Hoeveel brengt een zitje in de raad van bestuur op?

De gemiddelde bestuurder van een Bel 20-bedrijf is een man van 52 jaar. Vrouwen vinden we amper terug onder de 274 bestuurders van onze grootste bedrijven. En de vergoedingen? Die schommelen gigantisch. Van 10.000 tot 300.000 euro per jaar.

24 vrouwen op 274 bestuurders

Het aandeel vrouwen is met goed 8 procent effectief beschamend laag. Chris Serroyen, hoofd studiedienst ACV: “Ik tel vandaag welgeteld 24 vrouwen op 274 bestuurders. Dat is al iets beter dan een aantal jaren terug, maar ik kan me niet van de indruk ontdoen dat de meeste ondernemingen een spreekwoordelijke ‘excuus-truus’ in hun raad hebben opgenomen. Zes topbedrijven tellen zelfs helemaal geen vrouw onder hun bestuurders. Onvoorstelbaar toch?”

Sommige leden zijn zelfs ouder dan 80

De gemiddelde leeftijd van de bestuurders ligt met 52 jaar wellicht lager dan algemeen aangenomen, maar tegelijk tellen liefst acht Bel 20-bedrijven ook een of meerdere bestuurders in hun rangen die de kaap van zeventig of zelfs tachtig vlotjes gepasseerd zijn.

Leden raad van bestuur zijn vaak van adel

In tegenstelling tot wat vaak wordt aangenomen, ligt het aantal Bel-20 bestuurders dat er vrolijk op los cumuleert binnen de Bel 20 dan weer opvallend laag: amper 9 namen komen minstens tweemaal terug. Kampioen onder de cumulards is graaf Arnoud de Pret Roose de Calesberg, een telg uit een adelijke familie met een lang verleden in de Belgische haute finance. Hij zetelt vandaag in drie raden van bestuur van de Bel-20. Ook dat is overigens een constante: wie blauw bloed door de aderen stromen heeft, lijkt bijzonder goed in de markt te liggen voor een bestuursfunctie.

Andere bekende namen die twee zitjes cumuleren, zijn onder meer Bert de Graeve, Jean-Luc Dehaene, Albert Frère en Luc Vansteenkiste. Met amper 9 bestuurders die in meer dan één Bel 20 bestuursraad vertegenwoordigd zijn, lijkt het met het ons-kent-ons gehalte in de Bel-20 dus wel mee te vallen. Al verdient ook dat weer enige nuancering: we beperkten ons in ons onderzoek tot de Bel 20. Wanneer we ook de bestuursmandaten buiten de Bel 20 bedrijven meetellen, blijken mensen als Luc Vansteenkiste of Jean-Luc Dehaene zich tot echte verzamelaars te ontpoppen, met respectievelijk 7 en 5 mandaten.

Salaris: van 10.000 tot 300.000 euro per jaar

Dat de meeste bestuurders, en zeker de voorzitters van de raden van bestuur, riant beloond worden voor hun inzet is een understatement van formaat. Toch noteren we ook op dat vlak reusachtige verschillen binnen de Bel 20. En terwijl sommige bedrijven voor een vaste vergoeding opteren, moeten andere bestuurders het met een variabele beloning stellen.
“Best verdedigbaar”, vindt Marc Deloof, professor financiën aan de Universiteit Antwerpen. “Alles hangt af van de doelstelling van de raad. Als die enkel de belangen van de aandeelhouders vertegenwoordigt, is een variabele vergoeding beter, want die evolueert mee met de bedrijfsresultaten. Moet de raad ook de belangen van een ruimer publiek, de ‘stakeholders’, verdedigen, dan is een vaste vergoeding aangewezen. Ik stel vast dat de Bel-20 ondernemingen meestal een vaste vergoeding verkiezen.”

Los daarvan blijken er dus ook gigantische verschillen te bestaan in die vergoedingen, zowel tussen de bedrijven onderling als tussen de voorzitter en de leden van de raad van bestuur. Marc Deloof: “Neem bijvoorbeeld GBL: daar ontving de voorzitter in 2009 bijna 3.000.000 euro.  De bestuurders moesten het met 30.000 euro stellen. De voorzitter is natuurlijk Albert Frère zelf. Hij zit bovenaan de piramidale structuur waarmee hij alles controleert. Van de dividenden die zijn holding GBL uitkeert, ontvangt hij slechts een deeltje. Daarom haalt hij een deel van zijn voordeel uit zijn vergoeding als voorzitter van de raad van bestuur. Angelsaksische economen noemen dit de ‘private benefits of control’.”
Een vergelijkbaar verhaal bij Bekaert, waar de voorzitter jaarlijks 500.000 euro op zijn rekening mag bijschrijven, tegenover 37.184 euro (plus ongeveer 10.000 euro variabel) voor de bestuurders. “In de mate dat de voorzitter een dominante rol speelt en over veel beslissingsmacht beschikt, kan dat gerechtvaardigd zijn”, vindt Deloof.

Samenstelling raden van bestuur: een overzicht


 
Totaal aantal leden
Aantal vrouwen
Gemiddelde leeftijd
Vergoeding leden 2009
AB InBev
13
0
52
10.000€ + 1.500€/bb*
Ackermans & van Haaren
8
0
55
25.000€, voorzitter: 30.000€
Befimmo
9
0
61
10.000€, 2.500€/bb
Bekaert
14
1
55
37.184€ vast, variabel tussen 7.437 en 14.874€, voorzitter: 500.000€
Belgacom
13
5
58
25.000€ + 5.000€/bb, 50.000€ voor gedelegeerd bestuurder
Cofinimmo
12
1
56
20.000€ + 2.500€/bb, voorzitter: 100.000€
Colruyt
7
0
49
81.200€, plus een tantième van 3.366.000€ te verdelen over op één na alle leden**
Delhaize Groep
12
1
58
80.000€, voorzitter: 90.000€
Dexia
17
2
57
10.000€ + 2.000€/bb
BNP Fortis Holding
17
1
54
189.416€ gemiddeld voor 12 niet-uitvoerende bestuurders, 1.298.200€ gemiddeld voor 5 uitvoerende bestuurders
GBL
17
0
60
30.000€, ondervoorzitter: 62.500€, voorzitter: 2,496 miljoen € + 400.000€ variabel 
GDF Suez
23
3
59
CEO: 3,33 miljoen €, vice-voorzitter: 2,06 miljoen€, bestuursleden: 35.000€ + 2.571€/bb, niet-stemgerechtigde bestuurders: 20.000€ + 2.571€/bb 
KBC Groep
22
1
56
Voorzitter: 420.000€, ondervoorzitter: 183.620€ + 107.500€ presentiegeld, bestuursleden: gemiddeld 51.136€ presentiegeld
Mobistar
12
2
54
Voorzitter: 60.000€ + 2.000€/bb, bestuursleden: 30.000€, 2.000€/bb***
NPM (Nationale Portefeuillemaatschappij)
12
2
57
Voorzitter: 30.000€, bestuursleden: 15.000€
Omega Pharma
8
0
46
Voorzitter: 60.000€, niet-uitvoerende bestuursleden: 30.000€, leden van directie: geen extra bezoldiging 
Solvay
17
1
55
35.000€ + 2.500€/bb
Telenet Group Holding
16
1
49
Voorzitter: 48.000€, onafhankelijke bestuurders: 24.000€, andere: 12.000€, 2.000€/bb voor alle bestuurders
UCB
15
2
n/a
Voorzitter: 120.000€ +2.000€/bb, vice-voorzitter: 90.000€ + 1.500€/bb, andere: 60.000€ + 1.000 €/bb
Umicore
10
1
58
Voorzitter: 40.000€ + 5.000€/bb, bestuursleden: 20.000€ + 2.500€/bb

Let op:

De vermelde vergoedingen zijn exclusief de vergoedingen voor de comités die gelieerd zijn aan de respectievelijke raden van bestuur. Het gaat telkens om bruto bedragen. De gegevens van Ackermans & van Haaren zijn van 2008.

* Bedrag per bijgewoonde zitting (presentiegeld)
** De gegevens van Colruyt komen uit het jaarverslag 2008-2009
*** Bij Mobistar oefenen 7 bestuursleden hun mandaat onbezoldigd uit.

Tekst: Filip Michiels, Erik Verreet, Nico Schoofs

Lees ook hoeveel de bazen van de Bel 20-bedrijven verdienen.