Zullen de lonen dan toch niet dalen eind januari?

‘Loon daalt in januari’, schreven de kranten eind oktober. Een gevolg van de negatieve index. Afgelopen week raakte bekend dat de inflatie voor de eurozone de laatste 2 maanden van 2009 weer positief was. Betekent dit dat de lonen dan toch niet zullen dalen?
 

Dat de inflatie in de eurozone de laatste 2 maanden van 2009 terug positief is (0,9% in december, 0,5% in november), is een goede zaak voor de landen die de euro hebben ingevoerd. Maar, deze percentages hebben helaas geen onmiddellijk effect op de al dan niet dalende lonen per 1 januari 2010. In België steeg de inflatie in december naar 0,26% tegenover -0,12% in november.

Indexatie niet overal op hetzelfde moment

Door de dalende inflatie die we gedurende het grootste deel van 2009 gekend hebben, kunnen de lonen van veel werknemers per 1 januari 2010 dalen. Maar niet alle lonen indexeren op hetzelfde moment. De aanpassing hangt af van de sector en van het indexmechanisme. Zo zijn er sectoren die de lonen maandelijks, tweemaandelijks, per kwartaal of jaarlijks aan de index aanpassen. Andere indexeren dan weer op het ogenblik dat de ‘referte-index’ een bepaalde drempel bereikt of overschrijdt.Deze referte-index, maandelijks berekend, wordt ook wel het viermaandelijks rekenkundig gemiddelde genoemd en is het gemiddelde van de gezondheidsindexcijfers van de afgelopen  4 maanden.

Werknemers uit de sectoren die de lonen maandelijks of tweemaandelijks indexeren, werden de afgelopen maanden al meermaals geconfronteerd met dalende lonen.

Per 1 januari 2010 is het de beurt aan een aantal sectoren die slechts jaarlijks de lonen aanpassen, waaronder het Aanvullend Paritair Comité voor de Bedienden (PC 218).
Voor de berekening van de indexaanpassing op 1 januari 2010, worden de viermaandelijks rekenkundig gemiddelden van november en december 2009 vergeleken met deze van november en december 2008. Uitgerekend geeft dit een negatieve indexaanpassing met 0,43%. De lonen zullen dus met 0,43% dalen.

Effectieve daling toepassen?

Of de lonen van de sectoren die per 1 januari 2010 een index kennen effectief zullen dalen, hangt van verschillende factoren af. De sociale partners kunnen namelijk beslissen om, in geval van negatieve index, de lonen niet te laten dalen. Dit kunnen ze opnemen in een cao, maar vaak beslissen zij dit na overleg in het paritair comité. Van de ongeveer 30 sectoren die sinds mei 2009 een negatieve index hebben gekend, past ongeveer de helft de verlaging toe.

Volgende sectoren passen een negatieve index per 1 januari 2010 toe:
PC 110.00 – Textielverzorging
PC 118 (+ subcomités) – Voedingsnijverheid (arbeiders)
PC 119.00 (+ 119.03 en 119.04) – Voedingswaren
PC 121.00 – Schoonmaak
PC 136.00  – Fabricage van papieren buizen
PC 142.01 – Terugwinning van metalen
PC 142.04 – Terugwinning van allerlei producten
PC 144.00 – Landbouw
PC 145.00 (+ subcomités) – Tuinbouwbedrijf
Pc 148.01 –  Haarsnijderijen
Pc 149.01 – Elektriciens: installatie en distributie
PC 216.00 – Notarisbedienden
PC 218.00 – Aanvullend Nationaal Paritair Comité voor de Bedienden
PC 220.00 – Voedingsnijverheid (bedienden)
PC 302.00 – Horeca
PC 306.00 – Verzekeringswezen

In samenwerking met SD Worx