Is werk de oorzaak van stress of zit het enkel in je hoofd?

"Men zegt soms “De stress die hij ervaart, zit in zijn hoofd”. Aan de andere kant horen we ook vaak dat werk is de oorzaak van stress.. De waarheid ligt meestal in het midden… de werksituatie op zich kan stresserend zijn, maar iedereen gaat daar natuurlijk op een andere manier mee om. De organisatie waarin je werkt kan proberen om de stress van de medewerkers te verminderen door een stressbeleid uit te werken. Maar wat kan jij zelf doen? "

 


Om goed te kunnen omgaan met stress is het van belang om na te denken) over situaties die voor jou stresserend zijn. Bedenk hoe je meestal omgaat met deze situaties. Stel, je moet morgen een presentatie geven voor jouw directie over een onderwerp dat je zelf nog niet zo heel goed kent. Hoe kan je hiermee omgaan om je stress te verminderen? Als we spreken over manieren om met stress om te gaan, maken we vaak een opsplitsing tussen drie “copingtechnieken”: de probleemgerichte, de emotiegerichte en de spanningsverlagende aanpak.


Probleemgericht gedrag: Je pakt de situatie actief aan of je probeert de situatie te vermijden en neemt een afwachtende houding aan (actieve versus passieve coping). Afhankelijk van de situatie is de ene of de andere methode meer aangewezen. Als het probleem veranderbaar is, dan is de actieve aanpak de meest aangewezen methode. In het voorbeeld van hierboven kan je de stress doen afnemen door je presentatie goed voor te bereiden (actieve manier). Als de situatie niet veranderbaar is, bijvoorbeeld het wegvallen van een geliefde partner, dan is actief probleemoplossend gedrag vaak niet aangewezen. Het verwerken van de gebeurtenis door voorzichtig de situatie te laten doordringen is in de meeste gevallen een betere manier om met de situatie om te gaan.


Emotiegericht gedrag: Dit gaat over de manier waarop je de situatie waarneemt en interpreteert. Ook in dit geval kan je op verschillende manieren reageren. Je kan eerder depressief reageren of je kan juist geruststellende of troostende gedachten oproepen. De beste manier om de stress te verlagen is door de situatie zo goed mogelijk in te schatten. Bij de presentatie is het aangewezen om naast rampscenario’s als “ik ga geen adem meer hebben, ik ga stotteren, …” ook het scenario dat je bijvoorbeeld niet zal stotteren een kans te geven. Een stap verder ga je als je je minder focust op je eigen gedrag, maar op het feit dat je anderen bijvoorbeeld iets wil bijleren. Door anders te denken, zal je je anders voelen en zal je gedrag mogelijk ook beïnvloed worden.


De derde manier is gericht op het verlagen van de lichamelijke spanning die je kan ervaren bij stresserende omstandigheden. Dit kan door ontspannende activiteiten zoals geregeld sporten, yoga beoefenen, hobby’s onderhouden,… Maar sommige mensen gaan meer eten, drinken, of roken,… Op korte termijn kunnen deze laatste stressverlagend werken, maar op lange termijn brengen deze schade toe.


Van al deze verschillende manieren om met stress om te gaan, is het niet mogelijk om er één uit te pikken die je in elke situatie kan gebruiken. Afhankelijk van de situatie moet je de manier van “coping” aanpassen. Soms moet je daarvoor over bepaalde vaardigheden beschikken of die aanleren. Zo kan je jezelf leren realistische inschattingen te maken in stresserende situaties. Dit vergt in het begin wat tijd, maar levert heel wat op op lange termijn.