Waterlopen in Vlaanderen: "Veel water, maar ook veel waterbeheerders"

Peter Maris
  • Leeftijd: 37 jaar
  • Functie: stafmedewerker deelbekkenbeleid
  • Organisatie: provincie Vlaams-Brabant
  • Diploma: licentiaat scheikunde

Elke week blogt een m/v talent aan de slag bij de Vlaamse Overheid over zijn job. Deze week is het de beurt aan Peter Maris (37), stafmedewerker deelbekkenbeleid bij provincie Vlaams-Brabant.

Lees de rest van zijn werkweek op de website van Jobpunt Vlaanderen.

Waar een wil is, is een weg. Het moet gezegd: het voordeel van een plooifiets is dat je ‘m – ook al ben je overladen met kostbare boodschappen – overal kan meenemen, blijkbaar ook over aanzienlijke afstand als ie op slot is en het sleuteltje nog op kantoor.

Na dit onvoorziene avontuur zat ik samen met diensthoofd Rolf om de planning van de komende weken onder de loep te nemen.

Er staat heel wat te gebeuren: vereenvoudiging van het beheer van onbevaarbare waterlopen is het hogere doel waartoe we de komende weken een aantal belangrijke stappen willen nemen. Het schip is vertrekkensklaar, binnenkort worden de trossen losgegooid.

Nu zijn er verschillende waterbeheerders actief, vaak op dezelfde waterloop, maar dan op een ander gedeelte ervan: zo gebeurt het vaak dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor een waterloop tot aan de (deel)gemeentegrens (onbevaarbare waterloop van derde categorie), vanwaar de provincie het beheer overneemt verder stroomafwaarts (onbevaarbare waterloop van tweede categorie). En wanneer het gaat om een flink uit de kluiten gewassen waterloop, neemt het Vlaams Gewest het beheer op zich vanaf het punt waar het afstroomgebied van die waterloop 5.000 hectare overschrijdt (onbevaarbare waterloop van eerste categorie).

Neem nu bijvoorbeeld de Voer: ze ontspringt in Tervuren waar gemeente Tervuren haar beheert. Vanaf de deelgemeentegrens van Vossem valt ze onder de hoede van de provincie Vlaams-Brabant en nog verder stroomafwaarts in Egenhoven – waar haar stroomgebied ondertussen 5000 hectare bestrijkt – wordt ze een gewestelijke waterloop. Net stroomafwaarts van Leuven vloeit ze samen met de Dijle, eveneens een gewestelijke waterloop op die plaats.

Buiten Vlaams gewest, provincies en gemeenten zijn er echter nog andere waterbeheerders actief op de onbevaarbare waterlopen: Polders en Wateringen. Dit zijn openbare besturen die instaan voor het waterbeheer van waterlopen van tweede en derde categorie, en vaak ook grachten binnen hun ambtsgebied. Vooral in het Demerbekken zijn er nog veel wateringen actief.

Moraal van het verhaal: veel water, maar ook veel verschillende waterbeheerders. Dat kan eenvoudiger. De taken kunnen herschikt worden om het globale plaatje te vereenvoudigen. Beoogde resultaten: efficiëntiewinst, meer gebiedsgericht en integraal waterbeheer, duidelijke politieke aanspreekbaarheid.

Daarom zullen de komende weken een aantal vergaderingen doorgaan waarop per deelgebied verschillende waterbeheerders samengebracht worden om gezamenlijk te kijken op welke manier bevoegdheden kunnen herschikt worden en het toekomstige waterbeheer verder kan gestroomlijnd worden. Vergaderzalen en catering – ook een waterbeheerder dient zijn vochtbalans en nutriëntengehalte op peil te houden – worden besproken: de telefoon staat roodgloeiend. De agenda krijgt vorm, afspraken worden vastgelegd, we krijgen overzicht op de zaak.

In de namiddag maakte ik van de gelegenheid gebruik om enkele waterlopen te gaan bekijken. Hier en daar neem ik een foto: die krijgen een plaatsje in het fotoarchief van de dienst waterlopen en kunnen nog van pas komen. Want nu de nieuwe legislatuur al een poosje in voege is, is het ogenblik stilaan aangebroken om met een nieuwe brochure op de proppen te komen waarin het provinciale waterbeleid uit de doeken gedaan wordt. Eerder werd al een brochure “Wonen langs een waterloop – goede afspraken maken goede vrienden” verspreid, waarin verschillende aspecten (beheer en onderhoud van waterlopen, rattenbestrijding, bescherming tegen wateroverlast, werken aan waterlopen, wetgeving, …) aan bod kwamen.

Ik heb bijzonder veel geluk vandaag: ik zie niet alleen mooie beken en malse oevers – ook een ree stormt op mij af maar kiest het hazenpad als ze mij van dichterbij ziet en springt sierlijk het struikgewas in.

En het water, dat trok zich nergens wat van aan. Wie ook beheerder is, het kabbelde rustig verder langs grazige oevers ...