TERUG NAAR OVERZICHT

Het slechtste wat je kan doen met een burn-out? Te lang niets doen

 

Oké, ik heb een burn-out: wat nu? Bestaat er ergens een handleiding die me kan vertellen hoe ik zo snel mogelijk weer op het juiste spoor geraak? Of is elke burn-out anders en moet ik absoluut mijn tijd nemen om mijn energietank opnieuw op peil te krijgen?

Lode Godderis is professor arbeidsgeneeskunde bij het Centrum voor Omgeving en Gezondheid van de KU Leuven en directeur onderzoek bij IDEWE, de grootste externe dienst voor preventie en bescherming op het werk. Hij leidde al tal van studies naar de relatie tussen enerzijds ons beroep en anderzijds onze gezondheid en de mogelijkheid tot re-integratie na een langdurige uitval. "Eerst en vooral is het belangrijk om na te gaan of iemand wel degelijk een burn-out heeft", vertelt hij. "Het is niet makkelijk om die diagnose te stellen. Er is vaak verwarring met bijvoorbeeld depressie. Over het algemeen spreken we van burn-out als iemand extreem vermoeid en emotioneel uitgeput is, niet langer toegewijd is of het gevoel heeft zijn job niet meer naar behoren te kunnen uitvoeren. Eén feit is zeker: het is niet iets wat zomaar verdwijnt, het gaat niet over door thuis in je zetel te gaan zitten. Genezen moet je actief doen en onder medische begeleiding."

Demotiverende deadlines

De persoon met burn-outverschijnselen stapt dus naar de huisarts en krijgt een ziekteattest om een tijdje thuis te mogen blijven. "Als de tank helemaal leeg is, moet je echt een zekere periode stoppen met werken", vervolgt Lode Godderis. "Alleen leert de ervaring dat de huisarts meestal eerst een week ziekteverlof voorschrijft en die periode dan systematisch verlengt. Dat is voor mij niet de juiste aanpak. Het werkt demotiverend voor de patiënt om telkens weer te moeten vaststellen dat hij ook de volgende deadline niet haalt. Het is ook vervelend voor de werkgever: het creëert onduidelijkheid en zorgt ervoor dat hij zich niet goed kan organiseren. Daarom adviseer ik om meteen 4 à 6 weken voor te schrijven. Dat is voor iedereen een duidelijk signaal dat de toestand ernstig is en dat de nodige stappen moeten worden gezet om daar iets aan te doen. Mensen die vatbaar zijn voor een burn-out zijn doorgaans perfectionistisch ingesteld. Ze zijn snel gefrustreerd als ze voelen dat het niet loopt zoals ze zouden willen. Daardoor zakken ze alleen maar nog dieper in het moeras. Neen, ze moeten van meet af aan goed beseffen dat ze hun tijd moeten nemen om echt aan hun gezondheidsprobleem te werken. Dat leren aanvaarden is een noodzakelijke eerste stap."

Je bent niet alleen

Uiteraard staan ze er daarbij niet alleen voor. Lode Godderis: "Het is cruciaal dat de huisarts de patiënt snel doorverwijst naar een psycholoog die ervaring heeft met burn-outproblematiek. Dan kan het genezingsproces namelijk pas echt van start gaan. Het nieuwe zorgtraject dat wij in het Centrum voor Omgeving en Gezondheid van de KU Leuven ontwikkeld hebben, volgt daarbij twee sporen. In de eerste plaats moet de patiënt voor zichzelf leren uit te maken wat de oorzaak is van het grootschalige verlies aan energie. Dat zelfinzicht is absoluut nodig om je balans opnieuw in evenwicht te kunnen brengen. Dat doe je door in te zetten op wat je ontspant en je echt graag doet. Je moet in de mate van het mogelijke actief proberen te blijven. Zowel mentaal als fysiek moeten burn-outpatiënten geleidelijk aan weer wat uitgedaagd worden. Ze moeten uiteraard de nodige rust nemen maar als ze alleen daar op inzetten, gaat dat niet veel oplossen."

Back to reality

Na pakweg anderhalve maand is het stilaan aangewezen om ook al eens vooruit te kijken: wat moet er nog gebeuren om op relatief korte termijn het werk te kunnen hervatten? En vooral: hoe kunnen we voorkomen dat de patiënt hervalt? "Dat laatste is een essentieel onderdeel van de therapie maar gebeurt nu nog veel te weinig", getuigt professor Godderis. "De omgeving heeft vaak een zekere schroom om het onderwerp werk aan te snijden, uit schrik dat de patiënt er nog niet klaar voor is. Ik denk nochtans dat je hem net vooruithelpt als je hem een perspectief op een mogelijke duurzame oplossing kan bieden. Daarom pleit ik er ook voor om de directe collega's actief te betrekken bij de re-integratie van de burn-outpatiënt. Om een terugval te vermijden moeten er langs beide kanten duidelijke afspraken worden gemaakt en zal er sowieso een goede opvolging nodig zijn."

Volgens professor Godderis moet een zorgtraject van drie maanden in veel gevallen kunnen volstaan om de batterijen weer op te laden: "Dat is voor mij echt een kantelpunt. Zowel thuis als op het werk heeft zich tegen die tijd namelijk een nieuw evenwicht geïnstalleerd. Als je de werkhervatting te lang uitstelt, wordt een terugkeer alleen maar moeilijker. En dat is jammer, want een job die je ligt en die je graag doet, draagt net bij tot je gezondheid."

Financiële stimuli

Het vernieuwende aan het zorgtraject van professor Godderis en zijn team is dat er voor de patiënt en voor de coördinerende huisarts een financieel voordeel aan gekoppeld is. Het remgeld valt weg en de consultaties van de psycholoog worden deels terugbetaald. "We denken dus aan een gesubsidieerd systeem zoals dat nu al bestaat voor diabetici en nierpatiënten. In de drie gevallen wordt de verantwoordelijkheid deels bij de patiënt gelegd. Voorwaarde is wel dat wie in zo'n zorgtraject stapt zich moet engageren om het ook helemaal te doorlopen. Je kan bijvoorbeeld niet zomaar elementaire onderdelen, zoals de analyse van je werkomstandigheden, overslaan."

De vraag is nu welke rol de werkgever kan spelen in een voorspoedig genezingsproces. "Tricky is natuurlijk dat de leidinggevende soms mee de aanleiding is voor het uitvallen van de werknemer. Bovendien zorgt de onzekerheid of hij ooit nog wel echt op de bewuste medewerker zal kunnen rekenen sowieso voor enige onrust. Niettemin luidt mijn advies dat een welgemeend 'Hoe gaat het?' nog nooit iemand kwaad heeft gedaan. Als iemand bij het skiën zijn been breekt, heb je toch ook geen schrik om te vragen hoe hij zich voelt? Een open dialoog, een lijn die altijd open blijft, is de eerste stap naar een vlotte terugkeer. Toon je je vervolgens ook bereid om de jobvereisten enigszins aan te passen, dan krijg je de meest geëngageerde werknemer die je je maar kan wensen."

Jaar testen voor beleidsadvies

Tot zover de theoretische onderbouw van het nieuwe zorgtraject. De praktische uitwerking is nog niet helemaal rond maar het is wel de bedoeling om de testfase nog voor de zomer te starten. Professor Godderis: "In drie centra, verspreid over het hele land, willen we een jaar lang 100 patiënten volgens de nieuwe methodiek begeleiden. De resultaten zullen we vergelijken met die van een vergelijkbare groep die de gebruikelijke zorg krijgt. Als onze hypothese bevestigd wordt, kan ons onderzoek resulteren in een officieel beleidsadvies. Maar wij zijn er eigenlijk nu al van overtuigd dat ons zorgtraject kan helpen om burn-outpatiënten structureel vroeger back on track te krijgen."


Lees ook:

Last van een opgejaagd gevoel op het werk? Zo ga je ermee om

Heb jij vaak een opgejaagd gevoel op je werk? Dat wil nog niet noodzakelijk zeggen dat je met een bu...

Laat je salaris niet afhangen van het lot

Check het salariskompas van vacature.com en ontdek welk loonpakket iemand met jouw profiel mag verwachten.

 

Solliciteren bij start-up of multinational? Dit zijn de verschillen

Elke firma heeft een eigen cultuur en werkdynamiek. Ofwel voel je je daarbij als een vis in het wate...

Een hart voor de zorg?

Wij vonden 5 werkgevers uit de zorg die zowel voor hun patiënten als hun medewerkers een tandje bijsteken.
Benieuwd naar hun vacatures?

- Sponsored

10 tips voor een vlotte start na de vakantie

De draad terug oppikken na een heerlijke vakantie is niet altijd evident. Na enkele weken zon, zee e...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Steeds meer flexi-jobs, maar worden we daar ook beter van?

Via flexi-jobs kunnen we onbelast bijverdienen in de horeca of detailhandel. Wie dat wenst, kan ook ...

Voor wie zelfstandig wil worden is bijberoep goede leerschool

Van je hobby of passie je beroep maken: het klinkt bij veel mensen als muziek in de oren. Maar metee...

7 tips om het werk weer aan te vatten na een burn-out

Burn-out lijkt de ziekte van onze tijd te zijn. De toenemende druk op de werkvloer eist duidelijk zi...