Hoe word je Europees ambtenaar?

Er werken 55.000 personeelsleden bij de Europese instellingen, het grootste deel daarvan bij de Europese Commissie. De functies zijn gegeerd, omdat het loon en de voorwaarden meer dan aantrekkelijk zijn. Al wordt daar nu stilaan in geknipt: zo gaat de pensioenleeftijd omhoog en komt er een verlenging van de werkweek. De toelages die bovenop het basissalaris komen, blijven echter grotendeels in stand.

Maar hoe worden Europese ambtenaren gerekruteerd? Wat als jij voor de Europese instellingen wil gaan werken?

Elk jaar starten op vaste tijdstippen zogenaamde 'open competitions' of examens voor verschillende profielen zoals vertalers, juristen, statistici enzovoort. De examenprocedure duurt ongeveer negen maanden.

Vereiste vaardigheden

Welk profiel zoekt men bij de Europese instellingen? In het officiële tijdschrift van de EU staat een lijst met vaardigheden die elke potentiële kandidaat zou moeten bezitten.

  • Analyserend en probleemoplossend denken en handelen
  • Communicatief sterk zijn, zowel schriftelijk als mondeling
  • Gedreven worden door een hang naar kwaliteit
  • Leergierig zijn
  • Efficiënt organiseren en prioritiseren
  • Stressbestendigheid en flexibiliteit
  • Een teamplayer zijn en goed kunnen samenwerken met mensen met een andere culturele achtergrond
  • Voor managers is het ook belangrijk om sterke leidinggevende skills op zak te hebben

Herken je jezelf hierin? Dan kan je je inschrijven voor de examens. We overlopen even het selectieproces.

1. Maak een account aan

Het eerste wat je moet doen als je wilt solliciteren voor een job bij een Europese instelling is een zogenaamde EPSO-account aanmaken bij het European Personnel Selection Office. Deze account is de spil van je sollicitatie.

2. Ben ik geschikt?

Vóór je je kandidatuur voor een bepaald examen instuurt moet je checken of je wel in aanmerking komt voor de job: heb je genoeg ervaring? Heb je de juiste diploma's? Het heeft geen zin om zonder de geschikte kwalificaties te solliciteren.

Bovendien moeten alle kandidaten EU-burgers zijn.

3. Solliciteer online

Voor je effectief kan solliciteren krijg je eerst enkele voorbeeldtests voorgeschoteld. Die geven je een idee van het niveau dat van je verwacht wordt.

Daarna geef je alle informatie over jezelf en je carrière mee. Let op: Europa legt strenge regels op over wat telt als ervaring en wat niet. Zo tellen bijvoorbeeld alleen periodes van betaalde arbeid mee. Dat wil zeggen dat vrijwilligerswerk en onbetaalde stages niet als ervaring beschouwd worden.

Wie solliciteert moet overigens minstens twee talen beheersen. Ten eerste moet je één van de 27 erkende talen van de EU perfect beheersen. Ten tweede moet je Engels, Frans of Duits voldoende meester zijn om vlot te kunnen communiceren met je collega's.

4. Toelatingsproef

Voor de meeste 'open competitions' moet je eerst een toelatingsproef afleggen. Je wordt daartoe uitgenodigd in één van de 45 EPSO-centra. Het kan onder andere gaan om tests in verbaal redeneren, numeriek redeneren, abstract redeneren, taaltesten of tests waarbij je werksituaties moet beoordelen. Op de website van EPSO kan je een aantal voorbeeldtesten afleggen.

5. Tests in het assessment centre

Daarna maakt EPSO een selectie van kandidaten die een (doorgedreven) assessment moeten afleggen, meestal in Brussel. Er zijn verschillende mogelijke proeven, onder andere:

  • Case study
    Dit is een geschreven test. Je krijgt een scenario voorgeschoteld dat te maken heeft met de EU, waarin verschillende problemen beschreven staan. Jij moet er zo adequaat mogelijk op reageren.
  • Presentatie
    Dit is een mondelinge proef. Je krijgt een fictief werkgerelateerd probleem waarvoor jij (na enige voorbereiding) mogelijke oplossingen moet voorstellen aan een kleine groep.
  • Interview
    Tijdens een ongeveer 45 minuten durend vraaggesprek peilt de assessor naar je vakkennis, je vaardigheden en relevante ervaring.
  • Groepsoefening
    Bij deze oefening krijgen een aantal kandidaten dezelfde informatie. Vooraf kan men die individueel doornemen. Daarna houden de kandidaten een vergadering waarin iedereen zijn conclusies toelicht en men tot een consensus probeert te komen.
  • Postbakoefening
    In deze computeroefening moet je een aantal vragen beantwoorden aan de hand van de informatie die je vindt in een fictieve mailbox. Wie assistent wil worden, moet deze test zeker afleggen.
  • Praktische taaltesten
    Deze zijn vooral van toepassing voor vertalers.

Voor 'open competitions' waarvoor geen toelatingsproeven werden gehouden, kunnen in dit stadium ook nog verbale, numerieke en abstracte redeneertesten georganiseerd worden, net zoals tests waarbij je werksituaties moet beoordelen.

Kandidaten die meer dan 200 kilometer moeten reizen naar een assesmentcentrum kunnen daarvoor overigens een reisvergoeding aanvragen. De vergoeding varieert tussen 150 euro en 500 euro (voor kandidaten die meer dan 3.000 kilometer afleggen).

6. Reservelijst

Elk jaar slagen een duizendtal kandidaten voor het examen. Zij komen terecht op de zogenaamde reservelijst. Deze lijst wordt doorgestuurd aan alle Europese instellingen.

Daarna begint het lobbyen: deelnemen aan Europese netwerkevents, afspraken met diverse Europese diensten ... Je moet zelf het initiatief nemen. En denk eraan: je hebt maar een jaar de tijd. Als het jaar erop zit beginnen de procedures onherroepelijk opnieuw.

Samenvattend

Europees ambtenaar worden is tijdrovend en zeker niet makkelijk. De examens zijn streng. Als stelregel geldt dat kandidaten drie maanden op voorhand zeker één uur per dag moeten oefenen op de verschillende tests om te slagen.

Bron: EPSO & Vleva