Zo word je assertiever

Je kent het wel: het is vrijdagavond, je staat klaar om je jas aan te trekken en het weekend te begroeten, maar plots staat je baas naast je bureau. Hij vraagt of je ‘gauw nog even dat rapport wil afwerken’ en het doormailen. Jij wil eigenlijk naar huis, maar je durft geen neen zeggen. Hoe kan je toch voor jezelf opkomen, zonder je carrièrekansen te schaden?

Bart Provost is trainer bij Expert Academy en leert werknemers (en werkgevers!) om assertief uit de hoek te komen. “De grote moeilijkheid is dat mensen vaak tegen zichzelf aanlopen als ze niet durven ‘neen’ te zeggen,” zegt Provost. “Dat komt omdat we een situatie nooit objectief bekijken, maar wel door onze eigen filters.” Onze eigen overtuigingen maken ons gestrest wanneer iemand ons iets vraagt dat we eigenlijk niet willen doen.

Waarden

“Je moet beseffen dat je emoties en je gedrag geen gevolg zijn van de vraag van de ander, maar wel van je eigen overtuigingen en waarden. Als het voor jou belangrijk is om een goede relatie te onderhouden met iemand is het voor jou al in principe moeilijker om neen te zeggen, omdat je bang bent dat een ‘neen’ de relatie zou kunnen beschadigen,” legt Provost uit. “Hetzelfde is waar als je ambitie en professionalisme voorop stelt. Dan ga je het heel moeilijk hebben om neen te zeggen tegen je baas, want dat zou wel eens slecht kunnen zijn voor je carrière.”

Een baas die je waarden kent kan jou eigenlijk manipuleren. Door in te spelen op wat jij belangrijk vindt, kan hij veel dingen gedaan krijgen. Bart Provost legt uit: “Als ik weet dat een goede relatie belangrijk is voor mijn werknemer kan ik ‘je gaat met toch niet teleurstellen?’ zeggen. Als ik weet dat hij graag professioneel overkomt, kan ik hem bespelen met zinnen als ‘ik vraag het nu speciaal aan jou, omdat ik weet dat jij het goed zal doen’. Heel vaak gebeurt die manipulatie ook onbewust.”

Time-out

Maar hoe kan je er tegenin gaan? Als je voelt dat je in een hoekje wordt geduwd, dat je bijna ‘ja’ zegt op iets waar je ‘nee’ op wilt zeggen, kies dan voor een time-out. Ga even naar het toilet, of geef aan dat je even wil nadenken over de vraag die je net gesteld werd. “Zo parkeer je de vraag en heb je de tijd om even op adem te komen,” verduidelijkt Provost.

Je kan ook non-verbaal veel duidelijk maken. Heel belangrijk is je ademhaling: als we onder druk staan hebben we neiging om veel in te ademen, maar eens goed uitademen helpt om de druk in je schouders en je nek weg te halen. Je gaat ook lager praten. Zo kom je meer autoritair over. Ga rechtstaan als iemand iets aan je bureau komt vragen. Zo krijgt de ander niet de indruk dat hij groter is en overwicht krijgt. “Strek ook je schouders en maak je zo groot mogelijk. Wie ineengekrompen zit straalt niet de kracht uit die hij wil uitstralen. Zet je voeten plat op de grond en verstop je handen niet, maar leg ze plat voor je op de tafel. Op die manier geef je de indruk dat je er stààt en erg aanwezig bent.” Eén van de belangrijkste manieren om krachtig over te komen is oogcontact maken. Zo hou je de controle over het gesprek.

Meer weten? Op 24 september kan je in Antwerpen de sessie ‘Opkomen voor jezelf’ van Bart bijwonen. Schrijf je hier in.