Wat omvat de job van een cliniclown precies?

Geert Pardon alias clown Dodo

Leeftijd: 49
Woonplaats: Sint-Pieters-Rode
Functie: artistiek coördinator
Organisatie: Cliniclowns België vzw
Opleiding: goudsmid en clownerie
In dienst sinds: 2001, coördinator sinds 2012

Foto: © Jacques Peustjens

Humor werkt helend. Daarom gaan de Belgische cliniclowns al bijna twintig jaar iedere dag op bezoek bij zieke kinderen en jongeren in hospitalen. Weinig mensen staan er echter bij stil dat cliniclown zijn ook een heus beroep is. Aristiek coördinator Geert Pardon – ofte: clown Dodo – geeft tekst en uitleg.

Hoe ben je zelf bij Cliniclowns terechtgekomen?

Geert Pardon: “Ik heb vijftien jaar als goudsmid gewerkt, maar omdat ik altijd graag theater heb gedaan ben ik op een bepaald moment een cursus clownerie gaan volgen. Dat sprak mij zodanig aan dat ik daarin ben verdergegaan en nog meer workshops en masterclasses heb gevolgd, ook in het buitenland. Op een bepaald moment ben ik dan in een semiprofessioneel circuit terecht gekomen. Ik deed veel straattheater en stond nog maar met één been in mijn job als goudsmid. Even later kwam ik dan iemand tegen die voor Cliniclowns België werkte en daarna heb ik auditie gedaan om zelf cliniclown te worden. Na verloop van tijd werd ik de assistent van de toenmalige artistieke coördinator en anderhalf jaar geleden ben ik dan gevraagd om zijn plaats in te nemen.”

We weten dat een cliniclown zieke kinderen opvrolijkt, maar waaruit bestaat zijn takenpakket precies?

“We hechten veel belang aan het artistieke aspect van de job. Een cliniclown moet kunnen improviseren en inspelen op de noden van de kinderen. Het is niet zo dat wij een vast nummertje opvoeren. Cliniclowns bezoeken de kinderen in hun kamer en spelen zowel voor peuters als voor jongeren tot achttien jaar. Het is logisch dat ze zich daarbij aanpassen aan de leeftijd van wie ze voor zich krijgen.”

“Samen met het verplegend personeel kijken we echt wat een kind nodig heeft en wat het aankan. We houden zowel rekening met hun interesses als met hun medische toestand. Kinderen die ernstig ziek zijn en een behandeling van meerdere maanden ondergaan volgen wij op de voet.”

Hoe is jullie werk precies georganiseerd?

“We hebben een team van zo’n twintig clowns en zijn actief in een kleine dertig ziekenhuizen, zowel in Vlaanderen als Wallonië. De clowns werken meestal in duo en zijn toegewezen aan een of meer ziekenhuizen. Ze bezoeken dan op vaste dagen de afdelingen waar de kinderen liggen. Ikzelf, als coördinator, zorg onder meer voor de coaching en de selectie van de clowns.”

Welke vaardigheden moet een goede cliniclown hebben?

“Wij verwachten dat onze clowns een artistieke opleiding gevolgd hebben of toch zeker verschillende jaren relevante ervaring kunnen voorleggen. Ze moeten de technieken van de clownerie kennen en vlot kunnen improviseren. Daar komt een breed scala aan vaardigheden bij kijken: muziekkennis of circustechnieken zijn zeker pluspunten.”

“Naast het artistieke is ook het sociale aspect heel belangrijk: je moet goed met mensen kunnen omgaan en aanvoelen wat passend is in een bepaalde situatie. Ten slotte heb je als cliniclown ook enige maturiteit nodig, omdat je met zwaar zieke kinderen moet kunnen omgaan.”

Waar kan je het meest voldoening uithalen?

“Uit het feit dat ons werk echt bijdraagt aan de genezing van kinderen. ‘Lachen maakt gezond’ is een van onze slagzinnen. Ook op de ouders hebben we een positieve invloed. Vaak hebben ze schrik voor een bepaalde behandeling, maar doordat wij er zijn kunnen ze dat eventjes uit hun hoofd zetten. We verlichten zowel de lichamelijke pijn als de psychologische.”

Is het emotioneel moeilijk om in een ziekenhuisomgeving te werken?

“Onze clowns zien de kinderen op regelmatige basis en dan valt het wel eens voor dat ze plots geconfronteerd worden met een overlijden of een andere zware klap bij iemand die ze goed kennen. Dat komt hard aan. Als cliniclown leef je mee met de hele familie, sowieso ben je emotioneel betrokken.”

Zijn er daarnaast nog minpunten aan de job?

“Doordat het emotioneel zo belastend is en omdat je voortdurend moet improviseren, zijn wij van mening dat je dit beroep maximaal halftijds kan uitoefenen. Je moet er dus voor zorgen dat je daarnaast nog voldoende andere activiteiten hebt. Ook bij onze buitenlandse zusterorganisaties is dat de regel.”

Hoe kan iemand cliniclown worden?

“Er is een vrij strenge sollicitatieprocedure. Als wij een vacature hebben, zoals nu trouwens het geval is, dan vragen wij mensen om een brief te sturen en op basis daarvan nodigen we hen al dan niet uit voor een eerste auditie met clownsoefeningen. Vervolgens is er een gesprek en als dat goed verloopt, kan de kandidaat een dagje een van onze clownsduo’s volgen in een ziekenhuis om voeling te krijgen met het werk en de werkomgeving. Gaat ook dat goed, dan kunnen ze daarna zelf een duo vormen met een ervaren clown, waarna ze weer beoordeeld worden. Is dat achter de rug, dan kunnen we hen een proefcontract aanbieden en worden ze met een vaste partner in een vast ziekenhuis ingezet.”

Wat trekt mensen zoal aan in deze job?

“Vooral een combinatie van liefde voor de clownerie en een hart voor kinderen. Op sollicitaties horen we altijd dat dat ons tot een gegeerde werkgever maakt. Er zijn heel veel mensen die zich voor dit werk geroepen voelen, maar helaas zijn er maar weinigen uitverkoren.”