Waarom zijn bedrijven zo gul voor Haïti?

Vrijdag was het een maand geleden dat Haïti getroffen werd door een zware aardbeving. De actie Haïti Lavi 1212 bracht ondertussen al 19.190.000 euro op. Daarin zit heel wat geld van Belgische bedrijven. Storten ondernemingen puur uit liefdadigheid of is er meer aan de hand?

Banken reageerden snelst

Verschillende internationale bedrijven hebben al miljoenen dollars geschonken aan de slachtoffers van de aardbeving in Haïti. Van alle sectoren hebben de banken het snelst gereageerd. Om de getroffen bevolking van deze ramp onmiddellijk te helpen, heeft ING België beslist om het geld dat medewerkers storten voor de slachtoffers van de aardbeving te verdubbelen. “Elke euro die een medewerker stort, verdubbelt ING België en de Groep”, legt Ilse De Muyer uit, woordvoerder van de bank.

Hetzelfde gebeurt bij GDF Suez. Daar krijgen werknemers een fiscaal attest in ruil voor hun schenking. “Het idee is spontaan ontstaan bij onze medewerkers”, verklaart de woordvoerder van de groep. “We wilden het initiatief van ons personeel zo ondersteunen en de wederopbouw financieren met de medewerking van gereputeerde, ervaren ngo’s.”

Onder de noemer maatschappelijk verantwoord ondernemen hebben veel bedrijven initiatieven op touw gezet of zich ingezet om problemen van onze maatschappij aan te pakken. Deze sociale strategie wordt vaak opgenomen in de bedrijfsmissie en -cultuur. Sommige bedrijven kiezen er eerder voor om ergens in te investeren – een uitbreiding van het klassieke concept van maatschappelijk verantwoord ondernemen – door giften te schenken aan organisaties die zich toeleggen op sociale, humanitaire of culturele projecten.

Fiscaal aftrekbare giften?

Deze materiële en financiële hulp gebeurt zonder tegenprestatie: zo’n vrije gift zonder wederdienst wordt mecenaat genoemd. Het is net die belangeloze dimensie die het mecenaat van sponsoring onderscheidt. Fiscaal gezien levert sponsoring een directe return op de bedrijfsresultaten. Sponsoringuitgaven worden dus beschouwd als aftrekbare beroepsonkosten.

Terwijl in de meeste landen de fiscale aftrekbaarheid van giften voor bedrijven van ondernemingen vastgelegd is (in Frankrijk geeft mecenaat recht op 60 % fiscale aftrekbaarheid voor een maximaal bedrag van 5% van het zakencijfer), is het mecenaat in België overgeleverd aan de willekeur van de fiscus.

Sympathie van de publieke opinie

Waarom geven bedrijven aalmoezen? Bedrijven willen alle belanghebbende partijen ervan overtuigen dat hun initiatieven gegrond zijn. Om van een belastingvermindering te kunnen profiteren, als die er al is, moeten ze aan de fiscus kunnen bewijzen dat hun acties bijdragen tot het algemeen belang. Om alle werknemers erbij te betrekken, bedenken ze initiatieven die op professioneel of persoonlijk vlak bevredigend zijn. En om de sympathie van de publieke opinie te winnen, likken ze de wonden van deze tijd: vandaar de opmars van het ecologisch, sociaal en humanitair mecenaat. Het imago van firma’s in hun relatie met de klant kan er alleen maar wel bij varen. Voor investeerders is het interessant om weten dat een mecenaat bijdraagt tot het financiële welzijn, het imago en ethische karakter van een bedrijf. Het mecenaat was vroeger eerder een teken van rijkdom via prestigieuze projecten, maar vandaag is het dus ook een blijk van maatschappelijke verantwoordelijkheid. En zo gaan bedrijven die vaak ten prooi vallen aan organisaties als Greenpeace, Amnesty International of Oxfam, in de tegenaanval.

Toekomstige medewerkers aantrekken

Maar bedrijven gebruiken het mecenaat ook om de keuze van de consument of nieuwe werknemers te beïnvloeden. Uit een studie van de Britse denktank World Foundation blijkt dat bedrijven die aan mecenaat doen, meer sollicitanten aantrekken. “Het is een element waarmee we ons onderscheiden bij de rekrutering van generatie Y, die heel veel belang hecht aan ethische vraagstukken. We praten er dus vaak over op de universiteitscampussen”, bevestigt GDF Suez.

Tekst: Rafal Naczyk