TERUG NAAR OVERZICHT

Opinie oud-minister Frank Vandenbroucke: "Er is meer nodig om de kansen van laaggeschoolden structureel te verhogen"

 

Het departement Werk & Sociale Economie van de Vlaamse overheid vergelijkt onze arbeidsmarkt geregeld met die elders in Europa. Terwijl de werkzaamheidsgraad van hooggeschoolden al 20 jaar rond de 87% hangt, komt die van laaggeschoolden amper boven de 50% uit. Die kloof is vrijwel nergens zo groot. Intussen is zowat de helft van alle werkzoekenden in Vlaanderen laaggeschoold. Maken zij eigenlijk nog wel een reële kans op een job? Ex-sp.a-minister Frank Vandenbroucke meent dat er dringend hervormingen én extra investeringen nodig zijn.

Frank Vandenbroucke lag begin 2004 als federaal minister van Werk aan de basis van de invoering van de dienstencheques. Momenteel zijn ruim 130.000 - vaak laaggeschoolde - mensen in de sector actief. Het systeem mag dus zonder meer een groot succes worden genoemd. Maar volgens Frank Vandenbroucke - tegenwoordig hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam - dringt na 14 jaar een hervorming zich wel op: "Om het systeem voor de overheid betaalbaar te houden, moet de fiscale aftrek voor de gebruikers geleidelijk worden afgebouwd. Daarnaast moeten we de prijs van de cheque en de huidige subsidiëring van de dienstenchequebedrijven per gewerkt uur voor eens en altijd bevriezen. Ter compensatie mogen de bedrijven dan zelf een meerprijs aanrekenen aan de gebruiker en moet de overheid een forse toelage voorzien voor de aanwerving van mensen die enige tijd in de Belgische werkloosheid of bijstand zitten. Om dat allemaal mogelijk te maken, moeten er dus nogal wat taboes sneuvelen. Maar in de huidige vorm schiet het systeem zijn oorspronkelijke doel stilaan voorbij. De sterkste positieve impuls voor de tewerkstellingskansen van laaggeschoolden ligt intussen namelijk ver achter ons."

Algemeen vindt Frank Vandenbroucke het voor de positie van de laaggeschoolden een goede zaak dat de federale regering in het kader van de zogenaamde taxshift de lastenverlaging voor lage lonen uiteindelijk toch heeft versterkt: "Daarnaast heeft de Vlaamse Regering nog een doelgroepmaatregel uitgewerkt voor 25-55-jarigen met een zwak arbeidsmarktprofiel. Helaas blijft de financiële stimulans voor de werkgevers vrij beperkt. Er moet veel meer gebeuren om de kansen van laaggeschoolden structureel te verhogen. Momenteel bengelen we dat betreft in Europa helemaal aan het staartje en er is weinig reden om aan te nemen dat dit snel zal veranderen. En dat is doodjammer: vooral de jongere laaggeschoolden dreigen in onze hedendaagse maatschappij in groeiende mate gemarginaliseerd te worden, omdat het hen zelfs aan de meest elementaire competenties ontbreekt."

Arbeidsmarkt in cijfers

In 2016 was 34,4% van de Belgen ouder dan 14 laaggeschoold. De middengeschoolden (35,7%) vormden de grootste groep, de hooggeschoolden (29,9%) de kleinste. Die twee laatste categorieën nemen wel langzaam maar zeker toe.

België scoort met 8,8% laaggeschoolde 18-24-jarigen beter dan het Europees gemiddelde (10,7%) maar met 24,9% laaggeschoolde 25-64-jarigen slechter dan het Europees gemiddelde (23,1%).

Het armoederisico onder de laaggeschoolden op actieve leeftijd steeg van 18,8% in 2006 tot 30,7% in 2016. Dat is vijfmaal meer dan bij de hooggeschoolden en ruim het dubbele van de middengeschoolden.

Liefst 800.000 Vlamingen (1 op de 8) zijn laaggeletterd. Concreet gaat het om 26% van de ouderen (55-64 jaar) en om 9% van de jongeren (16-24 jaar).

34% van de laaggeschoolden is ook laaggeletterd.

De gemiddelde werkzaamheidsgraad in België ligt met 67,7% een stuk lager dan het Europese gemiddelde (71%). Die lage score is vooral te wijten aan de laaggeschoolden (45,6% tegenover 53,6% in Europa). Bij de middengeschoolden is het verschil al een stuk kleiner (67,7% tegenover 71,6% in Europa). Bij de hooggeschoolden is het verschil bijna volledig weggefietst (82,2% tegenover 83,4% in Europa).

 


Lees ook:

De praktische kant van omscholen: wat met verlof, loon en studiekosten?

Levenslang leren is tegenwoordig in elke sector aan de orde. Om werknemers terug achter de schoolban...

Laat je salaris niet afhangen van het lot

Check het salariskompas van vacature.com en ontdek welk loonpakket iemand met jouw profiel mag verwachten.

 

Industrie 4.0: dit zijn de voordelen voor wie in techniek en productie werkt

Industry 4.0 moet onze fabrieken efficiënter, schoner en zuiniger maken met slimme machines, data-an...

Een hart voor de zorg?

Wij vonden 5 werkgevers uit de zorg die zowel voor hun patiënten als hun medewerkers een tandje bijsteken.
Benieuwd naar hun vacatures?

- Sponsored

Werken in de zorg: hoe begin je eraan?

Werken in de zorgsector biedt tal van voordelen. De werkzekerheid is uiteraard een belangrijk pluspu...

Word gevonden

Toon jouw profiel aan meer dan 400 werkgevers die elke dag nieuwe kandidaten zoeken in onze database.

Zo beïnvloedt de digitalisering jobs in de retail

Webshops, apps, slimme bestelsystemen, sociale media, concurrentie van grote webwinkels… De digitali...

5 vragen aan een burgerlijk ingenieur

Een burgerlijk ingenieur kan net zoals z’n industriële broertje in heel wat sectoren terechtkomen, z...

Nieuwe loonschalen zorgsecor: zijn de plooien al gladgestreken?

Een jaar geleden vonden er op vlak van verloning grote verschuivingen plaats in de zorgsector. De re...