Foutmelding

  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.
  • There are no workflow states available. Please notify your site administrator.

Portoproducent Graham's Port verslaat de crisis met 13% meer verkoop

In het noorden van Portugal staat porto symbool voor joie de vivre. Maar de wereldbekende aperitief- en dessertwijn is natuurlijk veel meer dan dat. Een belangrijke business bijvoorbeeld, al staat die wel onder druk. Vacature nam de proef op de som bij Graham’s Port, één van de topmerken in de wijnregio die geen last heeft van de crisis.

Johnny Symington, joint managing director bij Graham’s Port, kijkt uit op de Douro en de oude stadwijk Ribeira, waar toeristen zich op een zonnige dag nestelen aan een terras met uitzicht op Porto en de rivier. De barokke gevels zien er bijna overal verwaarloosd uit, maar de wijk bruist van het leven. Op een dag als deze lijkt de economische crisis – al is het maar voor even – ver weg. Aan de overkant van de rivier, in Vila Nova de Gaia, bevindt zich het hoofdkwartier van Graham’s Port. Hier kan je de geur van port haast letterlijk kan opsnuiven. Portohuizen zijn er in Vila Nova de Gaia bij de vleet, van Sandeman over Taylor’s tot Graham’s Port.

Britse namen vaak, en dat is geen toeval. Portugal en Groot-Brittannië hebben een eeuwenoude band met elkaar. Eeuwen geleden was Groot-Brittannië militair geïsoleerd in Europa. Portugal was de enige bevriende natie en dus meteen ook de enige leverancier voor wijn voor Groot-Brittannië. Al leverde het ook Portugal geen windeieren op: door de eeuwenoude militaire alliantie tussen beide landen kon het onafhankelijk blijven van Spanje. Bij elk conflict kreeg het de steun van Groot-Brittannië.

Die alliantie werd eeuwen later beklonken met de productie van portwijn, een wijn die gemixt en ‘versterkt’ werkt met alcohol, waardoor ze in vroegere tijden de reis richting Groot-Brittannië beter doorstond. Maar wie en wanneer de productie van portwijn startte, is open voor discussie: Portugezen zeggen dat zij er mee begonnen, Britten beweren dat zij port uitgevonden hebben.

De geschiedenis van de drank gaat officieel terug tot 1756, het jaar waarin de Douro als wijngebied met stenen afgebakend werd en een strikt gecontroleerde naam werd. Alles wat er buiten lag, kon niet gebruikt worden voor de productie van port of de naam ‘porto’ niet dragen. En daar blijft het niet bij: voor de productie van portwijn gelden hele specifieke en ingewikkelde regels – in verband met productie, silo’s, voorraden, wijnbouwen - die de drank zijn unieke stempel geven.

Port met imagoreukje

Maar helaas: vandaag heeft portwijn een imagoprobleem, zegt Johnny Symington, joint managing director bij Graham’s Port. Dat heeft volgens hem alles te maken met de manier waarop onder meer in België tegen port aangekeken wordt. “Jullie zien hem als een aperitief, terwijl port – zeker als hij van goeie kwaliteit is – veel meer is dan dat. Hij past later in de maaltijd, en ook bij het dessert. In Groot-Brittannië en de Verenigde Staten hebben ze dat al langer begrepen, maar in pakweg België en Frankrijk niet. Jullie zien het niet als een volwaardige wijn. We doen er alles aan om dat beeld bij te stellen, maar het is een werk van lange adem. Hele lange adem.”

Wanneer Johnny Symington het over port heeft, spreekt hij over premium port. De meest kwaliteitsvolle porto, zeg maar. Topkwaliteit, iets waar Graham’s Port bekend voor staat bij liefhebbers van portwijn. Graham’s werd opgericht in 1820 en startte als wijnexporteur vanuit Porto naar het Verenigd Koninkrijk, zoals veel Portohuizen. “Later begon de eigen productie en de start van een eigen merk”, vertelt Johnny Symington.

“Graham’s was één van de eerste bedrijven die wijngaarden bezaten in de Douro: de meeste bedrijven kochten alleen maar wijn op, om ze daarna te verschepen. In 1970 kocht de familie Symington het over. Nu is het een 100% familiebedrijf, wat haast uniek geworden is in deze business. We zijn met vijf familieleden – Peter, Dominic, Rupert, Charles en ik – betrokken bij het management. En we waken allemaal over de productie van de port, het beheer van de wijngaarden, het rijpen van de port en het mengen van de wijn."

"Een familiebusiness heeft een duidelijk voordeel: we kunnen langetermijnplannen maken. We profiteren vandaag van beslissingen die we een hele tijd geleden genomen hebben, en die we wellicht niet genomen zouden hebben indien we geen familiebedrijf waren. Onze eigen wijngaard hebben, bijvoorbeeld. Vandaag is ons aandeel in de wereldproductie van premiumport 30%, en heel wat van onze vintage port wordt in koninklijke families gedronken. We hebben onlangs een 60 jaar oude tawny port op de markt gebracht voor de jubileum van Queen Elizabeth II, enkel en alleen voor de Portugese en Britse markt. Met goedkeuring van het paleis. Oude port is de beste: alleen écht goede wijn wordt goed oud. Al moet je niet noodzakelijk lang wachten. Ik ontmoet soms mensen die port hebben van in de jaren zeventig en me vragen wanneer ik denk dat hij goed zal zijn om te drinken (glimlacht).”

Kleinere druiven, minder winst

De Douro is geen evident gebied om wijn te verbouwen, vertelt Symington. “Omdat het heel gevarieerd is: in Porto regent het heel veel – jaarlijks gemiddeld evenveel als in Manchester -, maar naarmate je naar de Spaanse grens opschuift, wordt het heel droog en stijgt de temperatuur. Samen met de rotsachtige grond maakt dat het heel moeilijk, vooral omdat we de irrigatie beperken. Irrigatie vergroot de opbrengst, maar het verandert de kwaliteit en het profiel van de wijn grondig. Dat willen we niet. Bovendien werken we ook vaak met de Touriga Nacional, een blauwe druivensoort waarmee je een lagere opbrengst hebt, doordat de druiven kleiner zijn. Ondanks die lagere opbrengst herplanten we veel van onze eigen wijngaarden- in totaal hebben we 947 hectare eigen wijngaarden - naar Touriga Nacional.”

Graham’s Port is het topmerk van Symington Family Estates. Het familiebedrijf, al meer dan 350 jaar actief in de handel en verkoop van portwijn, heeft ook nog andere merken onder zijn vleugels, waaronder Warre’s, Cockburn’s, Quinta do Vesuvio (vintage port) en Dow’s. En het heeft sinds tien jaar ook een tafelwijn, Altano, en twee andere wijnen: Chryseia en Roriz. In de jaren tachtig investeerde de familie ook in Madeira, maar die investering werd recent terug afgebouwd. Investeren in wijn valt niet mee, vertelt Johnny Symington. “Portugal heeft geen reputatie als het over wijn gaat. Vinho Verde staat internationaal niet bekend als een kwaliteitswijn. Dat is een serieus struikelblok. We wilden ons op die markt begeven, omdat andere producenten dat ook deden. We wilden diversifiëren. Maar ons bedrijf draait nog altijd rond port, die 95% van onze activiteiten uitmaakt.”

Food pairing

Maar ook de markt voor port heeft het de voorbije jaren niet makkelijk gehad. Volgens Johnny Symington is de markt vorig jaar met 3 à 4 procent achteruitgeboerd. Dat terwijl die voor premium port er goed op vooruitgegaan is. “De verkoop van premium port is vorig jaar bij Symington met 7,7 procent gestegen. De verkoop van Graham’s Port kende de voorbije twee jaren zelfs een groei van 13 procent. Die stijging is er niet zomaar gekomen: we hebben geïnvesteerd in onze commerciële afdeling en in onze marketing. Ondanks de crisis. Of beter: net door de crisis. Ons beleid heeft vruchten afgeworpen, maar we weten dat de toekomst niet makkelijk zal zijn. De crisis treft heel landen waar we een groot deel van ons cliënteel hebben."

"De koopkracht van heel wat mensen verkleint, en tegelijk verhogen de overheden in sommige landen de belasting op alcohol, zoals in Portugal en het Verenigd Koninkrijk. Maar in plaats van daarover te jammeren, verleggen we onze grenzen. We kijken naar de niet-Europese markten, waar de koopkracht stabiel is of zelfs stijgt. En waar mensen open staan voor luxe en nieuwe producten. We richten ons op vier gebieden: het Verre Oosten, Rusland, Brazilië en Angola (tot 1975 een Portugese kolonie, nvdr). In juli hebben we een kantoor geopend in HongKong, en we sturen ook iemand naar Brazilië. Misschien halen we niet overal rendement uit onze investeringen, maar als we op twee fronten slagen, zal het de moeite waard geweest zijn.”

We hebben geïnvesteerd in onze commerciële afdeling en in onze marketing. Ondanks de crisis. Of beter: net door de crisis.

En daar laat Graham’s Port het niet bij. Sinds enkele jaren stort het bedrijf zich op ‘food pairing’, het matchen van desserts en gerechten met de verschillende portwijnen uit hun assortiment. Geen unicum, maar wel iets waar muziek in zit. Ze doen het in samenwerking met onder meer de Belgische chocolatier Pierre Marcolini. “Hij vond dat we meer moesten doen met de combinatie chocolade en portwijn. Onder meer de combinatie van premium ruby port met donkere chocolade is buitengewoon goed”, zegt Johnny Symington.

“We zijn in zijn chocoladefabriek geweest. Marcolini koppelde vintage port van ons met chocolade van hem. Food pairing is heel belangrijk voor ons. Niet alleen met chocolade, ook met andere desserts. Fruit kan, maar evengoed sigaren. We pakken dat heel technisch aan. Sinds vorig jaar werken we samen met de University of London om gedetailleerde smaakprofielen te maken van onze wijnen en van de desserts die er bij passen. We zijn daar al een tijdje mee bezig, maar het is een domein dat nog voor een goed deel onontgonnen is. Zeker als je het wetenschappelijk wil aanpakken. Maar er zit schot in. Ik ben onlangs in een restaurant in Londen geweest waar ze desserts maken die afgestemd zijn op onze port. En we openen zelf een restaurant hier in Vila Nova de Gaia, om mensen te laten proeven van verschillende combinaties. Dat is het soort innovatie waar we in de toekomst op mikken.”

 

Symington Family Estates/Graham’s Port in cijfers

  • Omzet: 90 miljoen euro
  • Aantal werknemers van Symington Family Estates (eigenaar Graham’s Port): circa 500
  • Aantal flessen port per jaar: 24 miljoen (Symington), 2 miljoen (Graham’s Port)
  • Belangrijkste exportlanden (% in verkoop)
    • VS (23%),
    • VK (21%),
    • Benelux (13%),
    • Canada (10%),
    • Scandinavië (7%)
    • Graham’s verscheept naar 50 landen ter wereld

Verkoop van portwijn in 2011

  • 112 landen
  • 9,2 miljoen kisten (-4,3% tov 2010)
  • Verkoop in 2007: 10,5 miljoen kisten
  • 355,8 miljoen euro (-4% tov 2010)

Belangrijkste markten voor de verkoop van portwijn (januari/maart 2012)

  • Frankrijk: 27,5%
  • Nederland: 15,2%
  • België: 11,7%
  • Portugal: 9,7%
  • Verenigd Koninkrijk: 8,1%

Bron: Instituto dos Vinhos do Porto (IVDP)

Tekst Dominique Soenens in Porto (Portugal)
Foto Symington