Seksisme op het werk nog een zeer aanwezig probleem

Vrouwen die schunnige opmerkingen krijgen, aangebrandde moppen verdragen of een tik op de billen krijgen van de baas. Seksisme gebeurt nog elke dag in België. “Seksisme wordt meer in vraag gesteld dan vroeger, maar is nog altijd een zeer aanwezig probleem”, zegt adjunct-directrice Liesbet Stevens van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen.

 

Waar ligt de grens?

“Seksisme is een containerbegrip, dat alles omvat van stereotiepe opvattingen over aangebrandde moppen tot seksueel geweld. Net omdat iedereen andere associaties maakt met het woord, is er veel discussie over wat er precies onder seksisme valt. Op filosofisch-maatschappelijk is het daarom misschien soms moeilijk te bepalen waar precies de grens ligt. Op juridisch vlak is dat minder moeilijk”, zegt Stevens.

 

Wanneer is seksisme strafbaar?

Elke uitspraak of handeling in de openbare ruimte die duidelijk bedoeld is om één of meerdere specifieke personen te vernederen omwille van hun geslacht, met een ernstige aantasting van de waardigheid van die persoon tot gevolg. Dat is de Belgische wet ter bestrijding van seksisme in de openbare ruimte. “Sommige uitspraken zijn niet strafbaar, omdat ze vallen onder vrijheid van meningsuiting. Roept iemand ‘Vrouwen aan de haard’? Dan is dat niet strafbaar. Als die verwijst naar specifieke individuen en de waardigheid van die persoon ernstig aantast, wel”, verduidelijkt Stevens.

 

Wat als je slachtoffer bent van seksisme op het werk?

“Als je een klacht indient bij ons, dan geven we je advies en leggen we uit wat de mogelijkheden zijn. Gaat het over seksisme op de werkvloer? Dan leg je best eerst klacht neer bij de preventiedienst op het werk. Verandert er niets? Neem dan contact op met ons”, zegt de adjunct-directrice. “Als Instituut mogen we ook optreden in rechtszaken en kijken we mee of een zaak voldoende sterk is om voor de rechtbank te verschijnen.”

 

Welke straffen zijn er?

Wie op basis van de wet tegen seksisme veroordeeld wordt, riskeert een gevangenisstraf van 1 maand tot 1 jaar en/of een geldboete. Die kan varieren tussen 50 tot 1000 euro. Zwaardere gevallen van seksisme, zoals een aanranding of verkrachting, vallen vaak onder een andere wetgeving.

 

Is het belangrijk om een melding te doen?

“We krijgen niet elke dag een melding, en toch is seksisme een zeer aanwezig probleem. Het komt vaak voor, maar niet iedereen die het meemaakt wil de tijd en de energie steken in een melding. Vaak denken mensen dat het de moeite niet waard is”, aldus Stevens. “Toch is het voor ons heel belangrijk om zicht te krijgen op het fenomeen.”

 

Wil je zelf een melding doen?

Bel naar het Instituut op 0800/12.800 of vul het meldingsformulier in op de site.

 

 

Getuigenissen van seksisme op de werkvloer, die het Instituut heeft gekregen:

  • Een jobadvertentie waarin staat: “Vrouwelijke kandidaten die over een prachtig stel seins et fesses beschikken, worden van enige diplomaverplichtingen ontlast, dat spreekt."
  • In een sollicitatiegesprek werd duidelijk gemaakt dat de werkdruk hoog lag en expliciet gevraagd of de vrouwelijke sollicitante kinderen had of van plan was om kinderen te 'nemen'.
  • Melding van een vrouwelijke teamleider die een nieuw departement diende te leiden door een reorganisatie. Eén van de managers zei dat hij "niet wilde rapporteren aan een vrouw want hij had een moeilijke scheiding achter de rug".
  • Een werkgever vertelde zijn vrouwelijke werkneemster tijdens een werkdiner dat ze blij mocht zijn dat ze in België werkt en niet in bijvoorbeeld Roemenië: daar moeten vrouwen met hun benen open gaan liggen om hun man aan werk te helpen. Hierna deed hij een verhaal uit de doeken van een vrouw die met een manager seks had om haar man aan een job te helpen. Toen bleek dat de werkneemster dit wansmakelijk vond stelde hij haar gerust dat dergelijke dingen enkel met "schone meiskes" gebeuren en dat de lelijke zich daar geen zorgen over moeten maken. De werkneemster werd tijdens de volgende werkdiner gevraagd haar ontslag te ondertekenen. Ze weigerde en werd ontslagen.
  • Op een werkfeestje werd de rok van een vrouwelijke werkneemster omhooggetrokken voor de ogen van al haar collega's door de persoon die het entertainment verzorgde. Het incident gebeurde in het zicht van haar werkgevers. Toch ondernamen haar werkgevers geen actie, niet op het moment zelf en ook niet nadien. De vrouw werd op geen enkele manier ondersteund.
  • Al gedurende 2 jaar wordt een werkneemster gepest op het werk door een bepaalde mannelijke collega. Het gaat zodanig ver dat hij op de muren van de mannentoiletten geschreven heeft “X is een hoer”. De werkgever is op de hoogte maar weigert echt in te grijpen tegen de dader.
  • Een vrouwelijke werkneemster werkt in een typisch "mannenberoep" en wordt door één van haar mannelijke collega's al jaren gepest omdat ze een vrouw is, omdat ze te emotioneel is, omdat ze blond is… Er werd nooit iets verder met haar klacht gedaan ook al meldde ze dit aan de preventiedienst. Uiteindelijk werd de vrouw omwille van medische redenen gedwongen op non-actief geplaatst. De man werkt nog steeds op de bewuste dienst.

 

 

Lees ook:

Zo verzet je je tegen seksistische clichés op de werkvloer

Vrouwen aan de top: niet (altijd) evident

Seksisme op de werkvloer blijft een sluipend gif