Kan ik maaltijdcheques of ecocheques weigeren en vragen om mij in de plaats een hoger loon te geven?

Als onderdeel van mijn salarispakket krijg ik ook maaltijdcheques, maar eigenlijk zou ik liever gewoon een hoger loon krijgen. Kan ik dit vragen?
Het antwoord van Veerle Michiels, SD Worx

In het kader van een arbeidsovereenkomst verbindt een werknemer zich ertoe arbeid te verrichten. De werkgever is op zijn beurt verplicht hiervoor loon te betalen op de wijze, tijd en plaats zoals is overeengekomen.
Dat loon vormt de basis voor de berekening van socialezekerheidsbijdragen, zowel in hoofde van de werkgever als de werknemer. Voor de werknemers komt daar nog het aspect inkomstenbelasting bovenop.

Het mag duidelijk zijn dat loon als zodanig een grote kost uitmaakt voor de werkgever. Om die reden werden al tal van (wettelijke) initiatieven genomen om voor bepaalde loonelementen de parafiscale druk te verlichten.

Maaltijdcheques en ecocheques zijn hiervan voorbeelden. Zij maken integraal deel uit van dat (arbeidsrechtelijke) loon, maar mits aan een reeks voorwaarden voldaan wordt, kunnen zij vrij van RSZ-bijdragen en belastingen toegekend worden.
Wat hen uiteraard tot interessant verloningsinstrument maakt, zowel voor de werkgever als de werknemer.

De vraag om geen maaltijdcheques of ecocheques meer te krijgen, maar deze om te zetten naar een hoger loon, ligt om die reden moeilijk. De werkgever zal doorgaans ook zijn kosten op hetzelfde niveau willen houden …waardoor je netto dus minder zal overhouden.

Ik illustreer dit met een voorbeeld:

Per jaar mag voor maximum 250 euro aan ecocheques toegekend worden.
Krijgt je effectief ecocheques, dan ontvang je netto 250 euro. Dit kost de werkgever ook 250 euro (plus administratiekosten).
Wil je loon in plaats van ecocheques maar wil je werkgever zijn patronale kost niet zien stijgen, dan krijg je bruto een bedrag van +/- 185 euro. Hierop is nog 13,07% werknemersbijdrage RSZ verschuldigd en wordt bedrijfsvoorheffing ingehouden. Netto houd je daardoor +/- 100 euro over.

Dit scenario is enkel te vermijden wanneer je bij het sluiten van de arbeidsovereenkomst een nettogarantie inzake je loon hebt kunnen bekomen. Maar weet dat dergelijke garantie eerder uitzondering dan regel is…

Je kan ook enkel een alternatief voor maaltijd- en/of ecocheques vragen, wanneer de toekenning van deze cheques geregeld is via een schriftelijke individuele overeenkomst.
Dit zal het geval zijn wanneer het bedrijf waar je werkt geen syndicale afvaardiging heeft, of nog, wanneer je tot een personeelscategorie behoort waarvoor gewoonlijk geen collectieve arbeidsovereenkomsten gesloten worden (bv. kaderleden).

Wordt de toekenning collectief geregeld door een CAO op sectoraal of ondernemingsvlak en is deze CAO ook op u van toepassing, dan kan je geen hoger loon vragen ter compensatie. Door de cheques te weigeren lijd je m.a.w. inkomensverlies.