Hoe effectief zijn powernaps nu eigenlijk?

"Kan het inderdaad nuttig zijn om de werkdag te onderbreken en een klein dutje - een zogenaamde 'powernap' - te doen?"
Het antwoord van Edelhart Kempeneers, medisch directeur bij AristA

De powernap! Zeg het luidop en voel de energie pulseren! Misschien is het om die reden dat men over powernaps spreekt in plaats van het veel braver klinkende ‘dutje’. Echte stoere vrachtwagenchauffeurs en keiharde topmanagers doen namelijk niet aan dutjes. Dutjes zijn voor doetjes. Maar powernaps? Bring it on!

Hoe effectief zijn powernaps nu eigenlijk?

Hier is uitgebreid onderzoek naar verricht. En ook al weten we ondanks onze wetenschappelijke kennis nog steeds niet waaróm we slapen, we weten wél dat het nodig is. En dat dutjes ook helpen.

Wanneer we waakzaamheidstesten uitvoeren, blijkt het voor onze scores op deze testen beter om in de loop van de dag één of enkele ‘powernaps’ van 10 tot 30 minuten in te lassen, dan om langer in bed te blijven liggen.

In ons natuurlijk bioritme zien we in de loop van de dag en nacht ups en downs, zelfs wanneer alle externe prikkels weggenomen worden. De duidelijkste dip in lichamelijke activiteit doet zich ’s nachts voor, maar midden in de dag (zo iets na het middaguur) is er een tweede, kleinere dip. Het middagdutje (of de siësta) is dus in ons ingebakken!

Vanaf wanneer heeft een powernap effect?

Een dutje van een half uur heeft een significant effect op de waakzaamheid. Dat is duidelijk. Maar in onze jachtige maatschappij duurt een half uur veel te lang! Wat is dan het minimum dat je moet dutten om opnieuw fris en monter de dag tegemoet te gaan? Wel, onderzoek heeft uitgewezen dat 10 minuten al voldoende is.

Maar wat met de micro-dutjes? Je kent ze ongetwijfeld. Op een warme namiddag in juni in een stoffig lokaal ben je aan het luisteren naar het monotone gebrom van een artritische professor chemie, en met het verstrijken van de minuten merk je dat je meer en meer moeite moet doen om je ogen open te houden. Je gaat verzitten, je knijpt jezelf, maar tevergeefs. Je oogleden worden zwaarder en zwaarder… en plots schiet je wakker, en blijk je een dertigtal seconden onder zeil te zijn geweest.

Maar nu zit je weer vol vernieuwde energie en raast de adrenaline door je aderen, misschien ook door de honderd paar ogen die vol leedvermaak naar je luid snurkende, ineengedoken figuur hebben zitten staren. Dit is een volledig hypothetisch verhaal uiteraard, maar komt het niet herkenbaar voor? Wel, wetenschappers hebben ook deze micro-slaapjes onderzocht, maar helaas blijken dutjes van 30 of 90 seconden geen soelaas te bieden. Zoals de hypothetische student enkele minuten later ook merkte, toen zijn oogleden opnieuw loodzwaar begonnen te worden.

De powernap in proportie gebracht

Nu, voordat je deze tekst neerlegt om te gaan powernappen, is het wellicht ook nog nuttig om te weten dat het weldadige effect op de waakzaamheid van 10 à 30 minuten dutten evenzeer kan worden bereikt door… het drinken van één kopje koffie.

I.s.m. HDP-AristA