Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Is werken op zondag wettelijk toegestaan?

"Een praktisch vraagje: is het toegestaan om mensen op zondag te laten werken? Is er niet zoiets als verplichte zondagsrust? En moeten mensen die toch op zondag werken, hiervoor extra betaald worden?"
 

 

1. Principe

Krachtens de Arbeidswet is het verboden om werknemers op zondag te doen of te laten werken. Zondagen zijn immers verplichte rustdagen!

Het is niet alleen verboden effectief te werken op deze dag, het louter ter beschikking staan van de werkgever mag al evenmin. De werkgever kan zich aan dit verbod niet onttrekken, zelfs niet met het akkoord van de werknemer. Er zijn echter wel wat uitzonderingen en afwijkingen voorzien.

2. Toepassingsgebied

Voor wie geldt dit principe?

De bepalingen over de zondagsrust zijn van toepassing op iedereen die onder gezag arbeid levert. Dit zijn dus :

  • werknemers die met een arbeidsovereenkomst zijn verbonden met hun werkgever, zoals arbeiders, bedienden, handelsvertegenwoordigers, studenten en dienstboden;
  • personen die anders dan krachtens een arbeidsovereenkomst, arbeid verrichten onder het gezag van een ander persoon, zoals bijvoorbeeld leerlingen.

Voor wie geldt dit principe niet?

Personen tewerkgesteld door overheidsinstellingen zijn uitgesloten, behalve als ze tewerkgesteld zijn door instellingen die een industriële of commerciële activiteit uitoefenen of door instellingen die geneeskundige, profylactische of hygiënische verzorging verlenen.

Vallen ook buiten het toepassingsgebied:

  • Thuisarbeiders
  • Personen tewerkgesteld in een familieonderneming waar gewoonlijk alleen bloedverwanten, aanverwanten of pleegkinderen arbeid verrichten onder het uitsluitend gezag van de vader, de moeder of de voogd
  • Varend personeel van de visserijbedrijven
  • Varend personeel tewerkgesteld aan werken van vervoer in de lucht
  • Varend personeel tewerkgesteld aan werken van vervoer te water, met uitzondering van de werknemers verbonden door een arbeidsovereenkomst voor binnenschippers
  • Tandartsen, artsen, veeartsen, de geneesheren-specialisten in opleiding, en de studentenstagiairs die zich voorbereiden op de uitoefening van die beroepen
  • Werknemers tewerkgesteld in onderwijsinstellingen

3. Uitzonderingen op het tewerkstellingsverbod

Ook voor werknemers die wel binnen het toepassingsgebied van de wet vallen en waarvoor het principe dus eigenlijk geldt, zijn toch nog heel wat afwijkingen voorzien.

Zo mogen bepaalde, in de Arbeidswet voorziene, werkzaamheden 's zondags worden uitgevoerd, in zoverre de normale exploitatie van het bedrijf het niet mogelijk maakt ze op een andere dag van de week uit te voeren (bv. toezicht op de bedrijfsruimte).

Er bestaan ook specifieke afwijkingen voor bepaalde activiteiten in de distributiesector. Zo kunnen volgende werkgevers elke zondag werknemers tewerkstellen: bakkerijen, kleine voedingswinkels, bloemenwinkels, dagbladwinkels,… Mits vervulling van een aantal voorwaarden, kan gewerkt worden op de zondag voor Kerstmis en op twee andere zondagen per kalenderjaar omwille van bijzondere en voorbijgaande omstandigheden of ter gelegenheid van om het even welke manifestatie of van een braderij. De arbeidsinspectie en de vakbondsafvaardiging dienen hieromtrent wel ten minste 24u vooraf verwittigd te worden.

Werkgevers die in het kader van zo'n afwijking werknemers op zondag tewerkstellen moeten echter rekening houden met een aantal specifieke regels:

  1. Werknemers die op zondag werken hebben recht op onbetaalde inhaalrust, in principe toe te kennen in de loop van de zes dagen die volgen op de zondag waarop werd gewerkt (dit geldt niet voor de toegelaten arbeid in het kader van de ploegenarbeid).
  2. De werkgever moet zijn werknemers voor het zondagswerk het normale loon uitbetalen. Voor overwerk moet wel een loontoeslag van 100% worden uitbetaald. In sommige sectoren wordt van deze regel afgeweken en wordt voor zondagsarbeid altijd een loontoeslag toegekend, ook als het niet gaat om overuren.

4. Ploegenarbeid

Als er op zondag niet gewerkt mag worden, hoe zit het dan met ploegenarbeid?

Het is namelijk niet zo evident om om middernacht het werk stil te leggen en dan de maandag opnieuw om middernacht het werk te hervatten. Daarom geldt volgende regel:

er mag op zondag gewerkt worden, maar elke ploeg moet minstens 24 opeenvolgende uren rust hebben, waarvan er minstens 18 uren op de zondag vallen.

De nachtploeg kan dus doorlopen tot 6 uur zondagmorgen. De werknemers van deze ploeg kunnen pas ten vroegste het werk hervatten vanaf maandagochtend 6 uur. De avondploeg mag pas starten zondagavond om 18 uur. De productie ligt dus minstens 12 uren stil. Er dient over te worden gewaakt dat het arbeidsreglement steeds de nodige gegevens bevat.

i.s.m. SD WORX