Welke werknemers zijn beschermd tegen ontslag? In welke gevallen?

"Ik hoorde dat als je zwanger bent je niet ontslagen kan worden. Klopt dat? Wie is er nog beschermd tegen ontslag?"
Het antwoord van Kathy Dillies, SD Worx

In onze wetgeving zijn heel wat werknemers beschermd tegen ontslag. De verschillende soorten van ontslagbescherming houden evenwel geen ontslagverbod in.

De bescherming kan bestaan uit:

  • een beperking van de redenen waarom ontslag mag gegeven worden
  • en/of een specifieke procedure die moet nageleefd worden bij ontslag

De werkgever die de ontslagbescherming niet respecteert, zal als sanctie een bijkomende beschermingsvergoeding moeten betalen, bovenop de eventuele verbrekingsvergoeding.

Er zijn meer dan twintig situaties die aanleiding geven tot een ontslagbescherming.

De meest voorkomende gevallen zijn:

  • ontslagbescherming van een zwangere werkneemster. Het ontslag is enkel mogelijk om redenen die geen verband houden met de lichamelijke toestand van de werkneemster als gevolg van de zwangerschap of bevalling. De beschermingsperiode loopt vanaf het ogenblik dat de werkgever kennis heeft van de zwangerschap tot 1 maand na het bevallingsverlof.

    Sanctie: beschermingsvergoeding gelijk aan 6 maanden loon.

  • Ontslagbescherming wegens opname ouderschapsverlof of tijdskrediet. Het ontslag is mogelijk om redenen die geen verband houden met de uitoefening van het recht. De beschermingsperiode loopt vanaf de datum van de schriftelijke kennisgeving tot 3 maanden na afloop van het verlof/tijdskrediet.

    Sanctie: beschermingsvergoeding gelijk aan 6 maanden loon.

  • Ontslagbescherming wegens opname educatief verlof. Het ontslag is mogelijk om redenen die geen verband houden met het educatief verlof. De beschermingsperiode start vanaf de aanvraag voor educatief verlof tot de laatste dag van de opleiding.

    Sanctie: beschermingsvergoeding gelijk aan 3 maanden loon.

  • Ontslagbescherming van de (kandidaat)personeelsafgevaardigde. Het ontslag is enkel mogelijk om een dringende reden vooraf aangenomen door de arbeidsrechtbank of om economische/technische redenen vooraf erkend door het paritair comité. De beschermingsperiode start de 30ste dag vóór de aanplakking van het bericht dat de verkiezingsdatum vaststelt en eindigt bij de aanstelling van de afgevaardigden bij de volgende verkiezingen. Voor niet-verkozen kandidaten kan een kortere periode gelden. 

    Sanctie: beschermingsvergoeding verschilt naargelang de werknemer zijn reïntegratie heeft gevraagd en is afhankelijk van zijn anciënniteit. Ze kan maximaal oplopen tot 8 jaar loon.