Loodsen: wat doen ze en hoeveel verdienen ze?

De loodsen staken. Dat wil zeggen dat schepen maar moeizaam binnendruppelen in de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge, nu deze beroepsgroep ‘langzaamaanacties’ houdt. Maar wat houdt hun job precies in?

We vroegen het aan Sven Deridder, voorzitter van de Beroepsvereniging voor Loodsen. “Een loods beschikt over kennis van de lokale wateren en assisteert de kapitein om de navigatie van en naar de haven veilig te laten verlopen. In Antwerpen neemt hij de facto de navigatie over van de kapitein, hij zorgt ervoor dat het schip tussen de zandbanken door veilig op zijn ligplaats geraakt.” Zo’n loods aan boord hijsen is overigens niet vrijblijvend, wereldwijd is elk schip dat zich aanbiedt om een haven binnen te varen verplicht er één aan boord te nemen.

Aantal werknemers

Erg veel werknemers die deze job uitoefenen zijn er niet in ons land, in totaal slechts een goede driehonderd. De meerderheid werkt in Antwerpen en op zee, met respectievelijk honderdvijftig en honderd loodsen. In de andere havens werken er veel minder. In Gent-Terneuzen zijn er een twintigtal, in Zeebrugge rond de veertig.

De toelatingsvoorwaarden voor de functie zijn niet min. Er zijn hogere studies op de zeevaartschool vereist, meer bepaald een master (vroeger licentiaat) in de nautische wetenschappen. En dan zijn er nog ervaringsvereisten. “Loods word je pas na een carrière op zee als kapitein ter lange omvaart,” legt Deridder uit, “na minstens twaalf jaar maritieme ervaring op grote zeeschepen. Er is dus ervaring én academische kennis vereist voor deze job.”

Een typische werkdag

De werkdag van een loods is meestal één groot vraagteken, volgens Deridder. “Een loods werkt soms 24 uur aan één stuk door, en soms een hele dag bijna niet. Wij hangen altijd ‘aan de kapstok’: we weten nooit wanneer of hoe lang we zullen moeten werken, ’s nachts of overdag … Wij hebben geen vaste uren maar we worden ingezet volgens de noodwendigheden van de dienst. Dat maakt het ook zo moeilijk. Hoe ouder je wordt, hoe moeilijker je die wisselende uren kan verwerken.”

Loodsen zijn in dienst bij de Vlaamse Overheid, en worden dus ook betaald volgens vaste barema’s. “Wij zitten in de hogere barema’s,” licht Deridder toe, “Niveau A1 ambtenaar, dus universitair geschoold. Dat gaat dan rond de 3.000 euro bruto per maand.”

Wellicht ligt het werkelijke loon van de loodsen wel hoger dan dat, onder andere door premies voor nacht- en weekendwerk. Bovendien krijgen loodsen flink wat vakantiedagen.