Hoeveel kan een gouden handdruk bedragen?

Jean-Claude Tintin, de afscheidnemende CEO van het overheidsbedrijf Belgocontrol, vraagt een gouden handdruk van 700.000 euro. Maar wat is dat nu precies, zo’n gouden handdruk? En tot hoeveel kan hij oplopen in België?

Een gouden handdruk is een vergoeding die wordt aangeboden aan CEO’s of gedelegeerd bestuurders bij hun ontslag. Ze vormen een probleem dat niet van gisteren dateert. Sommigen noemen de polemiek populistisch, maar hoe dan ook is het moeilijk om je niet te verbazen over de vaak astronomische bedragen die bepaalde bestuurders kunnen opstrijken, ondanks de slechte financiële resultaten die ze gehaald hebben.

2008: begrenzing van de gouden handdrukken in België

De wet van 3 juli 1978 regelt de ontslagvergoeding: als het loon van de bestuurder in kwestie het bedrag van 56.187 euro per jaar overschreidt, kan er een belangrijke ontslagvergoeding in het contract worden vastgelegd.

Na het Fortis-schandaal in november 2008 wordt een gouden handdruk beperkt tot 12 maanden loon, al kan hij toch oplopen tot 18 maanden loon voor bestuurders met 25 jaar anciënniteit. In de nasleep van de affaire verplichtte Yves Leterme ook managers van beursgenoteerde bedrijven om hun loon bekend te maken, om zo meer transparantie te creëren.

Dit wetsontwerp wijzigde dus de code voor bedrijven in verband met de ontslagvergoeding voor “uitvoerende bestuurders, leden van de uitvoerende commissies en personen die belast zijn met de dagelijkse leiding van beursgenoteerde bedrijven.” Deze beperking liet hen evenwel nog altijd toe om aan het einde van hun contract 2 tot 3 miljoen schadevergoeding te ontvangen.

Waarvoor dient een gouden handdruk?

Net zoals hoge vergoedingen worden gouden handdrukken gebruikt om managers van een hoog niveau aan te trekken, zodat zijzelf voorwerkgelegenheid en economische activiteit kunnen zorgen. Er wordt vaak geopperd dat als een land deze excessieve vergoedingen inperkt, de goede managers simpelweg elders heen zullen trekken.

De doelstelling is ook om de manager totale bewegingsvrijheid te geven. Een bedrijf leiding betekent namelijk vaak ook risico’s nemen (herstructureringen, grote plannen …) en een manager met visie die dit soort projecten durft te ondernemen riskeert dus om ontslagen te worden als hij daarin niet slaagt. Om de dynamiek van een bedrijf te garanderen is het net noodzakelijk dat het risico’s durft nemen. Een gouden handdruk betekent dan ook een zekere garantie voor de bestuurder.

Uiteraard kan er over deze argumenten gediscussieerd worden en dat is ook precies wat onze regering momenteel doet.

De grootste gouden handdrukken

In België was de laatste gouden handdruk die een polemiek deed ontstaan die van Dexia-CEO Pierre Mariani. Het contract van Mariani bepaalde dat hij recht had op een vertrekpremie als zijn mandaat voor het aflopen van de termijn verbroken zou worden. Deze premie bedroeg 1 miljoen euro (zijn jaarsalaris) plus 200.000 euro (zijn jaarlijkse bonus).

In totaal 1,2 miljoen euro dus, wat niet slecht is voor de bestuurder van een bank met zulke belabberde resultaten. In 2011 liet Dexia namelijk een verlies optekenen van 11,6 miljard euro. Toen Mariana geconfronteerd werd met de categorieke weigering van Elio Di Rupo om hem die som toe te kennen, aanvaardde hij bij zijn vertrek uiteindelijk 600.000 euro (6 maanden vooropzeg).

Maar dat is nog niets in vergelijking met de Verenigde Staten. In 2010 stelde l’Echo een lijst op met de grootste gouden handdrukken die ooit werden toegekend:

 

CEO

Bedrijf

Gouden handdruk

1.

Michael Eisner

Walt Disney Company

Hij heeft het bedrijf tussen 1984 en 2005 met succes geleid. Na 21 jaar goede en trouwe dienst is hij vertrokken met 773 miljoen euro loon, bonus en stock opties.

2.

William McGuire

United Health Group

Nadat hij dit bedrijf van medische verzekeringen geleid had van 1991 tot 2006 heeft McGuire als afscheidscadeau voor 1,2 miljard euro stock opties gekregen. Uiteindelijk heeft hij daar een deel van terugbetaald, maar hij hield wel nog zo’n 619 miljoen euro over.

3.

Lee Raymond

Exxon Mobile Corp

Nadat hij Exxon had laten fuseren met Mobile Oil, verliet Raymond in 2006 de groep en kon hij 271 miljoen euro op zak steken.

4.

Henry A. McKinnell

Pfizer

Zijn wanbeleid heeft de aandeelhouders van Pfizer 140 miljard dollar gekost. Dat heeft hem niet belet om 165 miljoen euro te incasseren toen hij het bedrijf verliet.

5.

Robert Nardelli

The Home Depot

Nardelli werd ontslagen in 2007 wegens slecht beheer van deze keten van doe-het-zelf-winkels. Niettemin heeft hij een ontslagvergoeding van 162 miljoen euro ontvangen.