Manisch levensritme leidt tot depressies
Depressie wordt de ziekte van de 21ste eeuw. Ze neemt snel toe: in België zou 12% van de volwassenen depressie zijn. Ook meer kinderen lijden eronder. Daarom pleit psychotherapeut en depressie-autoriteit Bob Vansant voor een 'opvoedersloon' voor mama's en papa's die hun jonge kinderen willen opvoeden. Want kinderen te vroeg naar de crèche sturen, is in zijn ogen niet gezond.
Een jong succesvol manager, 30 jaar, heeft het na vijf jaar knokken allemaal bereikt: een topfunctie, veel internationaal gependel, elke dag een pak contacten, een dik maandsalaris, een luxeleven. Na vijf jaar is de man opgebrand. Wat blijft er nog voor hem over? Welke nieuwe kicks zijn er nog? In vijf jaar is alles al bereikt, waar andere mensen hun hele leven lang overdoen. Hij raakt in een depressie.
Kinderdepressie
Ook meer en meer kinderen haken af, worden depressief. Ze isoleren zich, worden muurbloempjes, krijgen eet- en slaapstoornissen, kampen met negatieve gedachten, met een negatief zelfbeeld. Marie is 13, maar ze slikt zoals haar moeder al 6 jaar pillen. Onlangs een pak tegelijk. Ze ligt 3 dagen op intensieve zorgen, komt er levend weer uit, maar dreigt ermee de hele zaak over te doen als ze terug naar huis moet, naar haar verslaafde moeder.
Zelfmoord van kinderen haalt onlangs zelfs het wereldnieuws, als drie meisjes
van 12 in Rusland hand in hand van een flatgebouw springen. De zelfmoordleeftijd wordt steeds lager. Kinderen onder de 10 stappen er ook al eens uit.
Meisjes zijn iets gevoeliger voor depressies dan jongens. Jongens uiten dezelfde
problemen via agressie: kinderen van zeer rijke ouders die plots diefstallen plegen, een ogenschijnlijk rustige jongen die een leraar ineens met een schroevendraaier te lijf gaat.
Volgens Bob Vansant kan het niet meer erger, onze samenleving draait zo dol dat het saturatiepunt bereikt is: "Je ziet hiervan overal signalen. De voorbije drie jaar is, bijvoorbeeld, het verbruik van antidepressiva verdrievoudigd naar 3,5 miljard frank. Elke dag plegen in ons land minstens 7 Belgen zelfmoord en 'mislukken' 70 andere zelfmoorden. Meer en meer kinderen zijn depressief, volgens professor Frank De Fever (VUB) al zo'n 6%. Dat cijfer moet bij de ongeveer 12% depressieve volwassen Belgen worden opgeteld. Depressie wordt de kwaal van de volgende eeuw en zal alle andere ziekten in de schaduw stellen."
"Op het vlak van het economisch verlies, kostte vorig jaar depressie de Belgische maatschappij zo'n 41 miljard. Een depressief medewerker is zo'n 40 dagen per jaar afwezig op het werk en dat kost het bedrijf gemiddeld 167.000 fr."
Lifestyle-virus
Bob Vansant ziet een duidelijk verband tussen een teveel aan stress en depressiviteit. De fysieke en psychische druk wordt zo groot, dat de gespannen veer afknapt. "Onderzoek toont aan dat het lichaam in stresssituaties het hormoon 'cortisol' aanmaakt.Teveel stress kan leiden tot een overproductie van cortisol. Dat gebeurt in grote mate bij depressiepatiënten. Op een bepaald moment kan de kraan niet meer dichtgedraaid worden en treedt depressie op. Als je ziet hoeveel mensen vandaag met gespannen voelhorentjes rondlopen, dan kan dat alleen maar tot overstress leiden en een pak depressies tot gevolg hebben."
Depressie is duidelijk geen biologische ziekte. De epidemie heeft alles te maken
met het 'lifestyle-virus', dat voornamelijk Noord-Amerika, Europa en Japan
teistert. Onze manier van leven is hiervoor verantwoordelijk. Dat wordt heel
duidelijk vanuit de wetenschap dat in bepaalde culturen het woord 'depressie'
niet eens voorkomt: bij de Canadese Eskimo's, of op het Chinese platteland.
In onze wereld lopen maar twee types mensen rond: de manische mensen, met
gsm-etjes in aanslag en de depressieve mensen die het ritme niet meer (willen) aankunnen en in een hoekje kruipen, als een vorm van stilzwijgend protest tegen onze manische levensstijl.
De enige manier om dit zware probleem oorzakelijk op te lossen, is effectief aan stressbeheersing te doen.
Verscheurde vrouwen
Wat gebeurt er in het systeem met onze kinderen? We passen hen erin in en dat heeft volgens Bob Vansant desastreuze gevolgen voor de komende generaties. Bob Vansant: "Moeders komen voor hartverscheurende keuzes te staan. Terwijl hun hart breekt en ze het eigenlijk anders zouden willen, plaatsen ze hun kinderen in crèches en bij onthaalmoeders, uit angst hun toekomst te hypothekeren of hun werk kwijt te raken."
"Hierdoor worden die moeders in veel stukken gekapt. Zo'n vrouw is tegelijkertijd een persoon, een partner, een moeder die zorgt voor de opvoeding van de kinderen, voor de voeding, voor het economaat, voor het onderhoud van het huis. Daarnaast is ze ook nog een stuk kostwinner. Dat zijn een pak taken. Zo'n vrouw heeft vaak het gevoel dat ze nooit iets helemaal goed heeft afgewerkt en dat is enorm frusterend."
Omdat biologisch is aangetoond dat de aanwezigheid van de moeder tijdens de
eerste drie levensjaren voor het kind van het grootste belang is, voert Bob
Vansant een pleidooi voor de toekenning van een opvoedersloon aan alle moeders die dat wensen. "Onderzoek bij dieren en in een latere fase, ook bij mensen heeft aangetoond dat baby's treuren en depressief worden als ze van hun moeder worden weggenomen. Qua lichaamshouding en -gedrag vertoonden deze baby's dezelfde karakteristieken als volwassen depressiepatiënten. Karl Abraham, een van de vroege psycho-analytici, bracht in een studie over depressie, de depressie bij volwassenen zelfs terug tot een eerste depressie in de kindertijd."
In plaats van meer en meer te investeren in crèches, waar substituut-moeders
zich om de kinderen bekommeren, ziet Bob Vansant heil in het toekennen van een deftig opvoedersloon aan die moeders die zelf hun kind willen opvoeden en wel gedurende de eerste drie levensjaren van elk kind. "Het is zeker niet de
bedoeling vrouwen van de arbeidsmarkt te houden. Ik voer integendeel een
pleidooi voor meer vrouwelijke waarden, een vrouwelijker maatschappij. Met het toekennen van een opvoedersloon, bedoel ik, een loon dat vergelijkbaar is met een echt opvoedersloon: zo'n 40.000 frank per maand. Misschien dat ze thuis (onbelast?) voor hun werkgever verder werken, terwijl de kinderen slapen. Met de moderne media is zoiets perfect mogelijk."
"Crèches leren kinderen zich zeer snel in te passen in onze gekke leefwereld.
Samen eten, drinken, slapen, op het potje, waar hebben we dat nog gehoord? We kweken uniforme mensen. We krijgen ook meer en meer repressieve regels, hebben camera's nodig om mensen te observeren... Individualiteit verdwijnt. Dit is geen gezonde aanpak."
Die eerste band de eerste drie jaar is ontzettend belangrijk. Door kinderen in
een veilig nest op te kweken, hen aan het handje van mama te helpen om de grote wereld in te stappen, krijg je later stressbestendige, stabiele volwassenen. Het is niet onzinnig de moeders hierbij te begeleiden met psychologisch advies. Dat zou een bijkomende opdracht voor Kind & Gezin kunnen zijn. "Het kweken van een stressbestendige generatie begint dus bij de moeders", besluit Bob Vansant.
Marleen Teugels
Zelf-Test:
Loert de depressie om het hoekje?
Als je je over depressie wil bezinnen, helpen deze 6 vragen je op weg:
1. Kom ik voldoende toe aan mezelf? Heb ik tijd voor mijn hobby's? Vrienden?
Familie? Ja Neen
2. Hoe is mijn relatie met de kinderen? Doe ik er niet teveel voor? Kan ik hen
loslaten? Ja Neen
3. Hoe is mijn relatie met mijn partner? Hebben we tijd voor elkaar? Vrijen we
nog genoeg? Ja Neen
4. Hoe zit het met het werk? Werk ik niet teveel? Geeft het werk mij voldoening? Ja Neen
5. Hoe is het gesteld met mijn sociale contacten? Kan ik zonodig ergens uitjanken? Welke contacten zijn zinvol? Moet ik niet enkele contacten schrappen? Ja Neen
6. Hoe zit het met mijn fysieke activiteiten? Doe ik niet teveel/te weinig aan
sport? Eet ik gezond? Drink ik niet teveel? Ja Neen
(Uit: Depressie is geen ziekte, Bob Vansant)
Wie?
Bob Vansant
° Vandaag is hij een autoriteit op het vlak van de alternatieve aanpak en
benadering van depressie,
° geboren in 1954,
° studeerde godsdienstwetenschappen aan de KU-Leuven en volgde verschillende opleidingen in psychotherapie en counseling,
° tien jaar stafmedewerker bij een vormingscetrum voor volwassenen,
° in 1980 richtte hij een therapeutische leefgemeenschap op voor depressieven in Geel,
° zijn boek 'Wacht niet tot het donker wordt' (1984) maakte ophef,
° in 1987 oprichting van Human Relations Consult: anti-stress programma's
voor bedrijven (014/58 02 44),
° nieuw boek: 'Depressie is geen ziekte' (Scoop, 1999, 599 frank).
(20-02-1999)
Terug
- 
