TERUG NAAR OVERZICHT

Wat zijn de regels bij collectief ontslag als gevolg van bedrijfssluiting?

Soms vindt een collectief ontslag plaats in het kader van een sluiting van onderneming. In dat geval moet de werkgever zowel de verplichtingen die hem door de wetgeving collectief ontslag zijn opgelegd als diegene die gelden in het kader van de sluitingswetgeving naleven.

 

Onder onderneming wordt de technische bedrijfseenheid in de zin van de wetgeving m.b.t. de oprichting van de ondernemingsraden verstaan. Elke afdeling - een afdeling is een onderdeel van een onderneming dat een zekere samenhang vertoont en zich onderscheidt van de rest van de onderneming door een eigen technische onafhankelijkheid en door een onderscheiden duurzame activiteit of bedrijvigheid en personeelsgroep - wordt in het kader van de sluitingswet gelijkgesteld met een onderneming.

 

De sluiting van een onderneming of een afdeling ervan brengt voor de werkgever een dubbele verplichting met zich mee, namelijk:

  • de naleving van een informatieverplichting
  • het betalen van een sluitingsvergoeding aan de werknemers die het slachtoffer zijn van de sluiting.

 

Wanneer is er sprake van een sluiting?

Er is sprake van een sluiting van een onderneming of een afdeling ervan wanneer volgende twee voorwaarden gelijktijdig vervuld zijn:

  • de hoofdactiviteit van de onderneming of een afdeling van de onderneming wordt definitief stopgezet
  • het aantal werknemers tewerkgesteld binnen de onderneming dient terug te vallen op minder dan een vierde van de werknemers (25%) dat er gemiddeld was tewerkgesteld in de loop van de vier trimesters die het trimester voorafgaan gedurende hetwel de definitieve stopzetting van de hoofdactiviteit van de onderneming heeft plaatsgehad.

 

Het beheerscomité van het Sluitingsfonds kan met sluiting gelijkstellen:

  • verplaatsing van de exploitatiezetel
  • fusie
  • herstructurering.

 

Informatieverplichting voorafgaand aan de sluiting

Bepaalde sectoren hebben de wijze bepaald waarop de voorafgaande informatie moet worden meegedeeld. Het gaat o.a. over de sector van het garagebedrijf (PC 112), de sector van het tabaksbedrijf (PC 133), de sector voor de levensmiddelenbedrijven met talrijke bijhuizen (PC 202), de sector van de diamanthandel en -nijverheid (PC 324).

 

Enkel binnen ondernemingen die gemiddeld ten minste 20 werknemers tewerkstelden in de loop van de vier trimesters die het trimester voorafgaan gedurende hetwelk de definitieve stopzetting van de hoofdactiviteit van de onderneming heeft plaatsgehad, dient de informatieverplichting nageleefd te worden. Dit gemiddelde wordt als volgt berekend: per werknemer wordt het aantal kalenderdagen vastgesteld die vallen binnen de referentieperiode; vervolgens wordt de som gemaakt van het totale aantal kalenderdagen van alle werknemers in de referentieperiode; dit resultaat wordt gedeeld door 365. De informatieverplichting geldt niet voor ondernemingen zonder handels- of industriële finaliteit, noch voor de beoefenaars van vrije beroepen.

 

Voor zover er geen afzonderlijke sectorale procedure bepaald werd, moet de algemene, hierna uiteengezette, procedure gevolgd worden.

 

De werkgever die beslist om over te gaan tot een sluiting van onderneming, moet 3 instanties van zijn beslissing op de hoogte brengen, namelijk:

  • de werknemer; deze mededeling gebeurt door aanplakking van een gedagtekend en ondertekend bericht op een goed zichtbare plaats in de onderneming;
  • de ondernemingsraad of bij ontstentenis daarvan de vakbondsafvaardiging;
  • een aantal overheidsinstellingen.

 

De inlichtingen die de werkgever verstrekt, moeten volgende elementen bevatten:

  • naam en adres van de onderneming;
  • aard van de activiteit, vermoedelijke datum van stopzetting;
  • volledige lijst van het personeel dat op datum van de kennisgeving in dienst is, met vermelding van een aantal vaste gegevens per personeelslid.

 

De informatie moet onmiddellijk na de genomen beslissing verstrekt worden.

 

Informatieverplichting tijdens de sluiting

Ingeval van sluiting van de onderneming moet de werkgever het Sluitingsfonds hiervan in kennis stellen. De werkgever moet, op verzoek van het Sluitingsfonds en voor zover ze niet bij een andere instelling kunnen bekomen worden, de volgende inlichtingen meedelen:

 

1. naam en adres van de onderneming, de aard van de activiteit van de onderneming of afdeling van de onderneming en de levensloop van de onderneming

2. de tewerkstelling van het personeel binnen de onderneming

3. Voor het bepalen van het recht op en de toekenning van de sluitingsvergoeding: de personeelslijst van de werknemers die ten minste één jaar anciënniteit in de onderneming tellen en die een arbeidsovereenkomst hadden van onbepaalde tijd, die beëindigd werd, voor de arbeiders, binnen 12 maanden en, voor de bedienden, binnen 18 maanden voorafgaand aan de wettelijke sluitingsdatum (deze mededeling moet geen melding maken van de werknemers die geen recht hebben op een sluitingsvergoeding).

4. voor elke werknemer die voorkomt op deze personeelslijst:

  • het rijksregisternummer
  • de datum van indiensttreding
  • de datum waarop de arbeidsovereenkomst werd beëindigd, de wijze van beëindiging en de auteur van de beëindiging
  • het nummer van de bank-of postchequerekening

5. Voor het bepalen van het recht op de andere vergoedingen: het volledig ingevulde aanvraagformulier en de nodige bewijsstukken.

De werkgever die de informatieverplichting niet naleeft, kan strafrechtelijke of administratieve sancties oplopen.

 

 

Informatieverplichting na de sluiting

De werkgever is verplicht aan het Sluitingsfonds de werknemers bekend te maken die:

  • ten minste één jaar anciënniteit hebben in de onderneming en
  • verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, en van wie de arbeidsovereenkomst beëindigd werd binnen de 12 maanden na de sluiting van de onderneming of van de afdeling van de onderneming.

Deze mededeling moet geen melding maken van de werknemers die geen recht hebben op een sluitingsvergoeding.

De termijn van 12 maanden bedraagt 3 jaar voor de werknemers die aan de vereffeningswerkzaamheden van de onderneming deelnemen.

Deze kennisgeving bevat voor iedere werknemer volgende inlichtingen:

  • het rijksregisternummer;
  • de datum van indiensttreding;
  • de datum waarop de arbeidsovereenkomst werd beëindigd, de wijze van beëindiging en de auteur van de beëindiging;
  • het nummer van de bank- of postchequerekening.

Deze kennisgeving moet aan het Sluitingsfonds gebeuren per aangetekende brief ten laatste de 15e dag volgend op de beëindiging van de arbeidsovereenkomst.

 

De sluitingsvergoeding

De werknemers die het slachtoffer zijn geworden van een sluiting van de onderneming of een afdeling ervan, hebben ten laste van hun werkgever recht op een sluitingsvergoeding.

Wanneer de werkgever nalaat om een sluitingsvergoeding te betalen binnen de voorziene termijn, zal het Sluitingsfonds de vergoeding uitkeren.

 

Wie heeft er recht op een sluitingsvergoeding?

De werknemers die ontslagen worden ten gevolge van een sluiting van onderneming, hebben recht op een sluitingsvergoeding, voor zover zij voldoen aan volgende voorwaarden:

  • verbonden zijn door een arbeidsovereenkomst gesloten voor onbepaalde duur
  • één jaar anciënniteit in de onderneming hebben
  • ontslag door de werkgever zonder dringende reden of door de werknemer om dringende reden
  • door de werkgever ontslagen zijn, binnen een periode van 12 maanden voorafgaand of volgend op de sluiting of ontslag genomen hebben om een dringende reden in hoofde van de werkgever. Voor bedienden wordt de periode van 12 maanden voorafgaand aan de sluiting verlengd tot 18 maanden. De periode van 12 maanden wordt op 3 jaar gebracht voor de werknemers die deelnemen aan de vereffeningswerkzaamheden van de onderneming

 

Bepaalde categorieën van werknemers, hebben geen recht op een sluitingsvergoeding. Het gaat onder andere om:

  • werknemers die afhangen van het paritair comité voor het havenbedrijf
  • het varend personeel dat ressorteert onder het paritair comité voor de zeevisserij
  • de uitzendkrachten van ondernemingen die ressorteren onder het paritair comité voor de uitzendarbeid
  • de erkende ondernemingen die buurtwerken of –diensten leveren
  • de werklieden, werksters en leerlingen die ressorteren onder het paritair comité voor de diamantnijverheid en -handel

 

Verder zijn er ook nog individuele werknemers die geen recht hebben op een sluitingsvergoeding. Het gaat o.a. om:

  • de werknemers ontslagen om een dringende reden door de werkgever;
  • de werknemer die de leeftijd van 65 jaar bereikt heeft;
  • de werknemer die, vóór of ter gelegenheid van de sluiting van de onderneming, recht heeft op de waarborg van het Sluitingsfonds voor de betaling van de aanvullende vergoeding bij brugpensioen;
  • de werknemer die voldoet aan de voorwaarden om recht te hebben op een overbruggingsvergoeding;
  • de werknemer die door zijn werkgever of door diens toedoen onmiddellijk in een andere onderneming wordt tewerkgesteld met behoud van zijn loon en zijn anciënniteit en hij door deze nieuwe werkgever binnen een termijn van 6 maanden niet ontslagen wordt;
  • de werknemer die ene schriftelijk aanbod tot tewerkstelling zoals hierboven bedoeld, vergezeld van een schriftelijke verbintenis van de werkgever die hem in dienst wenst te nemen, heeft geweigerd;
  • in geval van een strafrechtelijke veroordeling in verband met het beheer van de onderneming.

 

Hoeveel bedraagt de sluitingsvergoeding?

De sluitingsvergoeding is samengesteld uit een basisbedrag en, in sommige gevallen, uit een bijkomend bedrag. Beide bedragen worden geïndexeerd.

Het basisbedrag van de sluitingsvergoeding bedraagt 150,79 euro per jaar anciënniteit in de onderneming met een maximum van 3.015,80 euro (bedragen op 1 januari 2012). Werknemers ouder dan 45 hebben recht op een bijkomende vergoeding van 150,79 euro voor elk jaar dienst in de onderneming vanaf de leeftijd van 45 jaar, met een maximum van 2.865,01 euro (bedragen op 1 januari 2012).

 

De vergoeding moet door de werkgever betaald worden:

  • binnen 15 dagen die volgen op de datum van de sluiting
  • binnen 15 dagen die volgt op de kennisgeving van het ontslag wanneer het ontslag te situeren is na de sluitingsdatum

 

Met welke vergoedingen kan de sluitingsvergoeding gecumuleerd worden?

De sluitingsvergoeding kan gecumuleerd worden met:

  • een opzeggingsvergoeding;
  • uitkeringen voor sociale zekerheid (bv.werkloosheidsuitkeringen);
  • beschermingsvergoedingen.

 

Het Sluitingsfonds

Binnen de R.V.A. werd er een 'Fonds tot vergoeding van in geval van sluiting van ondernemingen ontslagen werknemers' (het Sluitingsfonds) opgericht. Het Sluitingsfonds vervult twee bijzondere taken:

  • het betaalt sluitingsvergoedingen uit aan de werknemers waarvan de arbeidsovereenkomst werd beëindigd in het kader van een sluiting van onderneming, indien de werkgever de sluitingsvergoeding niet heeft betaald;
  • het waarborgt binnen bepaalde grenzen en beperkingen de uitbetaling van de lonen en vergoedingen die verschuldigd zijn aan de werknemers indien de werkgever bij de sluiting van zijn onderneming zijn verplichtingen niet naleeft.

Lees ook:

Eindejaarspremie en ontslag

Binnenkort is het in ons bedrijf zover, we krijgen onze 'dertiende maand'. Is dit trouwens hetzelfde...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Wat houdt een concurrentiebeding in?

Een concurrentiebeding is een clausule in een arbeidsovereenkomst die verhindert dat de werknemer na...

 

 

Tijd voor de ideale job

Zoek jobs op jouw maat en maak een job alert aan.

 

 

 

Totaalpakket voor langdurig werkzoekenden

Mensen die niet kunnen of willen werken? Vlaams minister van Werk Philippe Muyters gelooft er niet i...

Mis geen enkele tip voor je carrière!

Schrijf je nu in op onze nieuwsbrief.

Dossier Langdurige Werkloosheid: Aan de arbeid!

Jobs, jobs, jobs: de federale regering-Michel liet er bij haar aantreden eind 2014 geen twijfel over...

Gids ontslag volgens de letter van de wet

Opzegtermijn, ontslagvergoeding en uitkeringen: bij een ontslag stel je jezelf heel wat praktische v...

Gids soorten ontslag

Een ontslag is niet altijd een donderslag bij heldere hemel. Als je op straat staat omdat het bedrij...