Mag een werkgever ouderschapsverlof weigeren?

"Mijn oudste zoon is nu 7. Kan ik voor hem nog ouderschapsverlof krijgen? Kan mijn werkgever dit weigeren? Welke vergoeding krijg ik? En welke gevolgen heeft ouderschapsverlof op mijn pensioen en de kinderbijslag?"
Het antwoord van An Tourné, SD Worx

Ouderschapsverlof laat de werknemer toe zijn baan te combineren met de opvoeding van zijn kinderen, door tijdelijk minder te gaan werken of zijn prestaties volledig te onderbreken. Aangezien ouderschapsverlof een recht is, kan de werkgever het niet weigeren.

De werkgever kan het verlof wel uitstellen binnen een maand na de schriftelijke kennisgeving om gerechtvaardigde redenen die verband houden met het goed functioneren van de onderneming. Het ouderschapsverlof moet toch ingaan uiterlijk 6 maanden na de maand waarin het gemotiveerd uitstel plaats heeft.

Kom ik in aanmerking?

Iedere werknemer, zowel man als vrouw, heeft het recht om ouderschapsverlof op te nemen:

  • naar aanleiding van de geboorte van zijn kind tot het kind twaalf jaar wordt;
  • in het kader van de adoptie van een kind, gedurende een periode die loopt vanaf de inschrijving van het kind als deel uitmakend van zijn gezin in het bevolkingsregister of in het vreemdelingenregister van de gemeente waar de werknemer zijn verblijfplaats heeft, en dit uiterlijk tot het kind twaalf jaar wordt.

Aan de voorwaarde van de twaalfde verjaardag moet zijn voldaan uiterlijk gedurende de periode van het ouderschapsverlof. De twaalfde verjaardag kan bovendien worden overschreden wanneer het verlof op verzoek van de werkgever wordt uitgesteld en voorzover de schriftelijke kennisgeving is gebeurd.

Gehandicapt kind

Indien het om een kind met een handicap gaat, is deze maximale leeftijd opgetrokken tot 21 jaar. Hiervoor moet het kind:

  • voor ten minste 66 % getroffen zijn door een lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid;
  • of een aandoening hebben waarvoor ten minste 4 punten toegekend worden in pijler I van de medisch-sociale schaal in de zin van de regelgeving betreffende de kinderbijslag.

Anciënniteitsvoorwaarde

De werknemer moet wel gedurende de vijftien maanden die de aanvraag voorafgaan, twaalf maanden verbonden zijn geweest door een arbeidsovereenkomst met de werkgever.

Deze regeling geldt voor de privésector en de lokale en provinciale besturen (opgelet: het gaat hier niet om het onbetaald ouderschapsverlof). De werkgever heeft geen vervangingsplicht. 

Hoe lang kan ik er gebruik van maken?

Voor een voltijdse werknemer bestaan er volgende mogelijkheden:

  • volledige schorsing: 3 maanden, kan opgesplitst worden in maanden;
  • 1/2 vermindering: 6 maanden, kan opgesplitst worden in periodes van 2 maanden of veelvoud ervan;
  • 1/5 vermindering: 15 maanden, kan opgesplitst worden in periodes van 5 maanden of veelvoud ervan.

Deze verschillende opnamevormen kunnen gecombineerd worden. Hierbij moet rekening gehouden worden met het principe dat één maand onderbreking overeenstemt met 2 maanden vermindering tot 1/2 en met 5 maanden vermindering met 1/5.

Deeltijdse werknemers kunnen enkel hun arbeidsovereenkomst volledig schorsen voor 3 maanden.

Let op: De duur van het ouderschapsverlof zal binnenkort opgetrokken worden van 3 naar 4 maanden.

Heb ik recht op een vergoeding?

Wie ouderschapsverlof opneemt, overeenkomstig de hierboven beschreven voorwaarden, kan aanspraak maken op een onderbrekingsuitkering ten laste van de RVA. Het bedrag varieert naargelang de modaliteiten van onderbreking, de leeftijd en de gezinstoestand van de werknemer.

Bovenop de onderbrekingsuitkering toegekend door de RVA, voorziet de Vlaamse overheid in een aanmoedigingspremie.

Verandert er iets aan mijn sociale rechten?

  • Vakantie: Tijdens het voltijdse ouderschapsverlof worden geen vakantierechten opgebouwd. De werknemer die nog deeltijds werkt, zal in principe vakantierechten opbouwen zoals een deeltijdse werknemer.
  • Ziekteverzekering:
    • Bij een volledig ouderschapsverlof: blijft het recht op tussenkomst van de ziekte-  en invaliditeitsverzekering, sector gezondheidszorg behouden. Tijdens het  ouderschapsverlof kan de werknemer wel geen aanspraak maken op ziekte-uitkeringen (hij heeft immers zijn uitkering ouderschapsverlof ten laste van de RVA).
    • Bij een vermindering van prestaties in het kader van ouderschapsverlof: blijft het recht op tussenkomst van de ziekte-  en invaliditeitsverzekering (sector gezondheidszorg) behouden. Bovendien zal hij voor het gedeelte dat hij nog werkte en arbeidsongeschikt geworden is, ziekte-uitkeringen ontvangen.
  • Kinderbijslag: Er is geen invloed op het recht op kinderbijslag.
  • Pensioen: Ouderschapsverlof (met uitkering) wordt gelijkgesteld voor het pensioen.
  • Tijdskrediet en loopbaanvermindering: De periodes van ouderschapsverlof worden niet aangerekend op de totale duur van de loopbaanvermindering of van het tijdskrediet dat de werknemer gedurende zijn loopbaan kan genieten volgens het algemeen stelsel.
  • Werkloosheid: de werknemer behoudt zijn recht op werkloosheidsuitkeringen bij verlies van betrekking.

Ontslagbescherming?

De werknemer geniet een ontslagbescherming vanaf de datum van de schriftelijke kennisgeving tot 3 maanden na de einddatum van het verlof. Wordt hij toch ontslagen om een reden die verband houdt met het ouderschapsverlof, dan kan hij aanspraak maken op een beschermingsvergoeding.

Kan ik ouderschapsverlof combineren met een activiteit als zelfstandige? 

In geval van volledige schorsing mag de onderbrekingsuitkering worden gecumuleerd met de inkomsten uit een zelfstandige activiteit gedurende maximum 1 jaar. In geval van prestatievermindering is die cumulatie niet mogelijk. 

In samenwerking met SD Worx