Belg wint Nobelprijs: hoeveel verdient hij?

De Belg François Englert heeft de Nobelprijs voor de fysica gewonnen. Met zijn theorie uit 1964 legde hij de basis voor de ontdekking van het zogenaamde 'godsdeeltje', het Higgs-deeltje. Ook Higgs krijgt de Nobelprijs.

De prijzen worden sinds 1901 jaarlijks uitgereikt. Winnaars krijgen een medaille, een diploma, een som geld en tonnen prestige. In elke discipline kan de prijs tussen maximaal drie personen gedeeld worden.

De medaille

Tot in 1980 werden de gemiddeld 175 gram zware medailles met de beeltenis van Alfred Nobel uit puur 23-karaatsgoud vervaardigd. Sindsdien bestaat de medaille uit een legering van goud (75%) en zilver (25%), verguld met een laagje 24-karaatsgoud. Omwille van de hoge waarde is diefstal van deze medailles niet ongewoon.

Het diploma

Het diploma dat de laureaten ontvangen bevat de naam van de winnaar en een illustratie, plus de reden waarom ze de Nobelprijs mee naar huis mogen nemen. Winnaars van de Nobelprijs voor de vrede krijgen geen reden meegedeeld.

Het prijzengeld

In de jaren 80 bedroeg het prijzengeld 880.000 Zweedse kronen (101.000 euro). Het bedrag werd langzaam opgetrokken tot 10 miljoen kronen in 2009 (1,15 miljoen euro), maar omwille van de turbulente financiële markten werd in 2012 beslist om het prijzengeld terug te brengen tot 8 miljoen kronen (919.000 euro).

Lars Heikensten, hoofd van het Nobelprijscomité, noemde dat een moeilijke beslissing maar voegde er meteen aan toe dat het prijzengeld niet het voornaamste is. "Hoewel we op de lange termijn het bedrag willen optrekken, denken we dat de waarde van een Nobelprijs in de erkenning zelf ligt, niet in het prijzengeld," stelt hij.

Wanneer de prijs door twee personen wordt gewonnen, delen zij ook het prijzengeld. Wanneer er drie winnaars uit de bus komen kan het comité beslissen om het geld in drie gelijke delen te verdelen, of om één van hen de helft toe te kennen en de overige helft gelijk te verdelen over de andere twee winnaars.

Het is niet ongewoon voor winnaars om hun prijzengeld af te slaan of door te storten aan fondsen voor wetenschappelijk onderzoek of humanitaire organisaties. Toen Barack Obama in 2009 de Nobelprijs voor de vrede kreeg stortte hij bijvoorbeeld het prijzengeld terug aan het comité.