Vijftigplusser Jan: "Al 2 jaar werkloos, ondanks mijn diploma ingenieur"

De Belgische arbeidsmarkt mag dan stilaan aan een remonte bezig zijn, 50-plussers blijven de kneusjes. Terwijl de totale werkgelegenheid in België vorig jaar lichtjes steeg, nam de werkloosheid bij 50-plussers met 5% toe. Het ongenoegen zit intussen diep, getuige daarvan het relaas van industrieel ingenieur Jan Vanwelkenhuysen, 52 en al twee jaar aan het sollicteren.

De koude douche

“Aan de vooravond van de economische crisis, in april 2009, zette Fortis mij aan de deur. Gek genoeg maakte ik me aanvankelijk niet al te veel zorgen. Ik schreef me in bij Actiris en begon meteen te solliciteren. Na enkele maanden vielen de schellen me van de ogen: de schaarse vacatures die mijn mailbox binnendwarrelden, sloten ofwel totaal niet aan bij mijn interesseveld of schetsten een jobprofiel waaraan ik nooit zou voldoen. Het gevolg laat zich raden: weinig concrete contacten, nog minder interviews.”

Ook van op het Actiris-front bleef het oorverdovend stil, tot er na zes maanden dan toch een uitnodiging voor een sollicitatietraining in de bus viel. “Ik kreeg een contactpersoon toegewezen waar ik ten allen tijde met vragen terecht kon. Al moet je je daar ook weer niet te veel bij voorstellen: ik ben intussen bijna twee jaar werkloos en in die periode heb ik hooguit drie concrete werkaanbiedingen ontvangen via Actiris. Ik heb niet het gevoel dat ik echt van nabij opgevolgd word of zwaar gecontroleerd word."

Onrealistische werkgeverseisen

Toegegeven: 51 jaar, alleenstaand en een al niet onaardig aantal werkgevers op het cv: er zijn er die met betere visitekaartjes bij een potentiële werkgever aankloppen. Daar staat tegenover dat Jan niet het type is dat met 55 al aan afzwaaien denkt, en dat hij met een diploma industrieel ingenieur op zak echt wel bij het selecte kransje witte raven op de arbeidsmarkt hoort. “Dat is de theorie. Als er één zaak is die me de voorbije jaren steeds duidelijker geworden is, dan is het wel dat het verwachtingspatroon van de meeste werkgevers onrealistisch hoog ligt. Technische kennis en expertise, vaak heel gespecialiseerd en precies op maat van het eigen bedrijf. En dan begint het pas: klantvriendelijk, met leidinggevende capaciteiten, heel commercieel ingesteld en minstens drietalig." 

Slechts 1 op 5 brieven worden beantwoord

"Zelf ben ik er na mijn sollicitatietraining en een hele rist outplacementsessies intussen wel uit wat mijn goede en minder sterke kanten zijn. Ik weet ook hoe ze uit te spelen en eventueel te camoufleren tijdens een sollicitatiegesprek. Het schoentje wringt evenwel al veel eerder: je moet eerst worden uitgenodigd voor zo'n gesprek. Daarvoor moet je almaar vaker een aantal selectieprocedures overleven of rekruteringskanalen doorspartelen waarop je zelf bitter weinig impact hebt. Ik vermoed dat ik in het eerste anderhalf jaar dat ik werkloos was aan niet veel meer dan gemiddeld een sollicitatiegesprek per maand kwam. Terwijl ik wekelijks toch één tot twee brieven schreef. Globaal gesteld schat ik dat ik op hooguit 20 procent van mijn brieven een reactie krijg.”

Overleven met een uitkering van 1.050 euro

Hoog tijd om nog maar eens een cliché op tafel werpen: vijftigplussers zijn dure vogels, ja toch? (wrang lachje) “In mijn laatste baan bij Fortis verdiende ik maandelijks 2.800 euro bruto. Met een universitair diploma op zak, jawel. Nu, ik was daar best tevreden mee, meer nog: ik ben zelfs bereid om daar onder te gaan als dat me aan een leuke baan kan helpen. Maar ik heb wel ook nog een beetje zelfrespect en dus zijn er grenzen. Het is me al meermaals overkomen dat ik telefoon kreeg van een uitzendkantoor om te polsen of ik interesse zou hebben voor een bepaalde job, waarbij ze me dan meteen ook het loon meegeven. Neem nu een it-helpdesk. 1.800 euro per maand, bruto welteverstaan! Het spijt me, dat doe ik niet. Intussen moet ik om te overleven steeds vaker mijn spaarpotje aanspreken. Mijn uitkering van 1.050 euro volstaat net om mijn maandelijkse alimentatie – Jan is gescheiden en heeft een dochter van 18 - de huur van mijn appartementje en mijn vaste kosten te betalen."

Beterschap in zicht?

Intussen zit Jan bijna twee jaar thuis, en hoe optimistisch hij van nature ook is, het begint stilaan te wegen. “Heel lang kan dit niet meer duren, maar ik weiger de toekomst al te zwartgallig in te zien. De laatste maanden heb ik spontaan enkele telefoontjes gekregen van headhunters en selectiebureaus, die mijn cv blijkbaar ergens online hadden gevonden. Die gesprekken hebben jammer genoeg niets concreet opgeleverd, maar ik troost me met de gedachte dat het de eerste keer is dat ik echt spontaan gecontacteerd word. Ik krijg het gevoel dat er stilaan opnieuw wat beweging in de arbeidsmarkt zit.”

Foto: Sofie Van Hoof