De waarheid over fiscale paradijzen

Geen belastingen betalen op je inkomsten: het is een droom van velen. Een fiscaal paradijs roept meteen beelden op van zonovergoten stranden met palmbomen en volledige financiële vrijheid … Maar hoe functioneren die fiscale toevluchtsoorden eigenlijk?

Volgens de OESO (de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling) bestaat er geen regel die bepaalt wat een fiscaal paradijs is en wat niet. Niettemin worden er drie criteria gebruikt bij het opstellen van lijsten met dergelijke paradijzen: een lage belastingvoet, een zekere ondoorzichtigheid van het fiscale regime en het feit dat het land in kwestie geen enkele fiscale informatie verspreidt naar andere landen.

Tom Boonen, Yanina Wickmayer en Justine Henin trokken naar Monaco en oude rocker Johnny Hallyday besloot om zich in Zwitserland te vestigen: heel wat bekende sterren zoeken hun toevlucht in een fiscaal paradijs om geen belastingen op hun inkomsten te moeten betalen. Wie gaat er nog wonen? De waarheid over fiscale paradijzen …

Wanneer spreken we van een fiscaal paradijs?

Er zijn ongeveer zeventig fiscale paradijzen in de wereld die min of meer met justitie samenwerken. Er zijn er veertien in Europa, waarvan drie in het hart van de EU: België, Oostenrijk en Luxemburg. De OESO onderscheidt drie categorieën van fiscale paradijzen. Allereerst is er de zwarte lijst, die landen groepeert die fiscaal helemaal niet meewerken. Enkele jaren geleden prijkten Maleisië en Costa Rica nog op die lijst, maar tegenwoordig is hij helemaal leeg. Maleisië en Costa Rica zijn nu te vinden op de grijze lijst. Deze verzamelt de staten die beloofd hebben om zich aan de regels aan te passen. Op deze lijst vinden we onder meer ook nog de Bahamas, Andorra, Liberia en Guatemala.

België is dan weer te vinden op de witte lijst van fiscale paradijzen, samen met Luxemburg, Liechtenstein, de Bermuda-eilanden, de Seychellen, San Marino en anderen.

Een rekening openen in een fiscaal paradijs

Wie opent er een bankrekening in een fiscaal paradijs? Voornamelijk speculatiefondsen, grote bedrijven (Google heeft een bedrijf op Bermuda) en rijke particulieren. Maar ook criminelen: dankzij het bankgeheim worden fiscale paradijzen ook gebruikt om in alle rust zwart geld wit te wassen.

Een rekening openen in een fiscaal paradijs is een riskante onderneming. Het is bijvoorbeeld mogelijk om het te doen via een spookfirma (een fictief bedrijf dat bedoeld is om transacties te verbergen) of door, ten voordele van iemand die onbekend blijft, een rechtspersoonlijkheid of een stichting op te richten die geleid wordt door een derde. Het is ook mogelijk om, net als in een gangsterfilm van Scorsese, in een fiscaal paradijs direct naar een bank toe stappen met een koffer vol bankbiljetten. Al moet wel gezegd worden dat deze laatste optie eerder zeldzaam is.

Werken in een fiscaal paradijs

Uiteindelijk zijn er maar weinig mensen die echt werken in een fiscaal paradijs. Om een voorbeeld te geven: de Kaaimaneilanden tellen op hun grondgebied 8.000 banken, bedrijven en speculatiefondsen, maar er werken maar 5.400 mensen.

In de huidige tijden van economische crisis zijn er heel wat mensen die moeite hebben met de fiscale ondoorzichtigheid van de fiscale paradijzen. Fiscale fraude zorgt er inderdaad voor dat de gemeenschap heel wat geld verliest. Bovendien belemmeren fiscale toevluchtsoorden het evenwicht van het internationale financiële systeem. Er worden op die manier immers enorme sommen geld uit de wereldeconomie ‘weggetrokken’.