Wat is een cafetariaplan? Wat zijn de mogelijkheden?

"Bij mijn nieuwe werkgever zou het salarispakket volgens een cafetariaplan opgesteld worden. Wat betekent dit precies?"
Het antwoord van David Seghers, SD Worx

Het begrip “cafetaria- of meerkeuzeplan” situeert zich in de flexibele beloningssfeer.  De werknemer stelt zelf zijn loon- en arbeidsvoorwaarden samen, zoals hij dat zou doen in een cafetaria met zelfbediening.

In het bestek van deze vraag hebben we het hier over een cafetariaplan in de enge zin van het woord. Een cafetariaplan bestaat in dit geval uit verzekeringsrechtelijke componenten, zoals een invaliditeitsverzekering, levensverzekering …

De wetgeving rond aanvullende pensioenen (WAP) moet gerespecteerd worden o.a. bij het invoeren en wijzigen van dergelijk plan. De WAP heeft sociaaljuridische en fiscale grenzen aan de cafetariaplannen getrokken.

Keuze van risicodekking

Het gaat  hier dus over pensioenplannen waarbij het budget, dat door de werkgever ter beschikking gesteld wordt, naar keuze van de werknemer aangewend mag worden. Het kan gaan om een keuze tussen:

  • risicowaarborgen (pensioen, overlijden, invaliditeit, hospitalisatie ...)
  • het niveau van de waarborgen
  • de beleggingsvormen

De waarborgen waartussen kan gekozen worden en de eventuele begrenzingen worden vastgelegd in het cafetariaplan.  De werkgever legt hiermee de grenzen van de keuzevrijheid vast. Hij kan de keuze beperken tot een limitatieve lijst van risicodekkingen of bijkomende randvoorwaarden opleggen.

De bijdrage kan aangewend worden voor aanvullingen op voordelen die de sociale zekerheid biedt. Andere dan aanvullende sociale zekerheidsvoordelen zoals een bedrijfswagen, gsm, bijkomende vakantiedagen … kunnen niet in het kader van dergelijk cafetariaplan.

Een overzicht van risicowaarborgen:

  • pensioenvorming (bij leven)
  • overlijdensdekking
  • arbeidsongeschiktheidswaarborgen. Bv premievrijstelling: de verzekeraar neemt de pensioenbijdrage ten laste tijdens arbeidsongeschiktheid
  • verzekering voor medische kosten bij hospitalisatie, palliatieve thuiszorg, dental care
  • waarborgen met betrekking tot specifieke kosten bij afhankelijkheid. Bv de kosten voor de hulp van derden
  • waarborgen die voorzien in een niet-inkomensvervangende rente bij ernstige aandoening. De verzekerde bedragen worden op forfaitaire wijze vastgelegd.

Bij cafetariaplannen moet er bijzondere aandacht gegeven worden aan de toegankelijkheid van iedere aangeboden waarborg voor iedere werknemer. Binnen dezelfde objectieve groep moet elke werknemer over dezelfde keuzemogelijkheden beschikken. Er mag geen geslachtsdiscriminatie ontstaan ten gevolge van verschillende tarieven voor mannen en vrouwen m.b.t. de risicoverzekeringen en daardoor ook voor het spaargedeelte.

Gedifferentieerd beheer van het plan

Op fiscaal vlak volgt elke toezegging zijn eigen regime op voorwaarde dat het plan gedifferentieerd beheerd wordt.

Een plan “gedifferentieerd beheren” betekent dat alle onderdelen van het cafetariaplan, die aan een afzonderlijk belastingstelsel onderworpen zijn, strikt gescheiden gehouden  worden.