Zo ga je om met grensoverschrijdend gedrag op het werk

Uit onderzoek van IDEWE – dienst voor preventie en welzijn op het werk - blijkt dat 19% van alle werknemers regelmatig een vorm van pesterijen meemaakt op het werk, 12% al eens geweld ervaart en 10% slachtoffer werd van ongewenst seksueel gedrag op de werkvloer. Dat zijn harde cijfers. “Daarom moet grensoverschrijdend gedrag in een vroeg stadium aangepakt worden”, zegt Hilde De Man van IDEWE.

 

IDEWE vzw is de grootste externe dienst voor preventie en bescherming op het werk in België. De Groep IDEWE ondersteunt 35.000 werkgevers en 650.000 werknemers bij het opzetten van een veilige werkomgeving. 

 

“Uit ons onderzoek (2014) blijkt dat gemiddeld 1 op 5 werknemers gedurende het laatste half jaar een vorm van grensoverschrijdend gedrag meemaakt”, zegt Hilde De Man, disciplineverantwoordelijke Psychosociale Aspecten bij IDEWE. “Onze cijfers hierover zijn de jongste jaren niet echt gestegen maar we zien wel dat het aantal burn-outs toeneemt. Een samenloop van omstandigheden zoals conflicten op het werk, niet gewaardeerd worden voor zijn inzet, hoge werkdruk, rolonduidelijkheid, zich niet gesteund voelen… kunnen erg zwaar doorwegen. Daarom is het erg belangrijk dat grensoverschrijdend gedrag in een vroeg stadium wordt aangepakt.”

 

 

1. Duidelijke regels en beleid

Hilde De Man: “Om preventief pestgedrag tegen te gaan, is het heel belangrijk dat de werkgever hierover een duidelijk beleid voert en risico’s in kaart brengt. Hij moet aangeven welk gedrag wel of niet getolereerd wordt op het werk en zeggen dat er sancties volgen als die gedragscode niet gerespecteerd wordt. Als het toch ergens fout loopt, moet de werkgever ook duidelijk optreden. Want wanneer dat niet gebeurt, riskeer je dat er alsmaar grenzen verlegd worden en dat er een klimaat geschapen wordt waarin grensoverschrijdend gedrag als ‘normaal’ wordt beschouwd. En dat kan bij mensen onherstelbare schade aanrichten.”

 

2. Weerbaar maken

“Daarnaast is het goed dat mensen weerbaar gemaakt worden tegen pestgedrag en/of seksuele intimidatie. Want je kan mensen leren om zichzelf weerbaarder te maken. Pestkoppen kiezen hun slachtoffers er vaak doelbewust uit. Iemand die zelfzeker is, zal de ander meteen van antwoord dienen en dan heeft het pestgedrag weinig impact. Maar minder extraverte personen die zich gaan terugtrekken in plaats van te reageren, zijn meer vatbaar om slachtoffer te worden. Het is belangrijk om zo snel mogelijk duidelijk te maken wat jouw grenzen zijn. Want hoe langer je daarmee wacht, hoe moeilijker het wordt om ineens wel assertief te zijn en je grenzen af te bakenen.” 

 

3. Communicatie

“Communicatie is erg belangrijk bij de preventie van grensoverschrijdend gedrag. Durven zeggen dat je iets niet tolereert, is niet altijd simpel. Je moet het probleem op een duidelijke manier kunnen communiceren: zonder dat het te klagend of te agressief overkomt. Als het grensoverschrijdend gedrag van een leidinggevende komt, wordt dit nog moeilijker.”

 

4. Vertrouwenspersoon

“Als je op de werkvloer grensoverschrijdend gedrag ervaart, is het belangrijk dat je zo snel mogelijk een vertrouwenspersoon zoekt. Veel bedrijven hebben een vertrouwenspersoon aangesteld, die daarvoor een speciale opleiding heeft genoten en gebonden is aan beroepsgeheim. Maar dat kan net zo goed een collega zijn of een leidinggevende, die je mee inlicht om je verhaal mee te volgen. Zo kan er in een vroeg stadium worden opgetreden voordat de zaak escaleert.”

 

5. Steun van collega’s

“Het is ook belangrijk dat slachtoffers van pestgedrag zich gesteund voelen door hun collega’s. Want het gebeurt dat mensen zich gaan terugtrekken, minder participeren aan activiteiten met collega’s en daardoor helemaal geïsoleerd geraken. Het gevoel hebben dat je er niet alleen voor staat,  kan een grote hulp zijn.”

 

6. Actie ondernemen

“Als het grensoverschrijdend gedrag blijft voortduren, moet je de werkgever ervan overtuigen om het probleem in teamverband te bespreken, zonder iemand te viseren. Hoe werken we samen? Wat vinden we belangrijk in de omgang met mekaar? Welke gespreksregels hanteren we? Zo’n open gesprek heeft vaak meer effect dan echt in de aanval te gaan.”

 

7. Externe hulp

“Als alle bovenvermelde tips niet helpen, is het soms nodig om externe hulp in te schakelen. In het arbeidsreglement, dat beschikbaar is voor iedere werknemer, moeten de coördinaten staan van de preventieadviseur en de vertrouwenspersoon. Maar helaas wachten mensen vaak te lang om hulp te zoeken: tot wanneer de situatie al volledig verziekt is en de brokken nog moeilijk te lijmen zijn.”

 

“Wanneer niets helpt, kan je nog altijd een formeel verzoek tot interventie  indienen bij de preventieadviseur. Dat heeft enerzijds wel het voordeel dat je dan twaalf maanden lang beschermd bent tegen ontslag. Maar anderzijds kan het dan moeilijker worden om terug te keren naar de werkvloer. Daarom proberen wij als preventieorganisatie altijd in een vroege fase te bemiddelen, wanneer de communicatie nog hersteld kan worden.”

 

 

Lees ook:

Seksisme op de werkvloer blijft een sluipend gif

De 5 meest irritante collega’s

Welk type collega ben jij?