Hoe lang duurt de wachttijd?

Als je na je studies niet onmiddellijk een job vindt, ontvang je nog niet rechtstreeks een werkloosheidsuitkering. Voor het zover is, moet je een wachttijd doorlopen. Die wachttijd heet sinds begin 2012 de 'beroepsinschakelingstijd'.

1. Hoelang duurt je beroepsinschakelingstijd?

Vooraleer je een inschakelingsuitkering ontvangt (vroeger: wachtuitkering), moet je een beroepsinschakelingstijd doorlopen (vroeger: wachttijd). De duur van die beroepsinschakelingstijd is afhankelijk van je leeftijd op het moment dat je een uitkering aanvraagt. Dus na het aflopen van de beroepsinschakelingstijd.  Die duurt (vanaf 2012) voor iedereen 310 dagen, ook voor jonge schoolverlaters die zich vóór 10 augustus 2011 inschreven als werkzoekenden. Daarvoor geldden de volgende termijnen:

• jonger dan 18 jaar: 155 dagen wachttijd
• tussen 18 en 26 jaar: 233 dagen wachttijd
• tussen 26 en 30 jaar: 310 dagen wachttijd

Je wachttijd gaat in vanaf het moment dat je je ingeschreven hebt bij de VDAB of de BGDA. Belangrijk dus om je zo snel mogelijk in te schrijven.

2. Welke dagen komen niet in aanmerking voor je beroepsinschakelingstijd?

Let op! Niet alle dagen worden meegerekend bij je beroepsinschakelingstijd.

Dagen die NIET in aanmerking komen

1. de dagen van inschrijving gelegen tussen het einde van de lessen en 1 augustus komen niet in aanmerking indien je 18 jaar geworden bent op het ogenblik van je inschrijving als werkzoekende
2. de dagen van onbeschikbaarheid, bijvoorbeeld:
   • dagen van hospitalisatie
   • gevangenzetting
   • arbeidsverbod vóór en na een bevalling
   • arbeid als zelfstandige
   • dagen waarvoor je uitdrukkelijk hebt laten weten dat je niet of enkel onder bepaalde voorwaarden kunt werken
   • stages opgelegd door de voorschriften inzake toegang tot of uitoefening van een vrij of zelfstandig beroep
   • opzoekingswerk als niet-bijdrageplichtige bursaal voor de sociale zekerheid

Studentenarbeid verkort of verlengt de beroepsinschakelingstijd niet.

3. Hoe vraag je je inschakelingsuitkering aan?

Je beroepsinschakelingstijd is verstreken en ondanks je verwoede pogingen heb je nog geen job gevonden. Je hebt nu recht op een inschakelingsuitkering. Wij overlopen even met je wat je moet doen om je aanvraag voor een wachtuitkering in te dienen:

1. je herbevestigt je inschrijving bij de VDAB
2. hierna ga je naar je vakbond of naar de hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen. Het adres van de hulpkas bij jou in de buurt kan je opvragen bij de VDAB
3. je krijgt formulier C109/art 36 dat je moet laten invullen door enerzijds je school of leersecretaris en anderzijds de VDAB. Neem best ook je identiteitskaart mee en het formulier 'onderwerping aan de RSZ'. Dat laatste formulier moet je later aan de mutualiteiten bezorgen nadat het ingevuld is door je uitbetalingsinstelling

Nadat je al deze stappen hebt doorlopen, stuurt de hulpkas of de vakbond het formulier C109/art 36 naar de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA). Zij onderwerpen je dossier aan een streng onderzoek waarbij ze volgende zaken nagaan.

1. De RVA onderzoekt of je voldoende studies gedaan hebt. Hiermee bedoelen ze dat je je humaniora volledig moet hebben doorlopen of dat je minstens 3 jaar beroeps- of technisch onderwijs achter de rug moet hebben.
2. Daarnaast gaan ze ook na of je je beroepsinschakelingstijd wel helemaal doorlopen hebt.

Zijn deze twee dingen in orde, dan wordt je dossier bij de RVA geklasseerd en sturen ze een 'machtiging tot betaling' naar je hulpkas of vakbond.

Je hebt nu recht op een inschakelingsuitkering. De stempelcontrole is afgeschaft. Als werkloze hoef je niet meer tweemaandelijks in de rij te staan om een stempel te halen. Je moet wel nog steeds een controlekaart hebben (C3 A), waarop je een vakje zwart maakt als je begint te werken, aanduidt dat je ziek bent of vakantie neemt en die je op het einde van iedere maand indient bij je uitbetalingsinstelling.

Enkele bijzondere situaties:

• Ben je maar tot je 16de (tot die leeftijd ben je voltijds leerplichtig) naar school geweest en zit je nu in een deeltijds werken/deeltijds studeren-systeem, dan maak je kans op een overbruggingsuitkering. Die kan je aanvragen op dezelfde wijze als de wachttijduitkering.
• Ben je 30 jaar of ouder, dan zal je andere middelen moeten aanspreken om in je levensonderhoud te voorzien. Je komt immers niet in aanmerking voor een wachttijduitkering.

Heb je alle formaliteiten in orde gebracht, dan kan de VDAB je werkaanbiedingen sturen waarop je in principe verplicht bent te reageren tenzij je elders een gesprek of sollicitatie hebt.

4. Wat is het verschil tussen een inschakelingsuitkering en een werkloosheidsuitkering?

Een inschakelingsuitkering is niet hetzelfde als een werkloosheidsuitkering. Een inschakelingsuitkering wordt gegeven aan schoolverlaters die nog niet voldoende arbeidsdagen gepresteerd hebben.

Op een werkloosheidsuitkering daarentegen kan je aanspraak maken als je zonder werk valt nadat je een tijdje gewerkt hebt. Op basis van je brutoloon kan dan het bedrag van je uitkering berekend worden. Val je na een tijdje werken terug zonder werk, schrijf je je best terug in bij de VDAB. Zij zullen je verder helpen om al je papieren in orde te maken.

Lees ook

• Wat verwachten studenten van hun eerste salaris?
• Welke uitkering krijgen jongeren na hun wachttijd?