Privé heeft voetje voor bij topfuncties

Betaalt de overheid beter dan de privé? Ja, zeker bij de start van uw carrière. Dan moet een toekomstige topper wel goed gek zijn om in een privébedrijf te beginnen? Of toch niet?

Overheid betaalt beter

Voka wierp begin deze week een steen in de kikkerpoel met zijn nieuwe studie. De werkgeversorganisatie liet het bureau Hudson het volledige vergoedingspakket van de werknemers in de privésector vergelijken met dat van de statutaire ambtenaren. Blijkt dat de overheid de betere betaler is. Bij bedienden en kaderleden ligt het startsalaris van de overheid een flink stuk hoger. Enkel dankzij de extralegale voordelen komt de vergoeding in de privé op het niveau van de overheid.

Heel merkwaardig dat de salarissen van de privémanagers bijna heel hun loopbaan ongeveer 10 procent onder dat van hun collega’s in overheidsdienst blijven. Ook hier maken de extralegale voordelen het verschil in het voordeel van de managers in de privé (+8%). Maar slaat de balans niet terug in het voordeel van de publieke managers als we het betere evenwicht werk/privé en het maatschappelijk engagement er bijrekenen? Moet u vandaag best gek zijn om als topper voor de privésector te kiezen?

Als we de cijfers per sector in hun geheel vergelijken, lijkt de stelling van Voka dat ‘de overheid beter betaalt’ wat overtrokken, zeker als we ook het loon van de contractuelen bekijken. Volgens de Salarisenquête van K.U.Leuven en Vacature ligt het gemiddelde salaris bij de regionale overheden 2,4% lager dan het gemiddelde Belgische maandloon (3.004 euro). Het gemiddelde van de federale overheid ligt 4,6% lager en van de gemeenten 6,3% lager.

Hoog op de pyramide

We zochten naar de achterkant van dit verhaal. Enerzijds is de taak van overheidsmanager lang niet zo aantrekkelijk als de studie doet uitschijnen. Anderzijds is het salaris slechts een element in de discussie. Velen voelen zich ook geroepen om ‘manager’ te worden, zowel in de privé als in de overheid. Maar lang niet iedereen is uitverkoren

"Managers zitten op de hoogste treden van de pyramide. Iedereen wil daar zijn. Daarom ontvangen we altijd veel meer kandidaturen voor managementfuncties dan nodig voor een goede selectie”, lacht Wim Vandepaer, vennoot en consulent bij het selectiebureau Signum. “We hebben het veel moeilijker met sollicitanten voor professionele of sales-functies. Je mag het niet zo zwart/wit stellen. Het salaris is slechts één element in de beslissing waar te gaan werken. Zo raad ik jongeren af om een overheidsjob aan te nemen indien ze houden van snel beslissingen nemen."

Ook Alix de Brouwer, directeur rekrutering bij Acerta Consult, is niet verontrust door deze salariscijfers: “Het salaris is slechts één van de vele redenen waarom iemand voor een bepaalde job kiest. Uit onze nieuwe enquête bij 2.500 jongeren blijkt dat de groep die voor de overheid kiest, heel andere motieven heeft dan de groep die naar de privé gaat. Wie voor de privébedrijven kiest, opteert vooral voor persoonlijke ontwikkeling en de taakinhoud. De publieke functies trekken een andere groep jongeren aan die stabiliteit wenst, een goede werksfeer en meer evenwicht tussen werk en thuis.”

Overheidsmanager: zware job

Vergeet niet dat overheidsmanagers moeten aarden binnen een context die door een politieke wind snel kan veranderen. Zij kunnen de organisatie ook niet naar hun hand zetten, wat ze in de privé doorgaans gemakkelijker kunnen. Onderschat de taak van de overheidsmanagers dus niet. “De management- en topfuncties bij de Vlaamse overheid zijn zeer complex. Vaak geven ze  leiding aan grote groepen mensen”, aldus Silke Verheyen, stafmedewerker van Jobpunt Vlaanderen. “Topambtenaren dragen een grote verantwoordelijkheid en hebben een publieke rol. Voor hen kloppen de oude clichés niet meer. Ze moeten flexibel zijn en werken lange dagen. Het is dan ook evident dat daar een stevige vergoeding tegenover staat. Voor de echte topfuncties zijn we minder concurrentieel met de private markt. Omdat de verloning niet in verhouding staat tot de zwaarte van de functie, duiken er geregeld weinig kandidaten op voor dergelijke topfuncties. We moeten het vooral hebben van maatschappelijk engagement. Maar uiteindelijk slagen we er altijd in de vacature in te vullen.”

Jobpunt Vlaanderen rekruteert zowel voor de Vlaamse overheid als voor de lokale besturen. “Ook voor de Vlaamse administratie is het niet altijd evident om vele kandidaten aan te trekken. Vooral bij de topfuncties heeft de privé meestal wel een voetje voor”, vult communicatieverantwoordelijke Elke Van Leerberghe aan.

De Voka-studie houdt ook geen rekening met de lagere salarissen in de gemeenten en de lokale besturen. Daarom blijft de klacht geldig die de Antwerpse schepen voor personeel, Marc Van Peel, enkele maanden geleden in Vacature formuleerde. Ook hij liet door rekruteringsspecialist Hudson de Antwerpse lonen vergelijken met de markt: “Onze topfuncties verdienen slechts 40 tot 70 procent van gelijkwaardige functies elders. Zo ligt het loon van onze stadssecretaris (jaarsalaris 125.307 euro) die juridisch verantwoordelijk is voor duizend man, 40 procent onder het gemiddelde van de privésector. Voor onze financieel beheerder (jaarsalaris 118.190 euro) is dat 72 procent.” Daarom heeft Stad Antwerpen het moeilijk om haar topposities vlot in te vullen. Marc Van Peel: “We moeten onze mensen inschalen in de barema’s die Vlaanderen ons oplegt. Maar kan je het personeelsbeleid van 8.000 werknemers in eenzelfde korset wringen als dat van de andere 308 Vlaamse gemeenten? We hebben het probleem aangekaart bij minister Bourgeois. We wachten nog op een antwoord."

Draaischijf van bouwprojecten

“Toch zijn bij een sollicitatie vele kandidaten blij verrast over het salaris dat aan een publieke functie verbonden is”, stelt Silke Verheyen van Jobpunt Vlaanderen vast. “Vooral de startsalarissen van schoolverlaters liggen hoger. Maar dat voordeel weegt niet door bij knelpuntfuncties als informatici en ingenieurs. Bij de overheid krijgen ze een aantrekkelijk loon, maar veel minder extralegale voordelen zoals een bedrijfswagen en een gsm. En jongeren van vandaag hechten veel belang aan deze voordelen.”

Generation Y hecht ook veel belang aan een uitdagende job”, aldus communicatieverantwoordelijke Elke Van Leerberghe. “En dat kan de overheid zeker bieden. Een ingenieur, bijvoorbeeld, kan de draaischijf worden van grote bouwprojecten als bruggen of sluizen. We zoeken ook kandidaten die zich willen engageren in een openbare functie. Daarom leggen we vooral de nadruk op het feit dat de overheid boeiende jobs heeft, die het leven van de Vlamingen verbeteren.”

Elke Van Leerberghe ten slotte doet een oproep opdat de ministeries en de publieke instellingen hun salarissysteem zouden herdenken: “Bij de overheid ligt alles vast. Ambtenaren zien met de jaren hun loon automatisch aangroeien. Zou het niet beter zijn om dat loon meer te verbinden aan de geleverde prestaties? Waarom bijvoorbeeld het startsalaris niet iets lager leggen en het optrekken naargelang de ambtenaar in zijn job groeit? Dat zal hen ook beter motiveren.”

Salaris van overheidsmanager ligt hoger

Het salaris van de managers in de publieke sector ligt ruim 20 procent hoger, vergeleken met hun collega’s uit de privé, volgens een nieuwe benchmarkstudie van Voka. Wie rond zijn dertigste ‘manager’ mag laten drukken op zijn naamkaartje verdient 4.973 euro bruto per maand in de privé en 6.388 euro bij de overheid (salaris plus premies). Dat verschil wordt kleiner met de leeftijd. Dankzij de extralegale voordelen trekken de privébedrijven het laken naar zich toe.

(bron: Voka, Benchmark Privaat – Publiek, 2011)

Loonverschil bij kaderleden tussen privé en overheid

(brutosalaris per maand, in euro)


(bron: Voka, Benchmark Privaat – Publiek, 2011)