Zwanger? In welke beroepen mag je meteen thuisblijven?

In blijde verwachting van een zoon of dochter? Dan is het hoog tijd om je werkgever op de hoogte te brengen en afspraken te maken over je zwangerschapsrust en je bevallingsverlof. In sommige gevallen zal je zelfs meteen moeten thuisblijven.

Hoe verwittig je je werkgever?

Als werkneemster dien je je zwangerschap te bewijzen met een medisch attest. Je brengt je werkgever op de hoogte in een persoonlijk gesprek. Het attest met de vermoedelijke bevallingsdatum kan per aangetekend schrijven.

Hoeveel weken krijg je voor je bevalt?

Binnen het stelsel moederschaprust onderscheidt men twee periodes: de prenatale en de postnatale rustperiode. In totaal duurt die periode 15 weken; voor een meerling is dit 19 weken. Dit verlof vraag je aan via een attest dat verkrijgbaar is bij het ziekenfonds.

De prenatale rustperiode, de periode voor de bevalling, bestaat uit een facultatief verlof van 5 weken (meerlingen 7 weken) en een verplicht verlof van 1 week. Als zwangere werkneemster mag je dus 6 weken (meerlingen 8 weken) voor de vermoedelijke bevallingsdatum verlof nemen. Dat kan door de werkgever niet geweigerd worden. Je bent wel verplicht een medisch attest met de vermoedelijke bevallingsdatum 8 weken (meerlingen 10 weken) voor die datum af te geven. Vindt de bevalling plaats na de voorziene datum dan wordt het prentaal verlof verlengd tot de werkelijke datum van de bevalling.

Het verplichte deel van 1 week voor de bevallingsdatum ben je kwijt als je dit niet volledig neemt door bijvoorbeeld vroeger te bevallen. Word je ziek tijdens deze prenatale periode, dan worden die dagen niet overgedragen naar de postnatale periode. Maar bij ononderbroken arbeidsongeschiktheid tijdens de 6 weken (meerlingen 8 weken) die aan de bevalling voorafgaan, kan de nabevallingsrust op uitdrukkelijk verzoek met 1 week verlengd worden mits medisch attest.

Hoeveel weken krijg je na je bevalling?

De postnatale rustperiode, de periode na de bevalling, bestaat uit een verplicht verlof van 9 weken (meerlingen 11 weken) en begint te lopen de dag van de geboorte. Je kan bij deze weken de eventuele opgespaarde weken van het prenataal verlof bijtellen. Maximaal kan je dus 14 weken (meerlingen 18 weken) verlof hebben na de geboorte.

Eén uitzondering: als je baby na de geboorte langer dan 7 dagen in het ziekenhuis moet blijven, kan je je moederschaprust laten verlengen met de duur van het ziekenhuisverblijf van je kindje. De verlenging bedraagt maximaal 24 weken. Daarvoor dien je wel enkele attesten af te leveren. Bij een miskraam heb je geen recht op het resterende bevallingsverlof.

Wanneer moet je onmiddellijk thuis blijven?

Tijdens je zwangerschap en bij borstvoeding mag je werkgever je niet laten werken op arbeidsposten of productieafdelingen waar je blootgesteld wordt aan risico’s die je gezondheid of die van je kind kunnen schaden. Je werkgever kan je arbeidsomstandigheden aanpassen, je een andere functie geven of je laten stoppen met werken. Maar dat blijft een uiteindelijke beslissing van de arbeidsgeneesheer. In de regel wordt altijd eerst geprobeerd om aangepast werk te voorzien.

De preventieadviseur/arbeidsgeneesheer gaat samen met het comité voor preventie en bescherming op het werk na of je dan niet blootgesteld wordt aan een erkende beroepsziekte. Het gaat dan over infectieziektes zoals hepatitis (A, B, C), tuberculose, cytomegalie, rubella, toxoplasmose, bof, mazelen, HIV, herpes simplex-virus type 2, herpes virus varicelle-zoster en humaan parovirus B19. Wie daar geen antistoffen tegen heeft, zal tot de risicogroep behoren. Andere risico’s zijn blootstelling aan een aantal chemische stoffen en blootstelling aan fysische agentia zoals ioniserende stralen, mechanische trillingen en lawaai.

Gevoelige beroepen hierbij zijn onder andere gezondheidswerkers, verpleegsters, dokters, dierenartsen en –verzorgers, personeel op operatiekamers en personen die met jonge of zieke kinderen werken, waartoe ook kinderverzorgsters en onderwijzend personeel behoren. Maar ook röntgenlaboranten en personen die met chemicaliën of pesticiden werken zoals in een chemische wasserij, drukkerij, isotopenlaboratorium, tuincentrum en zo meer zijn gevoelig voor deze regel. Personen die veel hefwerk verrichten of met harde geluiden en trillingen te maken hebben, behoren net als stewardessen en ander vliegend personeel tot de risicogroepen. Voor de details betreffende jouw job, neem je best je eigen arbeidsreglement, eventuele cao ’s en interne aanvullende documenten even door.

Bekijk het volledige dossier over zwangerschap.

Tekst: Catherine Nuyttens