Is jouw baas een psychopaat? Doe de test!

Je herkent de wrede trekjes van Patrick Bateman of Hannibal Lecter in jouw baas? Hij liegt en bedriegt erop los, zonder enig berouw? Wees dan op je hoede, want misschien heb je wel te maken met een ware psychopaat. Of dat inderdaad zo is, kan je achterhalen dankzij onze checklist.

Psychopaten zijn gewetenloze narcisten die hun emoties eerder acteren dan ze echt te voelen.  In tegenstelling tot geestelijk gezonde mensen, laten ze zich enkel leiden door hun impulsen. Heel hun gedrag staat in het teken van het bevredigen van die impulsen en dus gaan ze voortdurend op zoek naar seks of geld. Een psychopaat denkt daarbij niet aan de gevolgen van zijn daden en heeft geen medelijden met de slachtoffers die hij daarbij maakt. Psychopaten zijn meesters in het misleiden, liegen en manipuleren.

Ongeveer een op de honderd mensen lijdt aan deze persoonlijkheidsstoornis en in de gevangenissen maken ze een op de vijf veroordeelden uit. De bekendste psychopaten zijn dan ook seriemoordenaars zoals Ted Bundy, Jack the Ripper of Marc Dutroux, maar ook aan de top van het bedrijfsleven zijn ze oververtegenwoordigd.

Een studie van Dr. Robert Hare, een Canadesee psycholoog en auteur van het boek ‘Snakes in Suits: When Psychopaths Go To Work’ toont aan dat 4% van alle hogere managers psychopathische trekjes vertoont, wat dus vier keer meer is dan het aantal psychopaten dat je in de hele samenleving vindt.

“Mensen zien psychopaten als criminelen, maar de meerderheid van hen zijn geen misdadigers”, zegt Hare. “Ze gaan er niet op uit om te stelen en te verkrachten, maar zoeken andere, legale manieren om hun impulsen te bevredigen. Grote risico’s nemen met andermans geld of eigendom kan daar een voorbeeld van zijn.”

Bedrijfsleven is paradijs voor psychopaten

De top van de zakenwereld is een biotoop waar psychopaten uitermate goed gedijen. Het is een harde, emotieloze wereld die erg gericht is op het halen van snelle winsten. Wie zich in deze omgeving niet laat leiden door zijn gevoelens en geen rekening houdt met de gevolgen van zijn daden, kan erg ver raken. Omdat ze meesterlijke manipulatoren zijn, kan de carrière van psychopaten dan ook pijlsnel opgang maken. Op het moment dat de gevolgen van hun daden zichtbaar zouden worden, zijn psychopaten al lang van werkomgeving veranderd.

In zijn boek en film ‘The Corporation’ stelt Joel Bakan dat grote bedrijven op zich al de persoonlijkheid van psychopaten hebben. Ook de beurswereld en de financiële sector oefenen een grote aantrekkingskracht uit op psychopaten. Daar kunnen ze immers met weinig moeite enorm veel geld kunnen verdienen, wat hen dan weer in staat stelt om status en de bevrediging van hun impulsen af te kopen.

Gevaarlijke psychopaat of een geniaal bedrijfsleider?

Psychopaten op de werkvloer herkennen is niet zo gemakkelijk, want hun gedrag zou ook wel eens kunnen verklaard worden als dapper ondernemerschap. Iemand die de regels aan zijn laars lapt, kan ook gezien worden als iemand die ‘out of the box’ denkt en wie in het gevlij probeert te raken van hogere beslissingsnemers doet misschien gewoon aan ‘managing up’.

En zo kan je verder gaan: psychopaten die snel verveeld raken doen aan ‘multitasken’ en wie zijn collega’s manipuleert en hun zwakheden uitbuit probeert misschien gewoon ‘constructieve kritiek’ te geven.

“Het is dan ook moeilijk om enkel op basis van zijn gedrag te besluiten dat een manager een psychopaat is”, zegt Hare. “Het is niet omdat je hoest dat je daarom meteen een longontsteking hebt. Zo kan je ook van iemand die veel risico’s neemt niet zomaar besluiten dat hij een psychopaat is.“

Uiteraard rijst de vraag welk criterium dan wel bruikbaar is. Onderzoekers stellen dat ‘normale’ topmanagers zich thuis anders gedragen dan op het werk. Psychopaten daarentegen zijn ook tegenover hun moeder, vrouw en kinderen volstrekt emotieloos, zegt Hare: “Ook hen manipuleren ze genadeloos.”

Hoewel ook omgevingsfactoren een rol spelen heeft psychopathie een biologische oorsprong. De hersengebieden die instaan voor de emoties zijn bij hen minder actief dan bij normale volwassenen. Als psychopaten woorden als ‘verkrachting’ of ‘bloedbad’ getoond worden, dan zal hun brein er niet anders op reageren dan op neutrale woorden zoals ‘boom’ of ‘steen’.

Wil je zelf nagaan of je baas als dan niet een psychopaat is? Gebruik dan onze checklist.

Bron: cnn.com / visionair.nl