TERUG NAAR OVERZICHT

De 30-urenweek: sprookje of binnenkort realiteit?

We werken te veel, genieten te weinig en gaan ten onder aan burn-outs. Tijd om ‘het systeem’ drastisch om te vormen, vinden velen. In Zweden gingen ze alvast aan het experimenteren: daar loopt in Göteborg een 30-urenweek proefproject in een rusthuis. De eerste resultaten lijken positief: er is minder absenteïsme, de verplegers zijn relaxter, hebben minder stress, de voldoening is groter en – het belangrijkste voordeel – de zorg voor de ouderen verbeterde. Heeft de 30-urenweek dan echt niets dan voordelen? En moeten we ze invoeren voor iedereen?

 

Karel Van Eetvelt, gedelegeerd bestuurder van Unizo, is er alvast niet voor te vinden. Althans niet voor heel de bevolking. “Eigenlijk bestaat de 30-urenweek al. Mensen die 4/5 werken zitten in dat systeem. De laatste jaren stellen heel veel bedrijven zich flexibel op wat betreft werkverdeling. Dat is uiteraard een positieve evolutie, maar we kunnen die ingrepen niet installeren in de hele economie. Arbeid is niet oneindig deelbaar en het is bovendien organisatorisch niet haalbaar.”

 

Twee uur minder werken per dag, dat klinkt toch zeer mooi. Met behoud van loon?

Van Eetvelt: “Het klinkt vooral als een sprookje, vind ik. Wat ga je doen met bedrijfsleiders of mensen in leidinggevende functies? Ze zijn ooit om hun capaciteiten gekozen om een bedrijf te leiden en zijn dagelijks druk in de weer om hun bedrijven economisch gezond te houden. Een verplichte 30-urenweek zou ertoe leiden dat ook die functies gesplitst moeten worden. Ik zie dat niet meteen gebeuren. Stel dat je dat installeert voor de hele bedrijfswereld dan heeft dat niet enkel een invloed op de algemene productiviteit, maar ook op de winst en een verlaging van het rendement. Van 38 naar 30 uur met loonbehoud betekent een loonlastenverhoging van 21%. Wie gaat dat betalen? Voor veel micro-ondernemingen, en dat is het gros van de Belgische bedrijven, is dat organisatorisch lang niet evident. En in het huidige Belgische arbeidsrecht vergt dit veel administratieve organisatie, of een extra stressfactor voor de ondernemer.”

 

Minder werken betekent minder stress. Minder stress leidt tot minder burn-outs, tegenwoordig een groot maatschappelijk probleem dat ook geld kost.

Van Eetvelt: “Burn-outs zijn maar voor een goed derde arbeidsgerelateerd; er zijn dus talloze andere factoren die meespelen. Veel mensen met burn-out hebben dat voor een deel ook aan hun levensstijl te danken, en niet noodzakelijk omdat ze te hard moeten werken. Ik weet niet of een 30-urenweek mensen gaat weerhouden om hun dagen te druk in te vullen. Maar ik zeg het nog eens, tegenwoordig kan wie wil nogal makkelijk overstappen op een vier-vijfde werkschema.”

 

Uit de hoek van vrouwenorganisatie Femma klinkt een ander verhaal: vooral vrouwen zouden baat hebben bij een kortere week, omdat de combinatie gezin en carrière lang niet zo vanzelfsprekend is.

Van Eetvelt: “Ja, maar daar kan je toch zelf voor kiezen? Ik ben absoluut voor onafhankelijkheid, maar je kan toch niet aan iedereen opleggen dat ze maar 30 uur mogen werken? Ik ken vrouwen die daar helemaal niet mee opgezet zouden zijn en die graag 50 uur per week bezig zijn met hun job. Werken is niet ongezond, al wordt het tegendeel soms wel eens beweerd. De meeste mensen gaan graag werken, al kan ik begrijpen dat ze hun werk enigszins anders willen invullen, maar daar is wel ruimte voor. Niet in alle jobs en functies, maar het kan.”

 

 

Meer kwaliteit

“We pleiten voor een nieuwe voltijdse norm van 30 uur, omdat we zien dat heel wat mensen worstelen met de combinatie van betaalde en onbetaalde arbeid,” aldus Jeroen Lievens, beleidsmedewerker bij Femma. “Die onbetaalde arbeid, zoals zorgen voor kinderen, mantelzorg, vrijwilligerswerk komt meer en meer onder druk te staan. Op individueel niveau besteden we inderdaad minder uren per week aan betaalde arbeid dan in de jaren 1950-1960. Maar toen ging in vele gevallen maar een partner, de man, uit huis werken. De vrouw bleef thuis en was verantwoordelijk voor de zorg- en huishoudelijke taken. Vandaag zijn we geëvolueerd naar een maatschappij waarin met twee voltijds werken de norm is. We zien dat die norm voor velen niet haalbaar is. Mensen hollen zichzelf voorbij, zijn gestrest en raken uitgeblust. Vooral vrouwen ondervinden de negatieve gevolgen van die moeilijke combinatie. Zij worden nog steeds beschouwd als hoofdverantwoordelijke voor de zorg- en huishoudelijke taken en spenderen gemiddeld  9,5 uur per week meer aan deze taken dan mannen. Het zijn dan ook vrouwen die als eerste een stapje terugzetten van de arbeidsmarkt en bijvoorbeeld deeltijds gaan werken (44% van de vrouwen werkt deeltijds ten opzichte  van 9% van de mannen). Maar dat zorgt dan weer voor minder loon, minder pensioen en minder carrièrekansen. Ze worden dus gestraft omdat ze de norm niet halen. We stellen daartegenover dat de norm niet realistisch is en verlaagd moet worden. Door te kiezen voor een 30-urenweek maken we meer tijd vrij voor onbetaalde arbeid en geven we mensen de mogelijkheid om op een kwaliteitsvollere manier betaalde en onbetaalde arbeid te combineren.”

 

Mooi idee, maar is het economisch wel haalbaar?

Lievens: “Ik stel meteen een tegenvraag: werkt het huidige economische systeem zo goed? We breken jaar na jaar de records in verband met ziekteverzuim en burn-outs. We zitten met een grote groep mensen die geen job vinden. We onderbenutten een heleboel (vrouwelijk) talent . Bovendien moeten we ons ook de vraag stellen of ‘beter’ altijd in meer efficiëntie en meer geld uit te drukken is. Kunnen we ook niet denken in termen van kwaliteit? De experimenten met de 30-urenweek in Zweden tonen aan dat werknemers productiever en gelukkiger zijn. Dat er minder verloop van personeel is en dat de kwaliteit van hun werk gestegen is.”

 

Lees ook:

Hoe gaan we het best om met stress en werkdruk?

Welke impact heeft het Nieuwe Werken op jouw job?

Waarom een goed functioneringsgesprek vooral kwestie van goed voorbereiden is

Best spannend altijd, het jaarlijkse functioneringsgesprek met je baas. Wat kun je verwachten tijden...

Laat je salaris niet afhangen van het lot

Check het salariskompas van vacature.com en ontdek welk loonpakket iemand met jouw profiel mag verwachten.

 

Dit zegt de wet over niet opgenomen vakantiedagen

Je werk af en toe even vaarwel kunnen zeggen is broodnodig voor je (mentale) gezondheid, zo simpel i...

Bij dit bedrijf is je carrière als ingenieur meteen gelanceerd

Ontdek bij PepsiCo een carrière die haar vruchten afwerpt

- Sponsored

Werken op zon- of feestdagen? Hier moet je rekening mee houden

In België staan zon- en feestdagen gelijk aan rust. Tewerkstelling is dan verboden. Maar net als op ...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Zonder zorgen werken in de zorg? Hier kan het

‘Zorgen moet je doen, niet maken’, luidt het bekende citaat van Loesje. En dat is helemaal waar. Dus...

Waarom we het traditionele functionerings- en evaluatiegesprek beter afschaffen

Het is weer die tijd van het jaar: wie braaf is krijgt lekkers, wie stout is de roe. Nee, we hebben ...

Werkmoe? Dit zijn de slechtste excuses om niet van job te veranderen

We slijten veel uren op ons werk. Aangezien tijd kostbaar is en niet oneindig, zorg je er dus maar b...