Hoe ga je om met een rouwende collega?

"Mijn naaste collega heeft net haar partner verloren. Hoe ga ik best met haar om tijdens deze moeilijke periode?"
Het antwoord van Sabrina Horlin, preventieadviseur bij AristA

Voor collega’s is het vaak moeilijk om te gaan met een rouwende collega. Ze weten niet wat zeggen en lopen daarom met een grote boog om de rouwende medewerker heen. Vaak ligt een gebrek aan kennis over het rouwproces en angst voor onze eigen emoties hieraan ten grondslag. Een werknemer die een dierbaar familielid (partner, kind of (schoon)ouder) verliest, krijgt in België drie dagen klein verlet toegestaan. Een rouwproces duurt echter ettelijke jaren en is nooit helemaal afgelopen. Een deel van de verwerking gebeurt dus op de arbeidsplaats. Een rouwproces wordt gekenmerkt door vier grote opdrachten die vervult moeten worden om tot de verwerking van verlies te komen:

  • Het aanvaarden van de realiteit van het verlies
  • De pijn van het verlies ervaren
  • Het aanpassen aan een nieuw leven waar de overledene niet meer aanwezig is
  • De overledene een emotionele plaats geven in het leven en het oppakken van de draad van het leven

Er bestaat geen vast stramien dat voorschrijft hoe men moet omgaan met verdriet. U kunt uw collega helpen bovenstaande opdrachten af te werken hoofdzakelijk door te luisteren naar hoe uw collega zich voelt en hem/haar helpen dit te uiten. We geven u graag enkele tips die u kan gebruiken wanneer u geconfronteerd wordt met een rouwende collega.

  • Begin met het kort condoleren. Een simpele “Ik leef met je mee” of “Ik vind het echt heel erg voor je” is in eerste instantie voldoende. Geef je rouwende collega vervolgens de nodige ruimte.
  • Vraag niet: “Hoe gaat het met je”. Dat het slecht met hem/haar gaat dat weet je al. Het is beter om te vragen “Hoe voel je je?”.
  • Mijd de persoon niet! Als je niet goed weet wat zeggen of hoe te reageren, kom daar dan openlijk voor uit: “Ik weet niet zo goed wat ik tegen je moet zeggen, maar ik leef met je mee”.
  • Besef dat luisteren zowat het belangrijkste is wat je voor je rouwende collega kan doen. Opgelet: iedereen rouwt op zijn/haar manier. Respecteer het indien de rouwende collega er niet over wil praten. Laat de rouwende collega praten over wat hij/zij wil.
  • Geef geen ongevraagd advies en begin zeker niet over je eigen ervaring met rouw en verdriet. Wanneer de rouwende collega advies of informatie wenst over hoe jij door jouw rouwproces bent gekomen, zal hij/zij je dit wel vragen.
  • Vermijd te allen tijde dooddoeners zoals: “Tijd heelt alle wonden”, “Gelukkig heb je je moeder nog” of “Je zal ooit wel weer gelukkig zijn met een andere partner”.
  • Laat de rouwende collega weten dat je er voor hem/haar bent en vraag of je hem/haar ergens bij kan helpen. Vermijd uitspraken als: “Laat maar weten als ik iets voor je kan doen”. Rouwende mensen hebben vaak niet de energie om hulp te vragen. Stel hen daarom liever hulp voor.
  • Indien de rouwende collega ingaat op je aanbod voor hulp, doe dan ook in de mate van het mogelijke wat je beloofd hebt.
  • Besef dat een rouwproces, naast de individuele verschillen, met ups en downs verloopt. De ene dag kan het dus lijken alsof je collega zich al een heel stuk beter voelt, terwijl hij/zij de volgende dag weer in zak en as lijkt te zitten.
  • Wees aandachtig voor de impact van verjaardagen en feestdagen.
  • Kom regelmatig terug op het verlies door doorheen de tijd aan de rouwende collega te vragen hoe hij/zij zich voelt.

Voor de terugkomst van de rouwende collega naar het werk kunnen er ook vanuit de organisatie / leidinggevende allerlei acties ondernomen worden om de rouwende collega te laten weten dat hij / zij niet alleen staat in zijn verwerkingsproces (volgen van het geldende rouwprotocol, het laten afleveren van een bloemenkrans op de begrafenis of crematie, aandacht voor de re-integratie van de rouwende medewerker, …). Zowel het individuele als het collectieve gebaar kan veel betekenen voor een rouwende collega.