Hoe motiveer je medewerkers als de bonus wegvalt?
“Het geloof dat een organisatie niet kan draaien zonder bonussen, is een mythe”, stelt David De Cremer. Deze Vlaming is hoogleraar aan de London Business School en Rotterdam School of Management en onderzocht of bonussen in de bankwereld wel functioneren.
“Via een bonus tracht een organisatie haar werknemers te motiveren. Maar wie meedraait in een systeem van financiële motivatie, gaat taken die hij eerst graag deed, na een tijdje niet meer doen omdat hij dat wil, maar omdat het moet. Andere extrinsieke uitdagingen zijn dan nodig, zoals meer geld verdienen, en niet meer zozeer de kwaliteit van zijn werk verzorgen. Daarom heeft deze techniek zijn limieten. Door bonussen uit te delen creëert een organisatie een speciaal klimaat. Werknemers die geen bonus krijgen, hebben zelfs een heel ander idee over de doelen van de organisatie dan medewerkers die er wel recht op hebben. Bonussen vergroten ook de kans op fraude. In een systeem van ‘alles of niets’ is de verleiding bij de werknemer groot om de cijfertjes aan te passen als hij of zij anders het risico loopt naast zijn bonus te grijpen. Dat fenomeen zien we wereldwijd.”
Professor De Cremer beseft dat vandaag de bonuscultuur nog steeds dominant is: “Oud-minister Herman De Croo geeft die trend perfect aan met zijn ‘If you pay peanuts, you get monkeys’. Als de wortel wegvalt, gaan de werknemers op zoek naar een andere baan. Dat is erg. Want in deze moeilijke tijden moet een bedrijf proberen te innoveren en creatief in haar groei zijn. Dit lukt het best als medewerkers intrinsiek gemotiveerd zijn en niet enkel een extrinsieke focus op bonussen hebben.” Hij suggereert andere beloningstechnieken: meer status in de domeinen die de werknemer belangrijk vindt, meer autonomie of doorgroeimogelijkheden geven.
Wanneer werken bonussen wel? David De Cremer: “Ze zijn wel effectief bij repetitieve taken, bijvoorbeeld aan de montageband van een autoproducent. Of indien het bedrijf mikt op een snelle stijging van de verkoop. Zeker als dit gebeurt bij interne concurrentie waarbij iedereen de beste wil zijn. Dan kunnen bonussen even werken.”
Zijn laatste tip: “Keer af en toe geen bonus uit. Werknemers beschouwen een bonus snel als een salaris. Wil de bonus effectief zijn, moet er steeds wat onzekerheid rond heersen, en enkel gegeven worden na een bovenmatige prestatie.”
<< Terug naar de andere vragen!