Is ontslag mogelijk omwille van een racistische uitspraak?

De antisemitische uitspraken van modeontwerper John Galliano brachten heel wat commotie met zich mee. Zijn uitspraken, vastgelegd op film, werden absoluut niet getolereerd. Christian Dior zette hem dan ook aan de deur. Kan je eigenlijk wel ontslagen worden omwille van een racistische uitspraak?

Algemene wetgeving

In België wordt racisme over de gehele lijn niet getolereerd. Dit wordt beschreven in de antidiscriminatiewet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie. Op en rond de werkvloer mag zowel de werkgever als de werknemer niet handelen uit racisme. Wordt deze fout wel gemaakt, worden de feiten van de overtreding nagekeken en indien nodig bestraft. Racisme kan dus een oorzaak zijn van ontslag.

Wie beslist over het ontslag?

“In het Belgische ontslagrecht is het steeds de werkgever die beslist in welke mate binnen zijn bedrijf een bepaalde uitspraak al dan niet tolereerbaar is. Mits uitzonderingen zoals een zwangere werkneemster of een vakbondsafgevaardigde, heeft de werkgever de volle bevoegdheid voor het ontslag van een werknemer”, aldus Geert Vermeir, senior juridisch adviseur van SD Worx.

"Een werkgever kan dus te allen tijde beslissen om een werknemer te ontslaan. Heeft de werknemer een zware fout begaan, dan spreken we van ontslag om dringende redenen en wordt er geen vergoeding voor de werknemer voorzien. Dit komt onder andere voor in het geval van een racistische uitspraak die absoluut niet getolereerd wordt door de werkgever. Anderzijds spreken we van een ontslag met vergoeding en is de werkgever verplicht deze te betalen."

"Indien een belangrijk of bekend persoon binnen het bedrijf zich racistisch uitlaat, straalt dit af op het imago van het bedrijf. Het is mogelijk dat het ontslag hier sneller volgt dan bij een doorsnee werknemer."

Op een publieke plaats

Kan een werknemer ontslagen worden door racistische uitspraken op een publieke plaats?
Indien men zich racistisch uitlaat in het openbaar wordt dit uiteraard niet geaccepteerd (antidiscriminatiewet). Ondanks dat dit niet rechtstreeks op de werkvloer gebeurt, kan hieruit toch het ontslag van een werknemer volgen. Stel dat een werknemer zijn racistische uitspraken op het internet plaatst, is dit gemakkelijk verifieerbaar en kan dus ook worden opgegeven als reden voor eventueel ontslag.

“Een racistische uitspraak hoeft niet vastgelegd te worden op film of op papier, maar het is uiteraard wel handiger als er bewijs is of getuigen zijn. Toch blijft het steeds de werkgever die beslist”, vertelt Geert Vermeir.

Indien het racisme geuit wordt op een openbare plaats, ligt de beoordeling moeilijker indien er geen bewijzen zijn. In geval van bewijs, zoals een opgenomen film, is het voor de werkgever gemakkelijker om zijn beslissing te nemen. In een arbeidsrelatie moet men kunnen samenwerken en het is dus aan de werkgever om te beslissen of deze samenwerking nog mogelijk is.