Zijn er nog nieuwe Franse grensarbeiders mogelijk vanaf 2012?

"De grensarbeidersregeling met Nederland en Duitsland bestaat reeds lang niet meer. Voor grensarbeiders die in de Belgische grensstreek wonen en in de Franse grensstreek werken, werd de grensarbeidersregeling sedert 1 januari 2007 afgeschaft. Als laatste werd eveneens de Franse grensarbeidersregeling afgeschaft vanaf 1 januari 2012. Wat is er allemaal veranderd?"
Het antwoord van Katrien Depuydt, legal expert bij HDP-AristA

Franse grensarbeiders die vanaf 1 januari 2012 in de Belgische grensstreek beginnen werken, kunnen nooit meer van de voordelige grensarbeidersregeling genieten en zullen bijgevolg steeds in België belast worden. Belangrijk om weten is dat er voor de bestaande Franse grensarbeiders wel nog een overgangsperiode is tot 2033.

Wat verstaat men onder Franse grensarbeiders?

Een Franse grensarbeider is een werknemer die werkzaam is in de Belgische grensstreek en woont in de Franse grensstreek.

De grensstreek Frankrijk-België omvat alle gemeenten die gelegen zijn in de streek die wordt begrensd door de gemeenschappelijke grens van Frankrijk en België en een lijn getrokken op een afstand van 20 kilometer van die grens. De gemeenten die door deze lijn worden doorsneden worden in de grensstreek opgenomen. Een lijst van de grensgemeenten is terug te vinden in de circulaire dd. 17.12.2009 (1).

De grensarbeidersregeling is een uitzondering op de algemene regel dat een werknemer belast wordt in de staat waar hij werkt. Grensarbeiders worden namelijk belast in hun woonstaat.

Een Franse grensarbeider die bijvoorbeeld in Marchiennes (Franse grensstreek) woont en in Ardooie (Belgische grensstreek) werkt, zal belast worden in Frankrijk hoewel hij volgens het algemeen principe belast zou moeten worden in België.

Wat met de bestaande Franse grensarbeiders?

Voor de bestaande Franse grensarbeiders bestaat er een overgangsregeling tot 2033. Franse grensarbeiders die op 31 december 2011 van de grensarbeidersregeling genoten, behouden dit voordeel voor 22 jaar, mits onderstaande voorwaarden cumulatief vervuld zijn:

  • zij hun enig duurzaam tehuis in de Franse grensstreek zonder onderbreking behouden
  • zij hun bezoldigde werkzaamheid verder blijven uitoefenen in de Belgische grensstreek zonder onderbreking
  • zij in de uitoefening van hun werkzaamheid niet meer dan 30 dagen per kalenderjaar de Belgische grensstreek verlaten

Brengt de grensarbeidsregeling formaliteiten met zich?

Ja, het grensarbeidersstatuut brengt zowel voor de werknemer als voor de werkgever administratieve en fiscale formaliteiten met zich teneinde een controle op de al dan niet correcte toepassing van de grensarbeidersregeling mogelijk te maken. Het niet-naleven van onderstaande formaliteiten kan bijgevolg gesanctioneerd worden (administratieve sanctie, strafrechtelijke sanctie, verhoging van het bedrag van de ontdoken bedrijfsvoorheffing,…).

Zo moet de werkgever jaarlijks voor de betaling van de eerste bezoldiging van het jaar:

  • bij de werknemer het naar behoren ingevulde formulier 276 Front./Grens opvragen
  • bij de werknemer documenten opvragen tot staving van de daadwerkelijke bewoning van een tehuis in de Franse grensstreek
  • controleren of de werknemer effectief alle voorwaarden vervult om van de grensarbeidersregeling te kunnen genieten

Bovendien moet de werkgever gedurende het ganse jaar volgende stukken ter beschikking van de administratie houden:

  • het formulier 267 Front./Grens
  • het document tot staving van de daadwerkelijke bewoning van een woning in de Franse grensstreek
  • een telling van de dagen waarop de werknemer in de loop van het jaar de grensstreek verlaten heeft bij het uitoefenen van zijn werkzaamheid

Ten slotte moet de werkgever op de fiscale fiche 281.10 het aantal dagen vermelden waarop de werknemer de Belgische grensstreek verlaten heeft.

Conclusie

Voortaan is het niet meer mogelijk om nieuwe Franse grensarbeiders in dienst te nemen. Vanaf 2012 zullen deze werknemers steeds in België belast worden. Gezien de overgangsregeling is er wel nog geen sprake van een definitieve afschaffing van de Franse grensarbeidersregeling. Bestaande Franse grensarbeiders kunnen nog tot 2033 van het voordeling grensarbeiderstatuut blijven genieten indien voormelde voorwaarden vervuld zijn.

(1) Circulaire nr. AFZ/2008-0408 (AFZ 17/2009) dd. 17/12/2009.

I.s.m. HDP-AristA