Hoe help ik een collega die een miskraam heeft gehad?

Mijn collega die enkele maanden zwanger was heeft een miskraam gehad. Ze had het nieuws nog niet lang bekend gemaakt op het werk en iedereen was blij voor haar. Hoe kan ik reageren en haar nu helpen?
Het advies van Tina Scholiers, ISW Limits:

Werknemers wachten meestal een drietal maand voor ze aan hun collega’s en leidinggevende vertellen dat ze een kindje verwachten, aangezien de kans op een miskraam in de eerste maanden nog groot is. Indien ze geconfronteerd worden met een miskraam, zal je dit dus niet altijd weten. Hoe kan je echter reageren wanneer je weet dat een collega een miskraam heeft gehad? Kan je haar helpen?

Begrip voor het rouwproces

Je collega heeft al een soort band opgebouwd met het ongeboren kind. Voor de omgeving van de vrouw is dit niet altijd gemakkelijk om te vatten, zeker niet als je aanvankelijk nog niet wist dat je collega zwanger was. Het kan daarom moeilijk zijn om in te schatten hoe ingrijpend de gebeurtenis is voor je collega. Om dit te kunnen vatten, moet je beseffen dat je collega een rouwproces doormaakt. Ze doorstaat de verschillende stadia van het rouwproces (ontkenning, boosheid, depressie, onderhandelen en aanvaarding) totdat het verdriet verwerkt is.

Tijdens deze hele periode is het belangrijk dat je begrip kan tonen en een luisterend oor bieden aan je collega. Sommigen zullen zich afschermen en op het werk niets van hun gevoelens tonen. Anderen zullen ook op het werk nood hebben aan een sfeer van openheid waarin men kan praten over het verdriet, de angsten en de vragen die men heeft. Indien het niet de gewoonlijke cultuur is om over privésituaties te praten op het werk, maar je wilt wel tonen dat je er bent voor je collega, kan je dit misschien duidelijk maken door een boodschap op een kaartje te schrijven.

Ontwijk je collega niet

Het is niet gemakkelijk om in te schatten welke hulp of steun je collega zou appreciëren. Het risico is dan ook dat je je collega gaat vermijden uit vrees om iets verkeerd te zeggen en het verdriet weer naar boven te brengen of uit vrees dat je net onverschillig overkomt indien je over werkgerelateerde zaken wilt praten. Je kan best zoals gewoonlijk met je collega omgaan. Zeg hierbij eventueel wel dat je er voor haar bent indien ze een luisterend oor nodig heeft of dat je wel een paar taken kan overnemen of haar ondersteunen in haar werk indien het op dat ogenblik te zwaar is voor haar.

Luisterend oor bieden

Indien je collega steun komt zoeken bij jou, kan je best gewoon luisteren. Het kan voor haar helpen om te kunnen praten over het verdriet dat ze heeft. Probeer niet teveel te zoeken naar wat je kan doen om haar te helpen, maar luister en toon begrip voor het verlies van je collega. Vraag in het gesprek ook wat ze van jou verwacht. Lucht het voor haar op dat ze er af en toe over kan vertellen? Of verwacht ze ondersteuning of hulp bij haar werk?

Indien je het er moeilijk mee hebt dat je collega bij jou komt uithuilen, of je kan er geen tijd voor vrijmaken, wees hier dan eerlijk over. Leg kort uit dat je begrip hebt voor hoe moeilijk het voor haar is, maar dat je haar onvoldoende steun kan bieden. Je zal haar nog meer kwetsen indien je er niet eerlijk over zou zijn en je collega zou ontwijken of met iets anders bezig zijn wanneer ze haar hart komt uitstorten.

Pas op met goedbedoelde uitspraken

Probeer niet te snel met antwoorden of goede raad te komen. Goedbedoelde uitspraken of advies zullen namelijk vaak het omgekeerde effect hebben en je collega nog meer kwetsen. Ondanks je goede bedoelingen of het feit dat je misschien wel gelijk hebt, kan je beter niets zeggen als: ‘Je bent nog jong. Jullie krijgen nog wel een kans’ of ‘Ik begrijp wat je voelt, ik ga ook door een moeilijke periode’ of ‘Het is een teken dat het kindje niet sterk genoeg was en ook niet gezond zou geweest zijn bij de geboorte’, …

Ook steun op langere termijn

Meestal komt er de eerste weken na een miskraam veel aandacht voor de ouders vanuit de omgeving. Nadien komt echter iedereen weer in de gewone dagelijkse drukte terecht en vergeet men dat de ouders nog een moeilijke periode doormaken. Dit wordt nog versterkt door het feit dat het voor de omgeving iets ontastbaars is en ze geen verbondenheid hebben gevoeld met het ongeboren kindje. Bovendien zullen de ouders zich ook sterk proberen te houden en zal je collega bijvoorbeeld de indruk geven dat ze zich al veel beter voelt. Ondanks dat ze zich sterk houdt en verder gaat met het werk, kan het zijn dat ze nog steeds veel verdriet heeft.

Het is goed om erbij stil te staan dat je collega het dus na maanden nog steeds moeilijk kan hebben. Zo kan de periode rond de uitgerekende geboortedag bijvoorbeeld een zware periode zijn voor je collega. Sta er dus voor open dat je collega ook op een later tijdstip nood kan hebben aan een luisterend oor. Ook na jaren of wanneer je collega later een kindje kreeg, kan het zijn dat je collega praat over de miskraam of het ongeboren kindje. Dit kan voor jou misschien vreemd overkomen, maar weet dat je collega het nooit zal vergeten en de behoefte kan hebben om er af en toe over te vertellen.

I.s.m. ISW Limits