakbonden en werkgevers. Als lonen eerder individueel onderhandeld worden zoals in Nederland, geeft dat meer speling in de lonen en wordt de loonkloof groter.”

 

Er zijn oplossingen

De gevolgen van de loonkloof zijn ernstig. In Europa loopt 1 op 5 vrouwen van 65+ het risico op armoede, tegenover ongeveer 1 op 6 mannen. Ilse de Vooght ziet gelukkig oplossingen: “We moeten de stereotypen bestrijden, want die werken ook door in het verklaarde deel van de loonkloof. Mannen moeten meer zorgtaken op zich nemen zodat vrouwen meer kansen op de arbeidsmarkt krijgen, bijvoorbeeld door een langer en verplicht vaderschapsverlof. Daarmee haal je vanaf het begin de onrechtvaardigheid weg. Daarnaast moeten bedrijven hun genderbias uitschakelen via bijvoorbeeld blinde selectieprocedures. Zien is geloven: hoe meer vrouwen op de arbeidsmarkt, hoe minder stereotypes, hoe normaler het wordt. Met goed beleid kan de loonkloof dalen.”

 

Benieuwd hoe jouw salaris scoort in vergelijking met je (mannelijke) collega’s?

Doe de test met het salariskompas van Vacature en ontvang je persoonlijk Salarisrapport in je inbox. Je komt te weten of je veel of weinig verdient, op welke extralegale voordelen je aanspraak maakt, wat je over vijf jaar op je rekening mag verwachten en nog veel meer!

 

 

 

Bronnen:
De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Rapport 2016, IGVM
Oorzaken van de loonkloof tussen mannen en vrouwen, Loonwijzer
Bestrijding van de beloningsverschillen tussen vrouwen en mannen in de Europese Unie, Europese Commissie

 

Lees ook:

In deze sectoren is de loonkloof groot/klein

7 verklaringen waarom de loonkloof tussen mannen en vrouwen nog steeds bestaat

Overbrug de loonkloof: tips om meer te verdienen als vrouw

Praktisch op pensioen

Naast haar op werk, wil de regering-Michel ook onze pensioenregeling duchtig aanpakken. Dit zijn de ...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Werken na je 50ste, is het nog plezant?

De regering wil mensen langer aan het werk houden, want anders dreigen onze pensioenen onbetaalbaar ...

Zorgbedrijf Antwerpen
zoekt enthousiaste verpleegkundigen met een hart voor ouderenzorg

 

Verliefd op een collega? 5 do’s & don’ts

Ongeveer één op drie werknemers is al eens verliefd geweest op een collega, en één op tien in een va...

 

 

Tijd voor de ideale job

Zoek jobs op jouw maat en maak een job alert aan.

 

 

 

Kansarm, dus kansloos op de arbeidsmarkt?

12% van de Vlaamse kinderen groeit op in kansarmoede. Velen van hen zullen zonder of met een laag di...

Als je veel te slim bent voor je job

De toegenomen scholingsgraad van werknemers is een zegen voor onze economie. Alleen blijken werkgeve...

Werk jij onder je niveau?

Een job boven je niveau, is nooit een goed idee. Denk: bakken stress en een vrij grote kans dat de d...