Het laatste taboe: seropositief op de werkvloer

 

Sinds aids medio jaren tachtig aan zijn verwoestende doortocht begon, kregen ruim 22.200 mensen in ons land te horen dat ze seropositief waren.  En hoewel de nieuwste generatie aidsremmers de ziektesymptomen goed onder controle kan houden, is seropositiviteit nog altijd veel te weinig bespreekbaar op de werkvloer.

“Kijk, wij spreken zelfs niet meer over aids maar hebben het uitsluitend nog over seropositief op de werkvloer”, stelt Ria Koeck, serviceverantwoordelijke bij Sensoa Positief. “Wie vandaag seropositief is, hoeft niet meer te evolueren naar het aidsstadium, met dank aan de spectaculaire vooruitgang van de medicatie. Daar vloeit ook uit voort dat seropositievenperfect kunnen meedraaien op de werkvloer, zonder dat die serostatus enige invloed heeft op hun inzetbaarheid of op de kwaliteit van hun werk.

Collega’s reageren vaak angstig

Tot daar het echt goede nieuws, want de fel verbeterde levenskwaliteit en sociale inzetbaarheid van seropositieven lijkt nog niet meteen doorgedrongen in het bedrijfsleven. “De bespreekbaarheid ervan blijft ook anno 2009 een groot pijnpunt. Enerzijds omdat de seropositieve werknemers zelf doorgaans nog niet voor hun serostatus durven uitkomen, anderzijds omdat de werkgever of collega’s nog al te vaak heel irrationeel en angstig reageren, met alle gevolgen vandien. Wel merken we dat het onbegrip en de vooroordelen als sneeuw voor de zon wegsmelten wanneer de boodschap op het juiste moment en goed gekaderd wordt overgebracht aan werkgever en collega’s. Werkgevers voelen zich, heel begrijpelijk, verantwoordelijk voor hun personeel. En dus moeten we hen nog altijd vertellen dat gewoon sociaal contact met seropositieven geen enkel risico oplevert, en dat er dus ook geen enkele reden is om seropositieven op de werkvloer te weren of te discrimineren. En wat als die man of vrouw hier met machines werkt, en zich daarbij kwetst met een bloedende wonde als gevolg, klinkt het dan vaak. Ook daar volg je de procedure die je altijd zou volgen in dergelijke gevallen: je trekt handschoenen aan en dient EHBO toe, zoals je dat met iedereen zou doen. Het probleem is dat angst een vaak irrationele en moeilijk te beheersen emotie is. Vanuit Sensoa trachten we dan ook aan te tonen dat die angst echt ongegrond is in een normale werksituatie.”

Meldpunt voor discriminatie

Sensoa Positief fungeert ook als meldpunt voor seropositieve werknemers die op een of andere wijze gediscrimineerd of onheus behandeld worden. En, alle campagnes en medische vooruitgang ten spijt, dat meldpunt blijft ook anno 2009 een noodzakelijk kwaad. “Van pesterijen over het verbod om bepaalde functies uit te oefenen tot regelrecht jobverlies, we worden nog wekelijks geconfronteerd met klachten van seropositieve werknemers”, stelt Ria Coeck. “In de meeste gevallen volstaat het een goede babbel te maken met de betrokken werkgever of correcte informatie door te geven om de situatie recht te trekken en bestaande misverstanden de wereld uit te helpen, maar het gebeurt ook nog regelmatig dat we echt een juridische procedure moeten opstarten. Dat gebeurt dan in samenspraak met het Centrum voor Gelijke Kansen en Racismebestrijding. Discriminatie op basis van fysieke conditie is immers wettelijk verboden, maar vaak is het bijzonder moeiilijk om het oorzakelijk verband tussen een en ander te bewijzen. In dat opzicht is de huidige crisis natuurlijk geen geschenk: een stok om de hond te slaan is nu vlug gevonden.”

Seropositiviteit doodzwijgen

Uit Brits onderzoek van enkele jaren geleden blijkt dat niet meer dan 3 procent van de ondervraagde seropositieven er op de werkvloer mee naar buiten komt. “We hebben geen goed zicht op de situatie in België, en willen deze trend zeker ook niet aanmoedigen”, klinkt het bij Sensoa. “Wel suggereren we seropositieve werknemers om pas met het nieuws naar buiten te komen bij de collega’s wanneer ze daar zelf ook klaar voor zijn en voldoende sterk in hun schoenen staan. Wij verlenen op dat vlak overigens ook de nodige bijstand en vergezellen hen desnoods wanneer ze hun baas op de hoogte willen brengen. Werkgevers moeten beseffen dat er geen enkele reden is om seropositieve werknemers plots met andere ogen te gaan bekijken. Enkel het moment waarop iemand daadwerkelijk met medicatie start, kan dit voor wat neveneffecten of problemen zorgen, maar na enkele weken is dat meestal van de baan. En op een driemaandelijks dokterbezoek na, verschilt zo een seropositieve werknemer dan in niets meer van een collega.”