Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Waarom is de overheid steeds zuiniger met vaste benoemingen?

De overheid lijkt steeds minder op de stabiele werkgever van weleer. Jaar na jaar neemt het aantal vast benoemde ambtenaren af en het aantal contractuele personeelsleden toe, vooral op lokaal en federaal niveau. Hoe komt dit?

De feiten

De evolutie laat zich het sterkst voelen op lokaal niveau. Het aantal contractuelen bij gemeenten en provincies steeg van 50% in 1995 naar 58% in 2007. Ook op federaal niveau groeit het aantal contractuele werknemers, maar minder sterk.Bij de federale overheidsdiensten bedroeg het aantal contractuelen op 1 januari 2010 precies 20.915 op een totaal van 83.778 ofwel net geen 25%. Uit cijfers van het toenmalige Ministerie van Ambtenarenzaken blijkt dat dat percentage in 1991 nog maar 18% was. Alleen bij de Vlaamse overheid zit het aantal  vastbenoemde ambtenaren de jongste jaren wel in licht stijgende lijn.

Aantal statutairen en contractuelen bij de overheid

asset/29557

Bron: RSZPPO, kabinet van Vlaams minister van Bestuurszaken Geert Bourgeois, Ministerie van Ambtenarenzaken en Overheidsbedrijven

Contractuelen zijn goedkoper

“Statutaire tewerkstelling is in theorie de regel bij de overheid, maar in praktijk ziet het er vaak anders uit”, zegt Ria Janvier, hoogleraar aan de Universiteit Antwerpen. “Vooral op lokaal niveau worden meer contractuelen aangeworven, in de eerste plaats om financiële redenen. Het is goedkoper om contractueel personeel aan te werven. Dat heeft te maken met de financiering van de pensioenen. De huidige pensioenen worden betaald door de weddes van de statutairen die nu tewerkgesteld zijn. Een andere reden is dat het ambtenarenstatuut heel onflexibel is en de lokale besturen weinig manoeuvreerruimte laat. Bij contractuele tewerkstelling ligt dat anders.”

"De voorwaarden waaronder contractueel personeel kan aangeworven worden zijn dan wel in de wet vastgelegd, ze geven veel ruimte tot interpretatie", zegt Janvier. “De voorwaarden voor het aanwerven van contractuelen zijn vervanging van afwezige statutairen, tijdelijke en uitzonderlijke personeelsbehoeften en bijkomende of specifieke opdrachten. Op Vlaams en federaal niveau voegt men daar aan toe dat contractuele tewerkstelling toegestaan is zodra er concurrentie is met de privésector.”

Pensioen statutairen ligt 700 euro bruto per maand hoger

Tussen statutairen en contractuele personeelsleden zijn enkele belangrijke verschillen, vooral op vlak van pensioen en loopbaanmogelijkheden. “Het ambtenarenpensioen blijft aanzienlijk aantrekkelijker: een studie wijst uit dat het verschil gemiddeld 700 euro bruto per maand bedraagt. De overheid wil werk maken van een aanvullende pensioenregeling voor contractuele personeelsleden, maar dat is nog niet voor morgen."

"Ook de loopbaanmogelijkheden lopen sterk uiteen. Op Vlaams en federaal niveau kunnen contractuelen niet doorstromen naar hogere salarisschalen. Bij de lokale overheden, waar het aantal contractuelen veel groter is, wel. Er zijn ook verschillen in sociale bescherming: het ouderschapsverlof wordt bij ambtenaren onbegrensd doorbetaald aan 100%, terwijl contractueel personeel voor een deel aangewezen is op een vervangingsinkomen van de ziekteverzekering.”

Tekst: Dominique Soenens