TERUG NAAR OVERZICHT

De herfst is in het land… wat met onze laatste verlofdagen?

De zomervakantie zit erop. Er blijven slechts enkele maanden te presteren in 2014, maar de verloftellers zijn soms nog aardig gevuld. Kunnen er verlofdagen worden overgedragen naar volgend jaar? En wat als ze niet worden opgenomen? Welke verplichtingen en mogelijkheden zijn er om de laatste verlofdagen op te nemen?
Het antwoord van Lies Planckaert, legal advisor bij Partena

Werknemers beschikken niet langer over alleen maar de traditionele vier weken vakantie. Bij die vakantiedagen voegen zich vaak andere vormen van verlof: dagen van arbeidsduurvermindering (ADV), anciënniteitsdagen, extralegale verlofdagen verleend door de sector of de onderneming ... Op het einde van het jaar, hebben de HR-medewerkers de zware taak ervoor te zorgen dat iedere werknemer de laatste verlofdagen waarop hij recht heeft, zal opnemen.

Wettelijke vakantiedagen, overdracht onmogelijk?

De werkgever moet verplicht de openstaande dagen toekennen vóór 31 december 2014. De wet op de jaarlijkse vakantie staat geen overdracht toe van niet opgenomen wettelijke vakantiedagen naar het volgende jaar. Het is de verantwoordelijkheid van de werkgever om de juiste planning van die dagen te waarborgen.

Om de vakantiedagen te plannen en toe te kennen, beschikt de werkgever over een waardevol instrument: het arbeidsreglement. Dit verplichte sociale document kan de regels en bedrijfsspecifieke procedures bevatten. Enkele voorbeelden zijn de termijnen voor de verlofaanvragen, de voorrangsregels om het wettelijke verlof uit te putten voor het buitenwettelijke verlof, de permanentieregels, het vaststellen van de data voor collectieve vakantie...

Bedenk ook dat verlof wordt toegekend in overleg tussen de werkgever en de werknemer, rekening houdend met de vereisten voor een goede werking van het bedrijf, en dat wettelijke vakantiedagen niet kunnen worden genomen in halve dagen, met uitzondering van drie dagen.

Wat gebeurt er met de werknemer die zijn vakantiedagen niet kan opnemen?

Als de werknemer op het werk aanwezig is, maar al zijn verlofdagen niet kan opnemen, dan verliest hij de niet genomen dagen. De werkgever zal moeten kunnen aantonen dat hij de werknemer de mogelijkheid heeft geboden om zijn verlof op te nemen. Hij zal hem dus op tijd verwittigen over het aantal verlofdagen dat voor het einde van het jaar moet worden opgenomen, bijvoorbeeld aan de hand van een gedetailleerd overzicht. Indien nodig zal hij aangetekend een waarschuwing aan de werknemer sturen om hem aan te manen de resterende vakantiedagen te nemen vóór 31 december.

In een beperkt aantal gevallen, moet de werkgever het normale loon dat overeenstemt met het enkel vakantiegeld voor de niet genomen verlofdagen betalen voor uiterlijk 31 december. Dit is onder meer het geval voor arbeidsongeschiktheid of zwangerschapsverlof die tot eind december lopen. Het loon voor het saldo van het verlof wordt berekend op basis van het loon dat de werknemer zou hebben ontvangen als hij in december had gewerkt. Merk op dat de werknemer geen recht heeft op uitkeringen van het ziekenfonds voor de dagen gedekt door het enkelvoudige vakantiegeld. De werkgever zal ook het dubbel vakantiegeld betalen, als dat nog niet was gebeurd.

Binnen welke termijn moeten ADV-dagen worden uitgeput?

De recuperatiedagen voor arbeidsduurvermindering, meestal ADV genoemd, zijn de verlofdagen die worden toegekend om de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur, die geldt op het vlak van het paritair comité of de onderneming, te respecteren.

Voorbeeld: in een onderneming is de gemiddelde wekelijkse arbeidsduur sectoraal vastgelegd op 38 uren per week. De werknemers presteren effectief 40 uren per week. Zij genieten daarom van 12 ADV-dagen op jaarbasis, om de gemiddelde arbeidsduur van 38 uur per week te respecteren over een periode van 12 maanden.

De ADV-dagen moeten worden genomen tijdens een referentieperiode die meestal maximum een jaar is. Die periode moet niet noodzakelijk overeenstemmen met een burgerlijk jaar. Deze referentieperiode is vastgelegd in een collectieve arbeidsovereenkomst op het niveau van het paritair comité of de onderneming of via het arbeidsreglement.

We passen dit toe op het bovenvermeld voorbeeld: het arbeidsreglement bepaalt dat de 12 vervangende rustdagen moeten worden genomen tussen 1 april en 31 maart van elk jaar. In dat geval moet de werknemer zijn ADV dagen niet uitputten tegen 31 december 2014 maar tegen uiterlijk 31 maart 2015.

Belangrijk: ook al bestaat er een collectieve overeenkomst (voor de sector of voor de onderneming), dan nog is de werkgever verplicht de beschikkingen over de arbeidsduur in het arbeidsreglement over te nemen.

Zijn andere verlofdagen onbeperkt overdraagbaar?

De volgende regels gelden voor anciënniteitsdagen en buitenwettelijke verlofdagen toegekend op het niveau van de activiteitsector of de onderneming:

  • Als het gaat over dagen die sectoraal vastgelegd zijn, dan moeten de collectieve overeenkomsten worden nagekeken die de toekenning regelen, om uit te maken onder welke voorwaarden en binnen welke termijn de werknemer ze moet opnemen.
  • Als die dagen toegekend zijn op basis van een overeenkomst in de onderneming of het arbeidsreglement, dan bepaalt de werkgever de termijnen en toekenningsmodaliteiten voor die dagen. 
  • Als er geen regels zijn vastgelegd in een overeenkomst of arbeidsreglement, dan zal de gebruikelijke praktijk in de onderneming de toekenning van die dagen regelen.

Sommige werkgevers bieden hun werknemers een loopbaanrekening aan, waarin ze op vrijwillige basis buitenwettelijke overdraagbare verlofdagen kunnen opsparen. De werknemer kan uit die persoonlijke reserve putten tijdens zijn hele loopbaan, bijvoorbeeld bij sleutelmomenten in zijn leven of op het einde van zijn carrière. De modaliteiten worden vastgelegd in een collectieve overeenkomst of in het arbeidsreglement. Op die manier kunnen flexibiliteit en de goede werking van het bedrijf worden gecombineerd.

Samengevat

Naast de wettelijke vakantiedagen die verplicht moeten worden genomen voor 31 december van elk jaar, moeten ook andere soorten verlof toegekend worden tijdens een bepaalde periode. Het is aangewezen om na te gaan welke regels het paritair comité of de onderneming voorschrijven.

Wat verandert er praktisch op werkvlak voor jou in 2018?

In de loop van 2018 treden er heel wat maatregelen in werking die jouw (zoektocht naar een) job in m...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Dit was 2017 in cijfers

Meer vacatures, minder werklozen. Als we één ding uit 2017 onthouden, dan is het wel dat. Maar er zi...

 

 

Tijd voor de ideale job

Zoek jobs op jouw maat en maak een job alert aan.

 

 

 

De arbeidsmarkt in 2018: dit zijn de uitdagingen

Meer vacatures, minder werklozen. Als we één ding uit 2017 onthouden, dan is het wel dat. Na jaren v...

Mis geen enkele tip voor je carrière!

Schrijf je nu in op onze nieuwsbrief.

Waarom je je vakantiedagen echt niet mag vergeten opnemen

Wie voltijds werkt heeft ieder jaar recht op 20 wettelijke vakantiedagen. De wetgever stelt echter d...

5 vormen van seksuele intimidatie op het werk

Als je collega je een kneepje in je billen geeft of voortdurend voorstelt eens samen in bed te duike...

50+’ers hebben meer vertrouwen in jongere leidinggevende

Werken voor een jongere baas, vreemd? Integendeel! Slechts 28% van de werkende vijftigplussers heeft...