Wat zijn de regels rond deeltijds werken?

"Momenteel werk ik voltijds als bediende. graag zou ik binnenkort overstappen op een 4/5de-regeling, hoe zit dat precies in elkaar?"
Het antwoord van Astrid Mertens, SD Worx

Er is sprake van deeltijdse arbeid wanneer de werknemer op regelmatige en vrijwillige basis gedurende een kortere periode dan de normale voltijdse arbeidsprestatie werkt. Hieronder valt dus niet occasionele, tijdelijke en seizoensarbeid.

Voorwaarden

1. De arbeidsovereenkomst

De arbeidsovereenkomst voor deeltijdse arbeid moet voor iedere werknemer afzonderlijk schriftelijk worden vastgesteld, uiterlijk op het tijdstip waarop met de uitvoering van de overeenkomst wordt begonnen.

2. Werkroosters

Deze arbeidsovereenkomst dient uitdrukkelijk de wekelijkse arbeidsduur en (de verwijzing naar) het werkrooster te vermelden. De werkroosters moeten precies bepalen op welke dagen en gedurende welke uren er moet gewerkt worden om het aantal arbeidsuren te bekomen.
Werkt de werknemer met een variabel uurrooster, dan moeten de werkroosters minstens 5 werkdagen op voorhand bekendgemaakt worden. Deze termijn kan enkel gewijzigd worden door middel van een algemeen verbindend verklaarde sectorale cao.

Als de werkroosters niet op de voorgeschreven wijze zijn openbaar gemaakt, wordt de werknemer onweerlegbaar vermoed voltijdse arbeidsprestaties te hebben geleverd, tenzij de gecontroleerde werknemer in de materiële onmogelijkheid verkeert om voltijdse arbeid te verrichten. bijvoorbeeld de werknemer die bij twee verschillende werkgevers verbonden is door een arbeidsovereenkomst voor deeltijdse arbeid. Gelet op het feit dat deze verplichting bedoeld is om te vermijden dat werknemers in het 'zwart' zouden tewerkgesteld worden, kan dit vermoeden echter alleen worden ingeroepen door de controle-instanties maar dus niet door de werknemer zelf. Het gevolg zou dus kunnen zijn dat de werkgever sociale zekerheidsbijdragen op een voltijds loon moet betalen voor een werknemer die in werkelijkheid slechts deeltijdse prestaties levert.

Als de werknemer uren presteert boven het voorziene uurrooster, dan dienen deze uren door de werkgever geregistreerd te worden in een speciaal controledocument of afwijkingsregister.

3. De éénderde-regel

De wekelijkse arbeidsduur van een deeltijdse werknemer moet minimum 1/3de bedragen van de wekelijkse arbeidsduur van een voltijdse werknemer die in de onderneming tot dezelfde categorie behoort. Zo moet de deeltijdse werknemer in een onderneming waar de voltijdse werknemers 38 uur per week werken minimum 12 uur en 40 minuten werken.

4. De drie-uren regel

Elke werkperiode van de werknemer mag niet korter zijn dan drie uren. Een werkperiode is niet synoniem van 'een dagprestatie'. Een werknemer die bijvoorbeeld ’s morgens en ’s avonds moet werken, moet zowel ’s morgens als ’s avonds drie uren werken.

Rechten deeltijdse werknemers vs voltijdse werknemers

De algemene regel vereist dat alle deeltijdse werknemers op dezelfde manier zouden worden behandeld als hun voltijdse collega’s. Zij hebben dus identieke rechten als de voltijdse werknemers, maar deze rechten staan in verhouding tot hun prestaties.

Voorbeeld:

Loon: Deeltijdse werknemers moeten voor een gelijk werk of voor een werk van gelijke waarde in verhouding hetzelfde loon ontvangen als de voltijdse werknemers.