Verkoopsdirecteur of sales ninja? De voor- en nadelen van creatieve functietitels
Wie ooit op een congres visitekaartjes heeft uitgewisseld met jonge internetondernemers, grafici of consultants heeft waarschijnlijk al vreemd opgekeken bij het lezen van de functietitels van dat hippe volkje. Want waarom zou je jezelf marketingdirecteur noemen als Marketing Rockstar zoveel cooler klinkt?
De huidige trend werd gezet in Silicon Valley waar techneuten zichzelf bedachten met de meest waanzinnige functietitels. Zo prijkte op het visitekaartje van Facebook-stichter Marc Zuckerberg lange tijd “I’m CEO, bitch” en wijlen Steve Jobs van Apple noemde zichzelf ‘Chief Know-it-all’.
Vandaag is het fenomeen gevoelig uitgebreid. Zelfs loodgieters en toiletdames durven zichzelf nu met trendy titels als ‘Plumber Hero’ en ‘Sanitair Manager’ bedenken.
Functietitel als lokmiddel
Bedrijfseconomen Lies Durnez en Nele Rubrecht (UGent) bestudeerden 615 krantenvacatures die tussen 1970 en 2010 in het Laatste Nieuws verschenen zijn en ontdekten dat er een relatie bestaat tussen ronkende jobtitels en de economische hoogconjunctuur. Wanneer het economisch goed gaat, worden ook de functietitels flitsender. "Bij hoogconjunctuur moeten werkgevers meer concurreren voor de meest geschikte werkkrachten en daarvoor maken ze gebruik van de aantrekkingskracht van jobtitels", verklaren Durnez en Rubrecht het fenomeen.
De Britse producent van visitekaartjes Moo.com stelde vast dat ook nu, in tijden van crisis, creatieve jobtitels nog erg in trek zijn. In hun top 20 van hedendaagse functietitels prijken ondermeer ‘Linux geek’, ‘Copy Cruncher’, ‘Web Kahuna’ en ‘New Media Guru’.
Een woordvoerder van het bedrijf verklaart dat ‘gewone’ functietitels niet langer volstaan om de aandacht te trekken en dat daarom naar creatievere alternatieven wordt gegrepen. Een studie van het bureau Pearl Meyer & Partners in 2009 toonde trouwens aan dat werknemers zelf groot belang hechten aan functietitels. Vooral titels die als ‘belangrijk’ overkwamen vielen in de smaak.
De voordelen
Technologiesite Mashable.com vroeg aan een aantal rekruteerders wat de voor- en nadelen zijn van creatieve functietitels. Hoewel er meer negatieve punten op te merken vielen, zijn er ook een drietal voordelen.
Zo maakt een opvallende functietitel meteen al duidelijk dat de job en bij uitbreiding het hele bedrijf ‘anders is dan de andere’. Dit kan een troef zijn voor bedrijven die willen opvallen in de massa.
Een opvallende functietitel biedt ook meteen stof voor een gesprek, waardoor het ijs sneller gebroken kan zijn tijdens het netwerken.
Ten slotte is een functietitel ook een indicator voor de bedrijfscultuur die ergens heerst. Gekke namen duiden meestal op een bedrijf waar een informele, losse sfeer heerst.
De nadelen
Toch bestaat het risico dat een te vergezochte functietitel nefast kan zijn voor de sérieux waarmee anderen de persoon in kwestie zullen behandelen. Een ‘Opperhoofd’ of ‘Head Cheese’ komt bijvoorbeeld minder geloofwaardig over dan een simpele ‘directeur’.
Bovendien zijn veel van die creatieve titels erg onduidelijk. Een functietitel moet in principe meteen toelichten wat iemand zijn rol is in een bedrijf. De omschrijving moet zo precies mogelijk zijn, zodat klanten, sollicitanten of potentiële partners een juist beeld hebben van wat ze van hem of haar kunnen verwachten. Een functietitel kan nooit de bedoeling hebben om verwarring te zaaien.
Nog een nadeel is dat die trendy functietitels per definitie erg tijdsgebonden zijn. Wat vandaag nog erg hip lijkt, is morgen alweer passé. Titels zoals ‘ninja’, ‘hero’ of ‘rockstar’ zijn in bepaalde milieus al zo vaak gebruikt, dat ze nu al clichés zijn geworden.
Traditionelere titels zoals ‘directeur’ of ‘verantwoordelijke’ zijn veel tijdlozer, zodat ze ook op de lange termijn bruikbaar zijn.
Trendy of klassiek?
Wat krijgt dan uiteindelijk de voorkeur? Een modieuze en aantrekkelijke, maar mogelijks verwarrende functietitel of een die weliswaar duidelijk, maar toch ook ietwat banaal is? Marketingbureau English Moon suggereert dat het misschien niet nodig is om te kiezen: “Op visitekaartjes kan je je traditionele functietitel laten volgen door een trendy variant, onder de vorm van een tagline.”