8 vragen en antwoorden over toiletten op het werk

Naar het toilet gaan op het werk: wat zijn de regels? Mogen er camera’s hangen? Hoeveel toiletten moeten er zijn?

Hoeveel toiletten moet de werkgever voorzien?

Er moet per 25 mannelijke werknemers één toilet (wc) worden voorzien. Voor vrouwen is dat 1 per 15. Per 15 mannen moet de werkgever ook voor een urinoir zorgen. Urinoirs mogen door wc’s vervangen worden. Het gaat hier natuurlijk om het aantal werknemers in dienst op hetzelfde moment in het bedrijf.

En voor niet-sedentaire werknemers?

Sommige sectoren, zoals de transportsector, voorzien een ARAB-vergoeding voor werknemers die geen toegang hebben tot de nodige sanitaire voorzieningen. In de transportsector bedraagt die ARAB-vergoeding momenteel 1,21 euro per uur.

Als er niets in het sectoraal akkoord staat, kan de werkgever een ‘baanvergoeding’ toekennen aan werknemers die om mobiliteitsredenen geen toegang hebben tot de sanitaire voorzieningen van het bedrijf. Momenteel aanvaardt het RSZ een belastingvrije vergoeding van 8 euro per dag voor werknemers die zich minstens 4 uur per dag moeten verplaatsen.

De fiscus legt dat bedrag vast op 3,61 euro voor werknemers die zich meer dan 4 uur per dag verplaatsen en op 12,29 euro voor verplaatsingen van meer dan 8 uur.

Roken in de toiletten?

De werknemer is verplicht om rookvrije werk- en ontspanningsruimten voor iedere werknemer te voorzien. Het begrip ‘werkruimte’ wordt heel breed geïnterpreteerd en omvat de volledige werkvloer, dus ook de vergaderzaal, productiezaal, refter, de sanitaire voorzieningen, enzovoort.

Als werknemers in de toiletten roken, kan de werkgever hen berispen en sanctioneren, als er sancties in het arbeidsreglement zijn opgenomen.

Wat met intieme relaties in de toiletten?

De werkgever moet individuele en gescheiden toiletten voorzien met een duidelijk opschrift ‘mannen/vrouwen’ of met een pictogram. Op basis van die principes kunnen werknemers zich normaal niet samen in de toiletten terugtrekken. Wanneer er sprake is van een amoureuze relatie zal de discussie waarschijnlijk eerder over de werktijd gaan ...

Mogen er camera’s in de toiletten hangen?

In het kader van de bescherming van de rechten van de burger, stelt de camerawet regels betreffende het gebruik van bewakingscamera’s. Het is bijvoorbeeld verboden om bepaalde specifieke beelden te filmen, zoals beelden die tot de persoonlijke levenssfeer behoren. Volgens dat principe is het dus niet toegestaan om het komen en gaan van uw werknemers op de toiletten te filmen.

Arbeidstijd of pauze?

De arbeidstijd is de tijd waarin het personeel ter beschikking staat van het bedrijf. Het gaat dus niet noodzakelijkerwijs om tijd waarin de werknemers effectief werken. Wanneer ze naar het toilet gaan, staan de werknemers nog steeds onder de bevoegdheid en ter beschikking van de werkgever. Die tijd wordt bijgevolg gezien als arbeidstijd en ook zo betaald.

Vaste ‘toiletpauzes’?

Volgens het algemene reglement voor de arbeidsbescherming moeten werknemers in alle vrijheid naar het toilet kunnen gaan. Als werkgever mag u dat recht dus niet inperken. Ook wegens gezondheidsredenen (bijvoorbeeld zwangere vrouwen, personen met spijsverteringsproblemen ...) is het absoluut niet te rechtvaardigen dat werknemers enkel op vaste tijdstippen naar het toilet kunnen.

Anderzijds bestaan er bepaalde functies (zoals bandwerk, callcenters ...) waar werknemers niet op eender welk moment naar het toilet kunnen. In dat geval raden we de werkgever aan om te kiezen voor een gulden middenweg. Uitzonderingen op de vaste toiletpauzes moeten in beperkte mate mogelijk zijn.

Wat gebeurt er in geval van misbruik?

Vermijd misbruik door duidelijke afspraken te maken (in het arbeidsreglement) en door ‘overtreders’ te sanctioneren (bijvoorbeeld met een ingebrekestelling). Als de werknemer herhaaldelijk misbruiken vaststelt, kan hij zelfs ontslag overwegen. Sancties kunnen enkel worden opgelegd als die in het arbeidsreglement zijn opgenomen en als de werkgever een geijkte procedure heeft gevolgd.

I.s.m. HDP/Arista

 

 

Tekst: Pascaline Lievens/Legal Expert