Kan een sollicitant gratis proefarbeid verrichten?

In het kader van je sollicitatie kan je niet alleen overstelpt worden met een lawine aan psychologische proeven, maar kan het ook gebeuren dat een bedrijf je vraagt om enkele praktische proeven uit te voeren. Zijn daar grenzen aan of is the sky the limit?
Het advies van SD Worx

Praktische proeven in het kader van je sollicitatie zijn mogelijk en moeten niet noodzakelijk vergoed worden MAAR er zijn wel een aantal voorwaarden en limieten waaraan voldaan moet worden.

Voorbeeld:

Zo solliciteerde ooit iemand bij een bedrijf als chef-mecanicien en werd hem doodleuk gevraagd om enkele machines te herstellen. "De sollicitant" werkte zich gedurende vier volle werkdagen de ziel uit het lijf om deze machines terug aan de praat te krijgen. Ondanks het feit dat hij slaagde in deze missie, werd koudweg geoordeeld door het bedrijf dat hij niet de geschikte kandidaat was en werd hij zonder enige vergoeding wandelen gestuurd.

In dit weliswaar extreme voorbeeld oordeelde het arbeidshof te Luik dat in wezen hier een arbeidsovereenkomst was ontstaan en dat voor deze prestaties loon diende betaald te worden.

Naast de onredelijke duur van deze "praktische proeven " werd hierbij ook in overweging genomen het feit dat de betrokkene op de weekplanning van het bedrijf werd vermeld tussen de andere werknemers en dat hij de prikklok diende te gebruiken.

Betekent dit voorbeeld uit de rechtspraak dat praktische proeven in het kader van een sollicitatie niet kunnen of steeds moeten vergoed worden?

Niet noodzakelijk,maar er moeten wel eenaantal voorwaarden en limieten gerespecteerd worden bij proefarbeid:

  • Het verifiëren van de intrinsieke capaciteiten van de sollicitanten moet het enige doel zijn van de praktische testen.
    Het louter en alleen nastreven van gratis arbeidsprestaties is onaanvaardbaar. De praktisch test kan dus wel als bijkomend effect hebben, dat het gedeeltelijk nuttig is voor de onderneming.
     
  • De praktische proef mag niet langer duren dan nodig om de bekwaamheid van de sollicitant te testen.
    De redelijke duur van een dergelijke praktische proef moet steeds in functie van de specifieke functie beoordeeld worden. In die context is het dus niet uitgesloten dat voor bepaalde functies een praktische test een wat langere duur heeft.
     
  • Indien de sollicitant voor het afleggen van deze praktische testen bepaalde kosten moet maken, bijvoorbeeld verplaatsingskosten, dan moeten deze vergoed worden.
    Hierbij dient gepreciseerd te worden dat indien de sollicitant in het kader van de sollicitatie aldus werkelijk proefarbeid verricht, en dit bijkomend ook wat nut oplevert voor de onderneming, deze "prestatie" op zich niet moet vergoed worden. Immers, in deze omstandigheden is er juridisch gezien hoe dan ook geen arbeidsovereenkomst.
     
  • De praktische proef dient precies om na te gaan of er later een arbeidsovereenkomst kan afgesloten worden tussen partijen. In deze context komt het dus er op aan om de misbruiken tegen te gaan, maar dit mag geen alibi zijn om praktische proeven gewoon onmogelijk te maken.

Immers, het kan niet ontkend worden dat deze proeven een zeer nuttig instrument kunnen zijn in de sollicitatieprocedure. Ze kunnen er dus toe bijdragen dat sollicitant en werkgever elkaar uiteindelijk vinden in het kader van een echte arbeidsovereenkomst