Baas controleert werknemer via gps: mag dat wel?

Je dacht dat een gps een onschuldig gadget is? Fout gedacht. In Nederland is een werknemer op staande voet ontslagen nadat hij meermaals rapporten gemaakt had die niet strookten met de gegevens van de gps in zijn bedrijfswagen. Toen hij beroep aantekende tegen zijn ontslag, gaf de rechter hem ongelijk. Kan dat ook bij ons?

Op staande voet ontslagen

De werknemer uit Nederland had het kunnen en misschien ook wel moeten weten: wanneer zijn werkgever hem een bedrijfsauto ter beschikking stelde, was die uitgerust met een gps-systeem dat vastlegt wanneer er gereden of stilgestaan wordt en waar de auto zich precies bevindt op welk moment. Toen de werkgever op een bepaald moment de werkzaamheden van de werknemer onder de loep nam, merkte hij dat er verschillen waren tussen de gps-gegevens en de rapporten die de werknemers indiende. De werkgever riep hem op het matje, maar keek het hele verhaal aanvankelijk door de vingers. Een maand later bleken er alweer verschillen te zijn tussen de rapporten van de werknemer en de gps-gegevens. De werkgever vroeg opnieuw om uitleg, maar deze keer hield de werknemer de lippen stijf op elkaar. De werkgever ontsloeg hem op staande voet.

Gps als prikklok

De werknemer stapte daarop naar de rechtbank, met het argument dat de werkgever op onrechtmatige manier aan gegevens kwam, door het gps-systeem te gebruiken voor een ander doel dan waarvoor het bedoeld is. Schending van zijn privacy, vond hij. De rechter in Nederland volgde die redenering volgens een bericht in het Financieele Dagblad niet: de werknemer wist dat de auto voorzien was van een gps-systeem en wist ook welke gegevens het systeem registreerde. Er was dus geen sprake van heimelijk toezicht. De rechter argumenteerde daarbij dat het gaat om registratie van waar de werknemer zich op een bepaalde tijdstip bevindt. Het gps-systeem dient daarmee als prikklok, een algemeen aanvaard controlesysteem. Daarbij komt dat de gegevens betrekking hebben op het gebruik van een auto die aan de werkgever toebehoort. Bovendien stelde de rechter vast dat er inderdaad een verschil was tussen de gps-gegevens en de rapporten, en dat de werknemer daar geen afdoende verklaring kon voor geven. Hij nam het dus ook al niet te nauw met de waarheid.

Ook in België

“Er is bij ons een gelijkaardige uitspraak van de arbeidsrechtbank van Brussel, die dateert van 2004”, vertelt Geert Vermeir, senior juridisch adviseur bij SD Worx. “Een taxichauffeur die in zijn vrije tijd met de auto van het bedrijf de snelheidsbeperkingen aan zijn laars lapte, werd door zijn werkgever op staande voet ontslagen. Dat ontslag werd bevestigd door zowel de arbeidsrechtbank als het arbeidshof. Die uitspraak is in verschillende opzichten te vergelijken met die in Nederland, al kan je de rechtspraak in de twee landen niet zomaar vergelijken. Je moet sowieso altijd geval per geval bekijken. Bij controle door de werkgever zijn er bij ons 3 belangrijke principes: de werknemer moet op de hoogte zijn, de controle moet een reden hebben en moet in verhouding staan met het recht op privacy van de werknemer. Om die laatste reden heeft de wetgever het bij ons moeilijk met permanente controle. Om na te gaan of een werknemer bijvoorbeeld fraudeert of in de fout gaat, is meestal maar een tijdelijke controle toegestaan. Dat neemt niet weg dat een geval zoals dat in Nederland bij ons zeker kan.”

Tekst: Dominique Soenens