TERUG NAAR OVERZICHT

Dossier Langdurige Werkloosheid: Aan de arbeid!

Jobs, jobs, jobs: de federale regering-Michel liet er bij haar aantreden eind 2014 geen twijfel over bestaan waar haar prioriteit zou liggen. Een kleine drie jaar later zijn er effectief ruim 62.000 uitkeringsgerechtigde werklozen minder. Maar geraken ook de zeer langdurig werkzoekenden stilaan weer aan de slag?

In juli 2017 telde de RVA in ons land 374.292 werkzoekende uitkeringsgerechtigde volledig werklozen, 22.152 (5,6%) minder dan een jaar ervoor. In het Vlaams Gewest was er een daling met 4,8% tot 154.060 volledig werklozen. Het Waals Gewest boekte een winst van 8,2% en klokte af op 153.605 eenheden. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bleef de teller vrij stabiel (-0,9%) op 66.627 volledig werklozen. Algemeen bedraagt de werkloosheidsgraad in ons land 7,9%, maar er zijn grote regionale verschillen. Terwijl Vlaanderen een scherpe 4,9% laat noteren, krijgt in het Waals Gewest 10,6% van de beroepsbevolking een werkloosheidsuitkering en in Brussel 16,9%.

Bijna de helft (48%) van de huidige werkzoekende uitkeringsgerechtigden is zeer langdurig werkloos (vanaf twee jaar); 34% heeft minder dan een jaar geen job en 18% zit daartussen in. De daling zet zich in de drie categorieën door, maar veruit het minst bij de zeer langdurig werklozen (-3,0%). Zij waren in juli 2017 met welgeteld 179.475. Maar ook hier liggen de resultaten in de drie gewesten sterk uiteen. Volgens de VDAB is in Vlaanderen een kleine meerderheid (53,9%) minder dan een jaar werkzoekend, 16,7% één tot twee jaar en 29,4% (66.105) langer dan twee jaar.

Rechten en plichten

Wie werkloos wordt, ontvangt in principe de eerste drie maanden 65% van zijn laatste loon. Daarna begint de uitkering geleidelijk aan te dalen, tot uiteindelijk een forfaitair bedrag wordt bereikt. Hoe snel dat gaat, hangt af van een aantal factoren, zoals de gezinssamenstelling en het aantal gewerkte jaren. Bovendien hangen aan een werkloosheidsuitkering een aantal plichten vast. Vindt de controlerende instantie dat je te weinig moeite doet om een job te vinden, dan riskeer je een sanctie. In 2016 hadden over heel België 8.263 werkzoekenden daarmee af te rekenen. Sancties variëren van een verwittiging naar een definitieve uitsluiting.

Meer vacatures dan werklozen

Maar de jongste jaren krijgen dus steeds minder mensen een werkloosheidsuitkering. Algemeen worden daarvoor twee verklaringen naar voren geschoven. Zo is het een feit dat de economie sinds enige tijd weer aantrekt. Van augustus 2016 tot juli 2017 ontving de VDAB in Vlaanderen 247.453 vacatures - 19,4% meer dan in het voorgaande jaar. Daarnaast lijkt het jobbevorderende beleid van de regering-Michel zijn vruchten af te werpen. Ook het recente federale zomerakkoord had wat dat betreft weer een aantal maatregelen in petto. Zo komen er nieuwe lastenverlagingen in de strijd tegen de sociale dumping in de bouw. De wet op de e-commerce wordt aangepast aan nacht- en zondagswerk, de flexijobs worden uitgebreid naar de detailhandel en er is sprake van een hervorming van de proefperiode en een extra aanmoediging van startersbanen.

"Het is niet omdat er meer mensen aan het werk zijn dat het ook allemaal kwalitatieve en duurzame jobs zijn", reageert CAROLINE COPERS, algemeen secretaris van het Vlaams ABVV. "Bovendien is het aantal langdurig werklozen in Vlaanderen de voorbije vijf jaar gewoon verder gestegen, van 50.000 naar 65.000. Een aantal specifieke begeleidingstrajecten werden op een hoopje gegooid en vervangen door het algemene concept van de tijdelijke werkervaring. De mensen die veruit de meeste ondersteuning nodig hebben, worden steeds vaker aan hun lot overgelaten. En dat terwijl een groot deel van hen eigenlijk meer op zijn plaats is in de sociale economie of bij Welzijn. Maar dat zijn respectievelijk bevoegdheden van de ministers Vandeurzen en Homans en zij hebben daarrond totaal geen plan, laat staan een budget."

Verdoken werkloosheid

Ook STIJN BAERT, professor Arbeidseconomie aan de UGent en UAntwerpen, nuanceert het beeld dat we het werkloosheidsspook stilaan aan het bedwingen zijn: "In dit verhaal is de werkzaamheidsgraad - het aandeel van de werkenden binnen de leeftijdscategorie 25-64 - de belangrijkste parameter en daar presteert België naar Europese normen heel matig. Er is nog veel verdoken werkloosheid: grote groepen mensen belanden op de ziekteverzekering, worden nog altijd met brugpensioen gestuurd of krijgen een leefloon van het OCMW. Elke keer als de regering een poortje sluit, gaat er elders weer een ander open. Eind 2016 voorspelde federaal minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid De Block al dat de uitgaven voor arbeidsongeschiktheid (7,96 miljard euro) dit jaar voor het eerst hoger zouden zijn dan die voor werkloosheid (7,79 miljard). De daling van het aantal werkzoekenden wordt dus grotendeels teniet gedaan door de stijging van het aantal chronisch zieken. Nochtans staat het vast dat mensen die langer werken doorgaans ook langer leven en gezond blijven. Wat we nodig hebben, zijn duidelijke regels die voor iedereen gelden."

Want, zo verklaart professor Baert, je draagt langdurige werkloosheid als een litteken met je mee: "Je sociaal en psychisch welbevinden gaat er sterk onder lijden. Onlangs nog toonde een doctoraal onderzoek aan mijn vakgroep aan dat veel werkgevers gewoon niet geïnteresseerd zijn in langdurig werklozen. Als ze al zo lang thuis zitten, zal er wel iets grondig mis mee zijn, zo redeneren ze nogal snel. Daarom is het een goede zaak dat de VDAB en de andere gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling naast het beroepsverleden voortaan ook op de brede competenties van sollicitanten moeten focussen. Dat zal al gedeeltelijk helpen vermijden dat mensen langdurig werkloos blijven omdat hun profiel op de arbeidsmarkt minder in trek is."

Maatschappelijke tijdbom

Het Vlaams ABVV was al langer vragende partij voor een competentiegerichte begeleiding. Maar als Caroline Copers de regering hoort verklaren dat deze maatregel al heel snel 20 miljoen zal opleveren, maakt ze zich toch wel zorgen: "Het lijkt er sterk op dat dit vooral een extra hefboom wordt om mensen die een aangeboden job niet zien zitten gemakkelijker te sanctioneren. Ook de omvorming van het PWA naar het Wijk-werken zal volgens ons tot echte drama's leiden. Fysiek of mentaal kwetsbare mensen die vandaag nog met plezier enkele uren per week bijklussen, worden straks opnieuw naar het reguliere arbeidscircuit geduwd, ook al kunnen ze dat met de beste wil van de wereld niet meer aan. Onvermijdelijk zullen meer en meer laaggeschoolden in de armoede verzeilen. Dit is niet meer of niet minder dan een maatschappelijke tijdbom."

Wil je op de hoogte blijven van nieuwe jobs? Registreer je en vul je interesses in. Je krijgt dan automatisch updates over nieuwe vacatures.


Lees ook:

Eindejaarspremie en ontslag

Binnenkort is het in ons bedrijf zover, we krijgen onze 'dertiende maand'. Is dit trouwens hetzelfde...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Wat houdt een concurrentiebeding in?

Een concurrentiebeding is een clausule in een arbeidsovereenkomst die verhindert dat de werknemer na...

Bent u op zoek naar digitale marketeers?

OM Collective helpt u graag verder. Ontdek hier alle formules die zij voor u in petto hebben.

Totaalpakket voor langdurig werkzoekenden

Mensen die niet kunnen of willen werken? Vlaams minister van Werk Philippe Muyters gelooft er niet i...

 

 

Tijd voor de ideale job

Zoek jobs op jouw maat en maak een job alert aan.

 

 

 

Dossier Langdurige Werkloosheid: Aan de arbeid!

Jobs, jobs, jobs: de federale regering-Michel liet er bij haar aantreden eind 2014 geen twijfel over...

Gids ontslag volgens de letter van de wet

Opzegtermijn, ontslagvergoeding en uitkeringen: bij een ontslag stel je jezelf heel wat praktische v...

Gids soorten ontslag

Een ontslag is niet altijd een donderslag bij heldere hemel. Als je op straat staat omdat het bedrij...