Actua - Waarom werknemers van satellietkantoren houden

Veel mensen willen liever dicht bij huis werken, zo bleek deze week uit een enquête van het Vlaamse departement Ruimtelijke Ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed. En ze willen dat in de toekomst nog méér. Niet verbazend dat meer en meer bedrijven kiezen voor satellietkantoren, die zo hun rekruteringsvijver zien vergroten.


Van files ligt Joachim Willems niet wakker. Bijna elke morgen stapt hij rond halfacht in zijn auto om van in zijn woonplaats in Evergem naar het satellietkantoor van it-bedrijf Amplexor in Drongen te tuffen. Een ritje van amper 20 minuten, een luxe waar menig pendelaar naar de hoofdstad hem om benijdt. "Als het mooi weer is, neem ik de fiets. En dan doe ik er 35 minuten over", zegt de 38-jarige consultant. "Een enorme tijdsbesparing. Kijk, de rekensom is simpel: het hoofdkwartier van het bedrijf ligt in Leuven, wat al gauw een uur en drie kwartier rijden betekent. Nu komt er heel veel tijd vrij. Ik was geïnteresseerd om bij Amplexor te komen werken, maar elke dag heen en weer rijden naar Leuven sprak me niet aan. Zonder satellietkantoor in mijn regio was ik niet bij dit bedrijf aan de slag gegaan."

Geert Mortier, directeur business development en rekruteringsverantwoordelijke bij Amplexor, is niet verrast door die uitspraak: "We zijn 2,5 jaar geleden begonnen met een satellietkantoor in Gent omdat we verschillende mensen kenden die ons een interessant bedrijf vonden, maar het niet zagen zitten om elke dag van Gent naar Leuven te komen. Dat was voor ons de hoofdreden om een kantoor in het Gentse te openen. We stellen ook vast dat het gewoon makkelijker is om mensen aan te werven als je een regionaal kantoor hebt. In Gent hebben we nu 6 à 7 medewerkers: geen sprake van dat die bij ons zouden komen werken mocht er geen satellietkantoor zijn. Bijkomend voordeel is dat we makkelijker onze klanten uit West- en Oost-Vlaanderen kunnen bedienen. We stellen ook mensen uit Limburg tewerk. We kunnen die moeilijk naar de andere kant van het land laten rijden."

Goed voor de motivatie

Ook de Vlaamse overheid maakt gebruik van satellietkantoren. Op een vrij doorgedreven manier zelfs: er is er één in elke provinciehoofdstad, en daarbovenop ook in Mechelen en Tongeren. "We zien die satellietkantoren vooral als aanvulling op thuiswerken", vertelt Ben Nauwelaers, communicatieverantwoordelijke van het Agentschap voor Facilitair Management. "De meeste personeelsleden verkiezen nog altijd thuiswerken, al zijn er ook die op bijna structurele basis in een satellietkantoor werken. In theorie kan elke werknemer bij de Vlaamse overheid in zo'n kantoor werken, maar in de praktijk hangt veel af van de afspraken die leidinggevenden daarover maken met hun werknemers. Zoiets verschilt van individu tot individu. De kantoren zijn sowieso niet erg groot: in Antwerpen en Hasselt is er plaats voor twintig mensen, elders schommelt het tussen zes en tien plaatsen. Die zijn niet altijd allemaal bezet, behalve misschien op dagen waarop er een staking van het openbaar vervoer is. En dat kan in ons land al eens voorvallen, zoals u weet. In ieder geval zit het gebruik van satellietkantoren in de lift bij de Vlaamse overheid. In het begin ging het stroever, maar dat is niet abnormaal als je met iets nieuws begint. Je moet er ook de juiste infrastructuur voor hebben, met een gedigitaliseerde informatiestroom zitten. Het vraagt een andere manier van werken, en dat gaat vaak iets trager. We merken in personeelspeilingen dat dichtbij huis werken is positief voor de motivatie."

Tjörven Stuer (32), beleidsmedewerker Communicatie bij het departement Leefmilieu, Natuur en Energie, zit met zijn laptop in het satellietkantoor van de Vlaamse overheid in het hart van Gent. Met een tevreden glimlach op zijn gezicht. Want het kostte hem vandaag amper tien minuten om met zijn fiets van thuis tot op zijn werk te geraken. "Ik werk hier zeker één dag per week. Handig, omdat ik één keer per week judotraining geef in Zwijndrecht. Anders zou dat niet haalbaar zijn. Of ik dit meer zou willen doen? Ik ben vragende partij, maar ik weet niet of mijn leidinggevenden zo enthousiast zouden zijn. Ik verkies hier werken boven thuiswerken, omdat ik het aangenamer vind om naar een werkomgeving te trekken. Satellietwerken is bekender en populairder aan het worden. Enkele jaren geleden zat ik hier met één of twee collega's, nu zijn dat er telkens 4 à 5." Joachim Willems, satellietwerker bij Amplexor: "Ik verkies satellietwerken boven telewerk thuis. Thuis zie je het werk dat daar nog te doen is. Je kan je niet voor de volle 100 procent concentreren. Dat is zo voor mij, in ieder geval. En nog een voordeel: je ziet collega's. Thuis zit je ondanks alles alleen, en dat is niet altijd aangenaam. Zo'n klein kantoor heeft een eigen, leuke sfeer. Net door zo'n klein kantoor heb je meer contact met mensen die je anders net zo veel zou zien. Ik zou niet meer willen terugkeren naar vroeger. Ik heb al in Antwerpen en Brussel gewerkt en na een tijdje ben je dat toch wat beu. Amplexor beseft ook maar al te goed dat ze op deze manier hun markt voor het vinden van personeel aanzienlijk vergroten. En het is al niet makkelijk om goeie it'ers te vinden."

Grotere rekruteringsvijver

Michel Walrave, professor Strategische Communicatie aan de Universiteit Antwerpen en mede-auteur van een boek over telewerken: "Satellietkantoren hebben duidelijke voordelen: werknemers hoeven niet elke dag de rit van en naar de hoofdstad te maken en kunnen toch terugvallen op een professionele infrastructuur, waar ze klanten of andere zakenrelaties kunnen ontvangen of zelfs opleidingen kunnen krijgen. Voor een werknemer kan het belangrijk zijn om psychologisch en geografisch afstand te nemen tussen werk en privé. Het is voor bedrijven een belangrijke troef: het vergroot het rekruteringsgebied van een bedrijf. Je ziet het volgens mij vooral in de bank- en verzekeringssector, energiesector, en bij grote bedrijven met netwerken van kantoren, waar ze klanten ontvangen maar ook werknemers kunnen laten werken. Het kan in elke sector of dienst waar je doorgedreven informatisering hebt."

Voor bedrijven hoeft een satellietkantoor bovendien geen zware investering te zijn. Ben Nauwelaers van het Agentschap Facilitair Management van de Vlaamse overheid: "Wij brengen de satellietkantoren zo veel mogelijk onder in de Vlaamse Administratieve Centra die we in elke provinciehoofdplaats bouwen. De ruimte die de satellietkantoren daar innemen, had naar andere diensten kunnen gaan, maar het gaat ook niet over honderden vierkante meters: de investering is miniem. We besparen in Brussel ook ruimte, wat ook geld bespaart. Het gaat sowieso om open ruimtes, die we op een heel efficiëntie manier inrichten." Joachim Willems (Amplexor): "We hebben kleine vergaderruimte, een kleine keuken, en bureaus. En laptops die we makkelijk op het netwerk kunnen inpluggen."
Het is niet vreemd dat vooral it-bedrijven zich voortrekkers tonen in satellietwerken: ze hebben de mensen en de knowhow in huis om met nieuwe technologieën te werken. "Het is inderdaad logisch dat it-bedrijven dat eerst doen, omdat ze er veel makkelijker mee omgaan", aldus Joachim Willems. "We chatten veel met collega's, doen aan videoconferencing, ... : dat zijn dingen waarmee we vertrouwd zijn. Maar ik denk dat het onvermijdelijk zal doorbreken in andere sectoren. Tenslotte zijn het geen technologiëen waar je specialist moet voor zijn. Je gebruikt ze ook bij thuiswerken. Het is vooral afhankeljk van het soort job dat je hebt. Ben je veel met een pc in de weer of niet?"