Arbeiders vinden hun werk minder plezierig dan bedienden

De meeste mensen hebben plezier in hun job. Dat goede nieuws brengt professor Hans De Witte in zijn onderzoek ‘Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig?’. Wat maakt dat je je werk aangenaam vindt? En waarom zijn arbeiders minder gelukkig in hun werk dan bedienden?

Een lijvig onderzoek waarmee Professor Hans De Witte, Carissa Vets en Guy Notelaers van de KULeuven uitpakken: maar liefst 35.000 mensen werden ondervraagd. Dat maakt het onderzoek tot een zeer unieke studie. In het onderzoek bestudeerde men zowel de objectieve kenmerken van werken als het gevolg daarvan: hoe beleven mensen hun werk.

Positief nieuws

Goed nieuws van het arbeidsfront: het ‘gemiddelde’ werk in Vlaanderen is van goede kwaliteit. Er zijn maar weinig factoren die er voor zorgen dat Vlamingen hun werk niet plezierig vinden. Integendeel, het werk wordt veelal omschreven als duidelijk en niet te erg lichamelijk of emotioneel belastend. Opvallend is dat de relaties met collega’s en baas als zeer positief worden beschouwd. Op sociaal vlak is het in Vlaanderen dus aangenaam werken.

Als negatief wordt de mentale belasting van het werk aangegeven: het geconcentreerd en precies moeten werken. De loopbaanmogelijkheden worden als beperkt beoordeeld.

Ook de manier waarop Vlamingen hun werk beleven helt overduidelijk naar de positieve kant. Meer dan de helft van de ondervraagden vindt hun werk plezierig. De meerderheid slaapt goed en recupereren eerder snel van een werkdag.

Overzicht van de bestudeerde aspecten van welzijn op het werk en hun beleving

asset/33536

Zorgsector stresserend én plezierig

Welke functie het meest stresserende is, is daarom moeilijk te zeggen. Want een stresserende job kan evengoed plezierig zijn. Het onderzoek deelt functies daarom op in 4 categorieën:

- De ‘slopende jobs’ zijn functies die vermoeiend zijn én weinig plezierig. Concreet vind je hier callcentermedewerkers en ongeschoolde arbeiders zoals wevers, inpakkers, strijkers, … in terug.

- ‘Saaie jobs’ worden als weinig vermoeiend maar ook als onplezierig beleefd. Voorbeelden daarvan zijn havenarbeiders, operators, helpdeskfuncties, …

-‘Aangename jobs’ worden ervaren als weinig vermoeiend én erg plezierig. Dit is typerend voor (hogere) bedienden zoals onderzoekers, coaches, leidinggevenden, kinesitherapeuten, keukenpersoneel en ploegbazen.

- ‘Uitdagende jobs’ zijn zowel vermoeiend als plezierig. Dit zijn voornamelijk functies uit de zorgsector zoals kinderverzorg(st)ers, gezin- en bejaardenhelp(st)ers, verpleegkundigen en maatschappelijke assistenten.

Arbeiders minder plezier in werk

Niet iedereen vindt zijn werk dus plezierig. In het onderzoek komt een opvallende paradox aan het licht: inhoudelijk beschouwen arbeiders hun werk als ‘armer’ dan dat van bedienden. Ze beschikken over minder autonomie, minder inspraak, afwisseling en mogelijkheden om hun capaciteiten te ontplooien. Gevolg daarvan is dat ze minder plezier hebben in hun werk.

Paradoxaal is dat bedienden meer spanningen voelen en hun werk als emotioneel meer belastend ervaren. Ze hebben ook meer nood aan recuperatie na het werk en piekeren meer dan arbeiders. Toch hebben bedienden en kaderleden door een ‘rijkere’ invulling van hun werk, meer plezier in hun job. Spanningen én plezier lijken dus weggelegd voor de hogere beroepsgroepen, terwijl het werk van arbeiders minder stresserend is, maar toch ook minder plezierig.

Wat maakt werk plezierig?

Vooral de inhoudelijke invulling van je job blijkt belangrijk: de kansen die je krijgt om je capaciteiten te ontwikkelen en de afwisseling in je werk. Opvallend is dat plezier in het werk niet zozeer bepaald wordt door arbeidsvoorwaarden zoals het loon, type contract of loopbaan.

Of je je werk vermoeiend of stresserend vindt hangt dan weer af van de werkdruk, en ook of je job emotioneel belastend voor je is.