TERUG NAAR OVERZICHT

De baas zit niet te wachten op thuiswerk

 

In 2013 lanceerde de Vlaamse regering met veel tamtam het ‘Nieuwe Werken’, een arbeidsconcept dat stelt dat werknemers zo veel mogelijk plaats- en tijdsonafhankelijk aan de slag moeten kunnen. Hoewel er sindsdien wel stappen in de goede richting zijn gezet, is het principe vijf jaar later nog lang niet ingeburgerd. “Hoog tijd voor een mentaliteitsswitch”, vinden experts.

Kortere files, lagere vervoerskosten, minder stress, minder ziekteverzuim, een betere werk-privébalans en een hogere werktevredenheid. De voordelen van telewerk spreken voor zich. En toch. Volgens een grootschalige enquête van de Federale Overheidsdienst Mobiliteit doet 17% van alle werknemers regelmatig aan telewerk. Van degenen die nooit thuiswerken geeft een stevige 30% aan dat zij dat graag zouden willen en dat hun job dat ook toelaat, maar dat zij geen goedkeuring krijgen van hun baas. Hoe komt dat? Vertrouwen werkgevers hun personeel dan niet?

“Dat het om wantrouwen gaat, zou ik niet durven stellen, want de meeste bedrijven hebben wel degelijk oren naar telewerk”, nuanceert Jan Laurijssen, managing consultant bij hr-dienstverlener SD Worx. “Het probleem is eerder dat je een werknemer onmogelijk van de ene dag op de andere kan toelaten om regelmatig van thuis te beginnen werken. Los van het wettelijke aspect, moet je als bedrijf goed nadenken over hoe je dat telewerk gaat organiseren. Er zijn tenslotte heel wat valkuilen. Hoe blijf je met elkaar in contact? Hoe voorkom je dat teamleden van elkaar vervreemden? Hoe ga je leidinggeven op afstand? Bedrijven als Yahoo en IBM hebben aan den lijve ondervonden dat het allemaal niet zo evident is. Zij waren pioniers op vlak van thuiswerk, er werd daar heel veel en vaak thuis gewerkt. Intussen hebben zij hun personeel teruggeroepen omdat de verbondenheid, samenwerking en creativiteit van hun teams zo zwaar onder druk kwamen te staan.”

Flexibiliteit troef

Nochtans zijn er genoeg succesverhalen. De Nationale Loterij laat werknemers sinds twee jaar geleden toe om op afstand te werken, na een geslaagd testjaar. “Ons ‘Flexwork’-beleid stelt dat werknemers wiens takenpakket het toelaat één dag per week mogen werken volgens een flexibel uurrooster, in een ander kantoor of gewoon bij hen thuis, zoals het hen het beste uitkomt”, vertelt hr-verantwoordelijke Petra Vandendriessche. “Aanvankelijk waren de vakbondsafgevaardigden een beetje zenuwachtig: als we thuiswerk zouden invoeren, zouden leidinggevenden dan op den duur niet verwachten dat mensen continu werken als ze thuis zijn? Maar die vrees bleek ongegrond. Er zijn goede afspraken over de verwachtingen en een recente bevraging heeft aangetoond dat het personeel echt tevreden is over het initiatief. Flexwerk vormt een bron van energie voor onze werknemers, merken we. Mentaal maakt het een groot verschil als je een dag per week niét naar het centrum van Brussel moet komen. Werknemers geven bovendien aan dat ze dat vertrouwen dat ze krijgen erg appreciëren en dat ze hierdoor vaak meer gemotiveerd zijn.”

Terwijl de medewerkers van de Nationale Loterij nog allemaal een vaste bureau hebben, is facilitaire dienstverlener ISS een stapje verder gegaan. “We zijn vijftien maanden geleden verhuisd naar een nieuw kantoor, met een beperkt aantal werkplekken”, verklaart communicatiemanager Dirk Van den Steen. “Hoewel er 248 mensen werken op de hoofdzetel, zijn er maar 180 bureaus. Dankzij telewerk is dat ruim voldoende. Voordien werd er weinig aan thuiswerk gedaan, dus voor de verhuis bestond er geen duidelijk kader rond telewerk. We hebben hier ons werk van gemaakt. Hoewel we op dit moment ons beleid omtrent nog volop evalueren en bijschaven, zijn de reacties positief. Vooral als het gaat over mobiliteit en werk-privébalans. Bovendien vind ik zelf, net als veel collega’s, dat je thuis veel geconcentreerder kan werken dan op kantoor. Ik geloof dus dat thuiswerk bij ons steeds meer ingeburgerd zal raken.”

Geen individuele gunst

Waarom kunnen sommige bedrijven thuiswerk zo vlot invoeren, terwijl het bij andere firma’s een ver-van-hun-bedshow lijkt te zijn? “Veel hangt af van de sector en de grootte van het bedrijf”, weet socioloog en onderzoeker Jan De Schampheleire, verbonden aan de VUB. “Banken zijn nu bijvoorbeeld massaal aan het inzetten op digitalisering. Het spreekt voor zich dat bepaalde taken hierdoor gemakkelijker vanop een andere locatie kunnen worden uitgevoerd. Daarnaast is het beleid rond telewerk in grotere firma’s vaak verder gevorderd, omdat er meestal meer middelen aanwezig zijn die thuiswerken mogelijk maken. Denk maar aan een goed uitgebouwde ICT-infrastructuur.”

Bovendien hebben grote firma’s omwille van hun omvang sowieso nood aan een sterke arbeidsorganisatie. Ze hebben dus heel wat expertise in huis, die kan worden aangewend om thuiswerk in te voeren. “Telewerk is tenslotte geen individuele gunst die bepaalde werknemers krijgen. Het is een manier van werken die betrekking heeft op de hele onderneming. Als je begint met telewerken, moeten er afspraken gemaakt worden met de volledige afdeling. Alle werkroosters moeten op elkaar worden afgestemd. De taakverdeling in een team moet opnieuw worden besproken. Wie van thuis werkt, kan bijvoorbeeld geen telefoons opnemen die op het algemene nummer toekomen. Het zou niet eerlijk zijn dat de mensen die ervoor kiezen om altijd op kantoor te blijven hierdoor meer belast worden. Niemand mag zich benadeeld voelen door de beslissing om wel of niet te telewerken. Er kruipt dus best wat tijd in om zo’n beleid in te voeren.”

Resultaatgericht leidinggeven

Jan Laurijssen van SD Worx geeft vaak trainingen aan bedrijven om telewerk beter te implementeren. Volgens hem speelt de mentaliteit een heel belangrijke rol. “Zowel bij de werkgever als bij de werknemer. Beiden moeten zich ervoor openstellen om op een andere manier te beginnen communiceren. Je zit tenslotte niet meer in dezelfde ruimte, je kan niet bij elkaar langslopen om iets te vragen. Bovendien zie je elkaar ook niet meer werken. Dat vraagt een andere manier van leidinggeven.”

De consultant gelooft dat bazen moeten omschakelen van controlegericht naar resultaatgericht leidinggeven. “Stem met je personeel af wat hun doelen zijn, wat je van hen verwacht, wat ze moeten bereiken. Niet dag per dag, maar op lange termijn. Evalueer hen op basis van die resultaten. Het heeft geen zin om krampachtig de controle over alles te willen behouden. Trouwens, op kantoor weet je ook nooit precies wat iedereen aan het uitspoken is. Bedrijven die per se willen vasthouden aan een priksysteem, kunnen altijd opteren voor een digitale prikklok. Maar zelfs dan blijft het volgens mij belangrijker om naar de resultaten te kijken in plaats van naar de gepresteerde werkuren.”

De praktijk toont trouwens aan dat sommige werknemers zelf twijfelachtig staan tegenover thuiswerk, net omdat ze vrezen dat hun werkgevers het werk dat zij thuis leveren onderschatten. “Bij ons werkt 57% van de medewerkers regelmatig thuis”, vertelt Annelies Steenbeke, hr-directrice van advieskantoor BDO. “Uit een bevraging bleek dat sommigen het bewust niet doen, omdat ze bang zijn dat hun verantwoordelijken zullen denken dat zij minder werken. We vinden het heel jammer dat die perceptie leeft, want wij zetten net sterk in op flexibiliteit! Daarom zijn we een nieuwe beleid aan het invoeren waarbij de mogelijkheden tot thuiswerk nog soepeler worden en waarbij we mensen echt aanmoedigen om zich minder te verplaatsen voor hun werk. Want we hebben wel degelijk vertrouwen in onze werknemers.”

Uiteraard wordt niemand verplicht tot thuiswerk en dat is volgens Laurijssen een goede zaak. “Vergeet niet dat er heel wat redenen kunnen zijn waarom sommige mensen liever altijd naar kantoor komen. Niet iedereen heeft thuis de ruimte om een rustige werkplek te creëren. Sommigen weten van zichzelf dat zij zich thuis moeilijker op hun werk kunnen focussen. Anderen houden erg van sociaal contact en vinden het fijner om omringd te worden door collega’s. Het is belangrijk dat je daar als werkgever rekening mee houdt.”

Wakker schudden

De invloed van collega’s op zaken als creativiteit en motivatie mag niet onderschat worden. “Daarom adviseer ik bedrijven altijd om maximaal twee dagen thuiswerk toe te staan”, vervolgt Jan Laurijssen. “Anders wordt het te moeilijk om nog samen te werken. Zorg ervoor dat er minstens één dag per week is waarop iedereen aanwezig is en gebruik die om zaken die de hele ploeg aangaan op te nemen in een meeting of workshop. Geef mensen die aan hetzelfde dossier bezig zijn de kans om samen in real life een aantal punten te overlopen. Maar zorg ook voor vrije momenten, zodat de hele ploeg bijvoorbeeld samen kan lunchen. Spontane ontmoetingen en gesprekken zijn heel belangrijk voor de teamspirit.”

“In feite gaat het erom om een goed evenwicht te vinden”, besluit onderzoeker Jan De Schampheleire. “Staat je werkgever daar nog niet voor open? Dan kan je hem proberen te overtuigen door de krachten te bundelen met een groep collega’s en het onderwerp aan te kaarten. Veel firma’s beseffen gewoon niet wat de voordelen kunnen zijn, ze moeten eens worden wakker geschud. Denk samen met je collega’s na over de stappen die gezet moeten worden om telewerk in te voeren. Spreek af op welke dagen jullie zouden thuiswerken en welke taken daarvoor in aanmerking komen. Leg dan jullie plan voor aan de leidinggevende en vraag om een proefperiode. Maak daar gebruik van om de formule op een eerlijke manier te evalueren en bij te schaven waar nodig. Stap voor stap. Op die manier krijgt de werkgever met eigen ogen de voordelen van telewerk te zien en zal hij eerder geneigd zijn om het officieel in te voeren.”


Lees ook:

Voor welke gebeurtenissen geldt klein verlet?

Wanneer een naaste sterft heb je volgens de Belgische wet recht op ‘klein verlet’ of ‘kort verzuim’....

Laat je salaris niet afhangen van het lot

Check het salariskompas van vacature.com en ontdek welk loonpakket iemand met jouw profiel mag verwachten.

 

Verliesconsulente Nancy De Smet geeft tips om rouwende collega’s te steunen

“Het is ontzettend belangrijk om goede opvang te voorzien voor medewerkers die een naaste verliezen,...

Maak kennis met Victor, hij zoekt voor jou een gepaste job!

Hulp nodig bij het vinden van je droomjob? Victor, de virtuele jobassistent gaat op basis van je antwoorden op zoek naar een job voor jou.

Rouwen op het werk: mag het wat menselijker?

Werkgevers staan nog te veel met hun mond vol tanden wanneer werknemers na het verlies van een ouder...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Daarom is de ene werkgever zoveel guller met vakantiedagen dan de andere

Daar is de zomer, daar is je welverdiende verlof! Terwijl de ene werknemer het met de 20 wettelijke ...

Dit is de impact van onze jaarlijkse vakantie op de economie

Zomertijd is voor veel mensen uiteraard ook vakantietijd. Maar wat is de economische impact van al d...

Is het einde nabij voor het collectief bouwverlof?

Acht op de tien bouwbedrijven in Vlaanderen doen mee aan het bouwverlof. Zij houden hun deuren gedur...